ฆตบัณฑิตชาดก ชาดกว่าด้วยความดับความโศก

ณ บ้านหลังหนึ่งในเชตวัน สาวัตถี กุฎุมพีเจ้าของบ้านได้เกิดความเศร้าโศกเสียใจ เป็นอันมากเนื่องจากบุตรชายอันเป็นที่รักของเขาได้ตายจากไป ความเศร้าเสียใจของชายผู้นี้กินเวลาเนิ่นนาน วันเดือนปีจะผ่านพ้นไปเพียงใด เขาก็ยังไม่สามารถทำใจได้ https://dmc.tv/a22981

บทความธรรมะ Dhamma Articles > นิทานชาดก 500 ชาติ
[ 30 ม.ค. 2561 ] - [ ผู้อ่าน : 4031 ]

ชาดก 500 ชาติ

ฆตบัณฑิตชาดก-ชาดกว่าด้วยความดับความโศก

กุฎุมพีโศกเศร้าเสียใจเป็นอย่างมากที่บุตรชายของตนได้เสียชีวิต

กุฎุมพีโศกเศร้าเสียใจเป็นอย่างมากที่บุตรชายของตนได้เสียชีวิต
  
     ณ บ้านหลังหนึ่งในเชตวัน สาวัตถี กุฎุมพีเจ้าของบ้านได้เกิดความเศร้าโศกเสียใจ เป็นอันมากเนื่องจากบุตรชายอันเป็นที่รักของเขาได้ตายจากไป
ความเศร้าเสียใจของชายผู้นี้กินเวลาเนิ่นนาน วันเดือนปีจะผ่านพ้นไปเพียงใด เขาก็ยังไม่สามารถทำใจได้
 
พระศาสดาทรงประทับอยู่ ณ พระเชตวัน
 
พระศาสดาทรงประทับอยู่ ณ พระเชตวัน
 
     “ ลูกพ่อ เจ้าจากพ่อไปแล้ว ต่อไปพ่อจะอยู่อย่างไร เจ้าก็เปรียบเสมือนดวงใจของพ่อ ขาดเจ้าไป ก็เหมือนพ่อขาดลมหายใจ ” ครั้งนั้นองค์พระศาสดา
ได้ประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ทรงทราบเรื่องราวทั้งหมด จึงตรัสกับชายผู้นี้ว่า
 
พระราชามหาวังสะผู้ครองราชสมบัติในอเสตันนคร
 
พระราชามหาวังสะผู้ครองราชสมบัติในอเสตันนคร
 
     “ ดูก่อนอุบาสก โบราณบัณฑิต ฟังถ้อยคำของบัณฑิตแล้ว ไม่เศร้าโศกถึงลูกที่ตายไปแล้ว ” อุบาสกนั้นกราบทูลอาราธนาให้เล่าถึงเรื่องราว จึงทรงนำเรื่อง
ในอดีตมาสาทกดังต่อไปนี้ ในอดีตกาล มีพระราชาทรงพระนามว่า มหาวังสะ ครองราชย์สมบัติอยู่ในอเสตันนคร แคว้นกันโคตรใกล้อุตราประเทศ 
 
พระเจ้ากังสะทรงมีพระโอรสสองพระองค์และพระธิดาอีกหนึ่งพระองค์
 
พระเจ้ากังสะทรงมีพระโอรสสองพระองค์และพระธิดาอีกหนึ่งพระองค์
 
     พระองค์มีพระราชโอรสสองพระองค์ องค์หนึ่งพระนามว่า กังสะ องค์หนึ่งพระนามว่า อุปกังสะ มีพระราชธิดาองค์หนึ่งพระนามว่า เทวคัพภา ในวันที่
พระราชธิดานั้นประสูติ พราหมณ์ได้ทายไว้ว่า พระโอรสที่เกิดในพระครรภ์ของพระนางเทวคัพภานั้นจักทำวงศ์ กังสโคตรกังสวงศ์ให้พินาศ 
 
พระเจ้ามหาสาครราชแห่งอุตตรปถประเทศทรงมีพระโอรสสองพระองค์
 
พระเจ้ามหาสาครราชแห่งอุตตรปถประเทศทรงมีพระโอรสสองพระองค์
 
     พระราชาไม่อาจให้สำเร็จโทษพระราชธิดาได้ เพราะทรงสิเน่หามาก แม้พระโอรสทั้งสองก็ทรงทราบเหมือนกัน พระราชาทรงดำรงราชสมบัติ
ตลอดพระชนมายุแล้ว เสด็จสวรรคตด้วยประการชะนี้ เมื่อพระเจ้ามหาวังสะเสด็จสวรรคตแล้ว กังสะราชโอรสได้เป็นพระราชา
 
พระนางเทวคัพภาทรงประทับอยู่ในปราสาทเสาเดียว
 
พระนางเทวคัพภาทรงประทับอยู่ในปราสาทเสาเดียว
 
     อุปกังสะราชโอรสได้เป็นอุปราช ทั้งสองช่วยกันปกครองบ้านเมืองอย่างเป็นสุขต่อไป แต่คำทำนายของพราหมณ์ ที่ได้ทำนายพระนางเทวคัพภานั้น
ก็ยังติดอยู่ในพระทัยของผู้เป็นเชษฐาอยู่เสมอ ด้วยความกลัวคำทำนายนั้น ทั้งสองพระองค์จึงได้สร้างปราสาทเสาเดียวให้พระราชธิดาอยู่ในปราสาทนั้น
 
อุปราชอุปสาครทรงให้สินบนแก่นางนันทโคปาเพื่อให้นางพาไปยังปราสาทเสาเดียว
 
อุปราชอุปสาครทรงให้สินบนแก่นางนันทโคปาเพื่อให้นางพาไปยังปราสาทเสาเดียว
 
หมายจะให้นางครองโสดอยู่ในปราสาทนั้นตลอดไป แล้วได้ให้นางทาสนันทโคปา เป็นบาทบริจาริกาของพระนาง และให้ทาสนามว่า อันธกเวณฑุ
ผู้เป็นสามีของนางนันทโคปาเป็นผู้พิทักษ์รักษาพระนาง
 
อุปราชอุปสาครได้ลักลอบพบเจอกับพระนางเทวคัพภาเป็นประจำ
 
อุปราชอุปสาครได้ลักลอบพบเจอกับพระนางเทวคัพภาเป็นประจำ  
     
     ส่วนอีกด้านหนึ่งในอุตตรปถประเทศพระเจ้ามหาสาครราช พระองค์มีพระราชโอรสอยู่สองพระองค์ องค์หนึ่งพระนามว่า สาคร องค์หนึ่งพระนามว่า
อุปสาคร ก็ในบรรดาพระราชโอรสสองพระองค์นั้น เมื่อพระชนกเสด็จสวรรคต สาครราชโอรสได้เป็นพระราชา อุปสาครราชโอรสได้เป็นอุปราช
 
พระเจ้ากังสะทรงสอบถามนางนันทโคปาถึงเหตุที่พระนางเทวคัพภาทรงตั้งครรภ์
 
พระเจ้ากังสะทรงสอบถามนางนันทโคปาถึงเหตุที่พระนางเทวคัพภาทรงตั้งครรภ์
 
     อุปสาครอุปราชนั้น เป็นสหายของอุปกรรอุปราชเนื่องด้วยสำเร็จการศึกษาคราวเดียวกัน ตระกูลอาจารย์คนเดียวกัน ครั้งนั้นได้เกิดเรื่องไม่ดีงามขึ้นในอุตตรปถประเทศ
อุปสาครอุปราชได้ทำมิดีมิงาม นางสนมกำนันในของพระเจ้าพี่สาครราช ด้วยความกลัวพระราชอาญา จึงหนีไปสำนักอุปกังสะอุปราช ในแคว้นกังสะโคตรพระเจ้ากังสะ
ทรงโปรดให้อุปสาครพักอาศัยอยู่ในพระราชวัง และโปรดให้ขึ้นเป็นอุปราช
 
 พระนางเทวคัพภาทรงคลอดพระราชโอรสแต่ทรงสลับนำลูกสาวของนันทโคปามาเลี้ยงเป็นบุตรของตนแทน
 
พระนางเทวคัพภาทรงคลอดพระราชโอรสแต่ทรงสลับนำลูกสาวของนันทโคปามาเลี้ยงเป็นบุตรของตนแทน
 
     อุปสาครอุปราช วันหนึ่งเมื่ออุปราชทั้งสองกลับจากเข้าเฝ้าพระเจ้าอังสะ อุปราชอุปสาครก็ทรงทอดพระเนตรเห็นพระนางเทวคัพภาบนปราสาทเสาเดียวนั้น
และก็มีจิตปฏิพัทธ์ในพระนางเทวคัพภา “นั้นใครรึอุปกังสะ นางช่างสวยเหลือเกิน” “พระขนิษภคินีของเราเอง เทวคัพภา” ไม่เพียงแต่อุปสาครอุปราชเท่านั้น
ที่มีจิตปฏิพัทธ์ พระนางเทวคัพภาก็เช่นกัน ด้วยจิตสิเน่หา
 
พระนางเทวคัพภาทรงมีพระราชโอรสทั้งหมดสิบพระองค์
 
พระนางเทวคัพภาทรงมีพระราชโอรสทั้งหมดสิบพระองค์
  
     อุปสาครอุปราชจึงให้สินบนนางนันทโคปาแล้วให้พาไปที่ปราสาทเสาเดียว นางนันทโคปาด้วยเห็นว่า พระนางเทวคัพภาก็มีจิตสิเน่หาอุปราชอุปสาครเช่นกัน
จึงให้อุปสาครอุปราชขึ้นปราสาทในเวลาราตรี และเป็นอย่างนั้นเรื่อยมาเข้า จนพระนางได้ตั้งครรภ์ “ เรื่องมันเป็นยังไงกัน เหตุใดน้องหญิงจึงตั้งพระครรภ์ได้ ”
“ หม่อมฉันผิดไปแล้วเพค่ะ หม่อมฉันเห็นว่า พระนางกับท่านอุปราชอุปสาครรักกันด้วยความบริสุทธิ์ใจ จึงไม่อาจห้ามปรามได้ ”
 
พระโอรสทั้งสิบพระองค์ทรงออกปล้นสร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน    

พระโอรสทั้งสิบพระองค์ทรงออกปล้นสร้างความเดือดร้อนให้กับประชาชน
 
     “ เอาเถอะ เราไม่อาจที่สำเร็จโทษน้องหญิงได้ ถ้าเธอคลอดพระธิดาเราจักไม่สำเร็จโทษ แต่ถ้าเป็นพระราชโอรสเราจักสำเร็จโทษเสีย ” จากนั้นพระเจ้ากังสะก็ประทาน
พระนางเทวคัพภาแก่อุปสาครอุปราช อุปสาครอุปราชจึงพาพระนางเทวคัพภาไปประทับ ณ โพคนควานพราหมณ์ พระนางเทวคัพภาก็ทรงครรภ์อีก แม้นางนันทโคปา
ก็ตั้งครรภ์ในวันนั้นเหมือนกัน และแล้วเรื่องที่พระนางเทวคัพภาวิตกก็เป็นจริง 
 
อันธกเวณฑุทาสได้เล่าความจริงต่อพระเจ้ากังสะว่าโอรสทั้งสิบพระองค์ไม่ใช่บุตรของตนแต่เป็นโอรสของพระนางเทวคัพภา
 
อันธกเวณฑุทาสได้เล่าความจริงต่อพระเจ้ากังสะว่าโอรสทั้งสิบพระองค์ไม่ใช่บุตรของตนแต่เป็นโอรสของพระนางเทวคัพภา
  
     เมื่อหญิงทั้งสองมีครรภ์ครบกำหนดแล้ว พระนางเทวคัพภาประสูติพระโอรส แม้นางนันทโคปาก็คลอดธิดาในวันเดียวกันนั้นเอง พระนางเทวคัพภากลัวพระโอรส
จะวินาศด้วยภัย จึงส่งพระโอรสไปให้นางนันทโคปา แล้วนำธิดานันทโคปามาให้เปลี่ยนกันเลี้ยงแล้วเก็บเรื่องนี้เป็นความลับไว้รู้เฉพาะพระนางกับอุปราชอุปสาคร
และนันทโคปากับสามีอันทกะเท่านั้น อำมาตย์ทั้งหลายกราบทูลความที่พระนางเทวคัพภาประสูติแล้วให้พระเชษฐาทั้งสองทรงทราบ
 
พระเจ้ากังสะทรงหลอกให้โอรสทั้งสิบต่อสู้กับนักมวยปล้ำหมายจะกำจัดทิ้ง
 
พระเจ้ากังสะทรงหลอกให้โอรสทั้งสิบต่อสู้กับนักมวยปล้ำหมายจะกำจัดทิ้ง
 
     พระนางเทวคัพภาประสูติพระโอรสรวมสิบองค์ นางนันทโคปาก็คลอดลูกหญิงรวมสิบคน ได้เปลี่ยนให้กันเลี้ยงด้วยอุบายนี้ โอรสของพระนางเทวคัพภา
เจริญอยู่ในสำนักนางนันทโคปา ใครๆ ก็ไม่ได้รู้ความลับเรื่องนั้น ต่อมาโอรสเหล่านั้นครั้นเจริญวัยแล้ว มีกำลังเรี่ยวแรงมาก เป็นผู้หยาบช้ากล้าแข็ง พากัน
เที่ยวปล้นประชาชน แม้คนนำบรรณาการไปถวายพระราชาก็พากันปล้นเอาหมด ประชาชนประชุมกันร้องทุกข์ที่พระลานหลวงว่า
 
มุฏฐิกะคนปล้ำถูกพลเทพทุบจนกระดูกละเอียดตายคาสังเวียน
 
มุฏฐิกะคนปล้ำถูกพลเทพทุบจนกระดูกละเอียดตายคาสังเวียน
 
     พี่น้องสิบคนซึ่งเป็นบุตรของอันธกเวณฑุทาสปล้นแว่นแคว้น เมื่อนั้นอันทกะเวรทุ ด้วยความกลัวต่อมรณะภัย จึงทูลขออภัยโทษแล้วกล่าวความจริงทั้งหมดให้ทรงทราบ
“ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นสมมุติเทพ กุมารเหล่านั้นมิใช่บุตรของข้าพระองค์ เป็นโอรสของอุปสาครอุปราชกับพระนางเทวคัพภาพระเจ้าค่ะ ” พระเจ้ากังสะ กับอุปราชอุปกังสะ
ทรงตกพระทัยเป็นอย่างมากเร่งประชุมปรึกษาอุบายแก้ไขกับอำมาตย์ทั้งหลาย

พระเจ้ากังสะทรงสั่งให้ราชบุรุษเข้าจับพระโอรสทั้งสิบพระองค์ของพระนางเทวคัพภา
 
พระเจ้ากังสะทรงสั่งให้ราชบุรุษเข้าจับพระโอรสทั้งสิบพระองค์ของพระนางเทวคัพภา
 
     ลำดับนั้นจึงคิดอุบายหลอกให้กุมารเหล่านั้นเข้าต่อสู้มวยปล้ำและจัดการฆ่าเสียที่สนามมวยปล้ำนั้น “ โธ่เอ้ย นี่นะรึ คู่ต่อสู้ที่ส่งมา จะครนาฝีมือเราได้สักเท่าไหร่เชียว
พี่ๆ น้องๆ ทุกคนยกให้เป็นหน้าที่ของเราเถิด โธ่ ยังไม่ทันนับหนึ่งถึงสิบเลยเจ้าก็ไปไม่รอดแล้ว ฝีมือกระจอกจริงๆ ” พระราชารับสั่งให้มุฏฐิกกะคนปล้ำทำการต่อสู้ต่อไป
มุฏฐิกะลุกออกไปโห่ร้องคำรามปรบมืออยู่ พลเทพทุบมุฏฐิกะจนกระดูกละเอียดแล้วโยนออกไปนอกสังเวียน “ ชนะแล้วพี่น้องเอ๋ย เราชนะแล้ว ฮ่าๆๆๆ ”
 
วาสุเทพขว้างจักรใส่พระเศียรฆ่าเสด็จลุงของพวกตน
 
วาสุเทพขว้างจักรใส่พระเศียรฆ่าเสด็จลุงของพวกตน
 
     “ ด้วยความโกรธที่เรามีต่อเจ้า ชาตินี้เราล้างแค้นเจ้าไม่ได้ ชาติหน้ามีจริงขอให้เราเป็นยักษ์ฉีกเนื้อเจ้ากินด้วยเถิด ” เมื่อเห็นว่าอุบายที่วางไว้ไม่สำเร็จพระราชา จึงลุกตรัส
ให้ราชบุรุษจับกุมารทั้งสิบพระองค์ไว้ “อย่าคิดว่าพวกเราจะยอมให้จับง่ายนะ ใครที่คิดร้ายต่อพวกเราก็ต้องได้รับการตอบแทนอย่างสาสมเช่นกัน” ครั้งนั้นวาสุเทพขว้างจักร
ไปตกถูกพระเศียรกษัตริย์สองพี่น้องสิ้นพระชนม์
 
อุปราชอุปสาครและพระนางเทวคัพภาทรงขึ้นครองราชย์แทนพี่ชายของตน
 
อุปราชอุปสาครและพระนางเทวคัพภาทรงขึ้นครองราชย์แทนพี่ชายของตน
 
     มหาชนพากันสะดุ้งหวาดกลัวหมอบลงแทบเท้าของกุมารเหล่านั้นด้วยกล่าวว่า ขอพระองค์ได้เป็นที่พึ่งของพวกข้าพระองค์เถิด กุมารเหล่านั้นครั้นปลงพระชนม์พระเจ้าลุงทั้งสอง
ก็ยึดราชสมบัติอสิตันยะราชนคร ยกมารดาบิดาขึ้นครองราชย์สมบัติแล้วก็ลำพองใจฮึกเหิมออกทำสงครามแย่งชิงนครทั้งหมด ครั้งนั้นราชกุมารทั้งสิบพระองค์ชวนกันยกทัพออกไป
ตามลำดับ แล้วพากันไปถึงกรุงทวาราวดี
 
พระโอรสทั้งสิบพระองค์ออกทำสงครามแย่งชิงพระนครตามเมืองต่างๆ
 
พระโอรสทั้งสิบพระองค์ออกทำสงครามแย่งชิงพระนครตามเมืองต่างๆ
 
     แต่เมืองนี้ราชกุมารทั้งสิบพระองค์ ไม่สามารถยึดครองได้โดยง่าย เนื่องจากนครนั้นมีอมนุษย์รักษา ยักษ์ผู้ยืนรักษานครนั้น เมื่อเห็นปัญจามิตรแล้วก็แปลงเภทเป็นลา
ร้องเสียงเหมือนลา ทันใดนั้นนครทั้งสิ้นก็เลื่อนลอยไปอยู่บนเกาะๆ หนึ่ง กลางสมุทร ด้วยอานุภาพยักษ์ เมื่อพวกปัจจามิตรไปแล้ว นครก็กลับมาประดิษฐานตามเดิมอีก
 
กรุงทวาราวดีมียักษ์เป็นผู้ปกป้องและรักษาพระนคร
 
กรุงทวาราวดีมียักษ์เป็นผู้ปกป้องและรักษาพระนคร
 
     กุมารเหล่านั้นเมื่อไม่อาจชิงสมบัติกรุงทวาราวดีได้ ก็พากันไปหากัณหทีปยนดาบส เพื่อปรึกษาหนทางเอาชนะ “ เหตุที่เป็นเช่นนี้ ก็เพราะมีลาตัวหนึ่งเที่ยวอยู่ที่หลังคูแห่งโน้น
ลานั้นเห็นพวกอมิตรแล้วร้องขึ้น ขณะนั้น นครก็เลื่อนลอยไปเสีย ท่านทั้งหลายจงจับเท้าของลานั้น นี่เป็นอุบายที่จะทำให้ท่านถึงความสำเร็จได้ดังนี้ ” กุมารทั้งสิบนมัสการ
พระดาบสแล้วก็ไปหมอบจับเท้าของลาวิงวอน

พระโอรสทั้งสิบทรงมาปรึกษา กัณหทีปยนดาบส ถึงวิธีการที่พวกตนจะได้ครอบครองกรุงทวาราวดี
 
พระโอรสทั้งสิบทรงมาปรึกษา กัณหทีปยนดาบส ถึงวิธีการที่พวกตนจะได้ครอบครองกรุงทวาราวดี
 
     “ ข้าแต่นายท่าน คนอื่นนอกจากท่านเสียแล้ว ไม่เป็นที่พึ่งของพวกข้าพเจ้าได้ กาลเมื่อพวกข้าพเจ้ายึดนคร ขอท่านอย่าได้ร้องขึ้นเลย ” “ เราไม่อาจที่จะไม่ร้องได้หรอก
แต่ถ้าหากพวกท่านสามารถขึ้นมายังนครได้ ก่อนที่เราจะร้องนั้น ก็ยังพอมีหนทางอยู่ ” กุมารเหล่านั้นเมื่อได้ฟังอุบายจากยักษ์ที่แปลงเป็นลาแล้ว ก็รีบทำตามอุบายนั้นทันที
อุบายที่ว่านี้ก็คือ เมื่อถึงเวลาเที่ยงคืนโอรสทั้งสิบพระองค์ก็พากันถือเอาไถ
 
พระโอรสทั้งสิบทรงทำตามวิธีการที่กัณหทีปยนดาบสแนะนำในการยึดครองกรุงทวาราวดี
 
พระโอรสทั้งสิบทรงทำตามวิธีการที่กัณหทีปยนดาบสแนะนำในการยึดครองกรุงทวาราวดี
 
     แล้วตอกหลักลงบนแผ่นดินที่ประตูเมืองทั้งสี้ด้านยืนอยู่ เมื่อยักษ์เพศลาร้องขึ้น นครเริ่มจะเลื่อนลอย กุมารสี่พระองค์ที่อาสายืนอยู่ที่ประตูเมืองทั้งสี่ด้าน จับไถเหล็กสี่คัน
เอาโซ่เหล็กผูกกับไถล่ามไว้กับหลักเหล็ก นครก็ไม่อาจเขยื้อนขึ้นได้ ลำดับนั้นกุมารสิบพี่น้อง ก็เข้านครปลงพระชนม์พระราชาแล้วก็ยึดเอาสมบัติไว้ กุมารเหล่านั้นได้ใช้จักร
ปลงพระชนม์พระราชาทั้งหมดในนครหกหมื่นสามพันนคร
 
พระโอรสทั้งสิบทรงยึดนครทั้งหมดมาเป็นของพวกตน
 
พระโอรสทั้งสิบทรงยึดนครทั้งหมดมาเป็นของพวกตน
 
     แล้วมารวมกันอยู่ที่กรุงทวาราวดีแบ่งราชสมบัติเป็นสิบส่วน โอรสทั้งเก้าคน เว้นอัลกุรกุมารขึ้นครองราชย์สมบัติคนละส่วน เหลืออีกส่วนก็ยกให้แก่อัญชนเทวีเชษฐภคินี ส่วนน้อง
อังกุรกุมารไม่ขอครองนครใดๆ แต่ขอได้ทำการค้าขายบนนครทั้งหมดเหล่านั้น ครั้นกาลล่วงไปนาน พระราชบิดา มารดาสิ้นพระชนม์ลง พี่น้องเหล่านั้นก็เจริญด้วยบุตรธิดาต่อๆ มา
ครั้งนั้น พระปิโยรสองค์หนึ่งของวาสุเทพมหาราชสิ้นพระชนม์ พระราชาทรงแต่เศร้าโศกและสรรพกิจเสีย นอนกอดแคร่พระแท่นบ่นเพ้ออยู่ กาลนั้นขัตบัณฑิตจึงคิดหาอุบายช่วยเหลือ
พระเชษฐาให้หายจากความเศร้าโศกนั้น จึงแสร้งทำเป็นคนบ้าแหงนดูอากาศ เดินบ่นไปทั่วเมือง 
 
พระราชาวาสุเทพทรงโศกเศร้าถึงบุตรของตนที่ได้สิ้นพระชนม์จากไป
 
พระราชาวาสุเทพทรงโศกเศร้าถึงบุตรของตนที่ได้สิ้นพระชนม์จากไป
 
     ข่าวเล่าลือกันไปทั่วเมืองว่า ขัตบัณฑิตเป็นบ้าเสียแล้ว พระราชาเสด็จลุกขึ้น รีบเสด็จลงจากปราสาทไปหาขัตบัณฑิต “ เหตุไรหนอเจ้าจึงเป็นเหมือนคนบ้าที่เที่ยวบ่นเพ้อ
อยู่ทั่วนครทวาราวดีนี้ ว่า กระต่ายๆ ใครเขาลักกระต่ายของเจ้าไปหรือ เจ้าอยากได้กระต่ายทอง กระต่ายเงิน กระต่ายแก้วมณี กระต่ายสังขศิลา หรือกระต่ายแก้วประภาฬ
ประการใด เจ้าจงบอกแก่พี่ พี่จักทำให้เจ้า ถ้าแม้เจ้าไม่ชอบกระต่ายเหล่านี้ ฝูงกระต่ายป่าอื่นๆ ที่มีอยู่ในป่า เราจักให้ให้เขานำกระต่ายเหล่านั้นมาให้เจ้า
เจ้าต้องการกระต่ายชนิดใดเล่า ” 
 
ขัตบัณฑิตได้คิดหาอุบายเพื่อให้พระเชษฐาของตนหายจากความโศกที่สูญเสียบุตรไป
 
ขัตบัณฑิตได้คิดหาอุบายเพื่อให้พระเชษฐาของตนหายจากความโศกที่สูญเสียบุตรไป
 
    “ ข้าแต่พระองค์ กระต่ายเหล่าใดที่อาศัยอยู่บนแผ่นดิน หม่อมฉันไม่ปรารถนาสิ้นทั้งนั้น หม่อมฉันปรารถนากระต่ายบนดวงจันทร์ ขอพระองค์ได้ทรงโปรดสอยกระต่ายนั้น
มาให้หม่อมฉันเถิด ” “ เจ้าปรารถนา สิ่งที่เขาไม่พึงปรารถนากัน อยากได้กระต่ายจากดวงจันทร์ จักละชีวิตพี่เป็นแน่ ” “ ข้าแต่ พระเจ้าพี่ เจ้าพี่ทรงทราบว่าข้าพระองค์นั้น
ปรารถนากระต่ายจากดวงจันทร์ไม่ได้ แล้วเหตุไรเจ้าพี่ถึงเศร้าโศกถึงโอรสที่สิ้นพระชนม์ไปแล้วเล่า ข้าแต่พระองค์ผู้กัณหวงศ์ ถ้าพระองค์ทรงทราบ และตรัสสอนผู้อื่น
อย่างนี้ไซร้ เหตุไรพระองค์จึงทรงเศร้าโศกถึงพระราชโอรสผู้สิ้นพระชนม์ไปแล้วในกาลก่อน
 
พระโอรสทั้งสิบทรงประดับพระกุมารแสดงอาการเหมือนหญิงมีครรภ์พาไปหาพระดาบส
 
พระโอรสทั้งสิบทรงประดับพระกุมารแสดงอาการเหมือนหญิงมีครรภ์พาไปหาพระดาบส
 
     จนกระทั่งถึงวันนี้เล่า ข้าแต่พระเจ้าพี่หม่อมฉันปรารถนาสิ่งที่เห็นปรากฎอยู่แท้ๆ แต่เจ้าพี่ทรงเศร้าโศก เพื่อทรงประสงค์สิ่งที่มิได้ปรากฏอยู่ ” “ น้องเอ๋ย เจ้าได้ทำให้พี่หายโศกเศร้าแล้ว
เจ้าได้ถอนลูกศรที่เสียบแทงหทัยของเราออกแล้ว ได้บรรเทาความโศกถึงบุตรของเรา ผู้ถูกความโศกเศร้าครอบงำแล้วหนอ เราเป็นผู้ถอนลูกศรออกได้แล้ว ปราศจากความโศก ไม่ขุ่นมัว
จักไม่เศร้าโศก จักไม่ร้องไห้ เพราะได้ฟังคำของเจ้านะน้อง” เมื่อพระเจ้าวาสุเทพผู้เป็นอัตบัณฑิต ได้หมดความโศกแล้วอย่างนี้ ครองราชย์สมบัติอยู่โดยล่วงไปแห่งกาลยืดยาวนาน
 
กษัตริย์พี่น้องทั้งสิบชานกันไปทรงสมุทรกีฬาที่ปากอ่าว
 
กษัตริย์พี่น้องทั้งสิบชานกันไปทรงสมุทรกีฬาที่ปากอ่าว
 
     จนมาถึงวันถึง ก็ถึงกาลวิบัติของกษัตริย์ทั้งสิบพระองค์ ครั้งนั้นพระกุมารโอรสของกษัตริย์พี่น้องทั้งสิบ ได้ประดับกุมารเด็กผู้ชายคนหนึ่ง แสดงอาการเหมือนหญิงมีครรภ์ เอาลูกแก้วมรกต
ผูกไว้ที่ท้องแล้วนำไปหาพระดาบส “ กุมารทั้งหลายพวกท่านต้องการอะไรด้วยเรื่องนี้ ต่อนี้ไปเจ็ดวัน กุมาริกาผู้นี้จะคลอดปุ่มไม้ตะเคียนออกมา ด้วยเหตุนั้นตระกูลของวาสุเทพจะพินาศ
ท่านทั้งหลายจงเอาปุ่มไม้ตะเคียนนั้น ไปเผาแล้วเอาเถ้าไปทิ้งในแม่น้ำเถิด ” ลำดับนั้น พระกุมารเหล่านั้นคิดว่าพระดาบสโป้ปดมดเท็จ ให้ดาบสสิ้นชีวิตในที่นั้นเอง กษัตริย์พี่น้องทั้งหลาย
เรียกพระกุมารมาตรัสถาม ครั้นได้สดับเรื่องทั้งหมดแล้ว ทรงหวาดกลัว จึงรักษาเด็กนั้นไว้ 
 
มุฏฐิกะ (ตายแล้วมาเกิดเป็นยักษ์) ได้ท้าปล้ำกับพลเทพ
 
มุฏฐิกะ (ตายแล้วมาเกิดเป็นยักษ์) ได้ท้าปล้ำกับพลเทพ
 
     ครั้นถึงวันที่เจ็ด ให้เผาปุ่มตะเคียนที่ออกจากท้องเด็กนั้น แล้วเอาเถ้าไปทิ้งในแม่น้ำ เถ้านั้นถูกน้ำพัดไปติดที่ปากอ่าวข้างหนึ่งเกิดเป็นตะไคร่น้ำขึ้นที่นั้น อยู่มาวันหนึ่งกษัตริย์เหล่านั้น
ชวนกันไปทรงสมุทรกีฬา ทรงเสด็จไปที่ปากอ่าวแล้ว แล้วทรงสั่งให้ปลูกมณฑป ทรงเสวย ทรงดื่มทรงหยอกเหย้ากันที่มหามณฑปซึ่งตกแต่งงดงาม ใช้พระหัตและพระบาทถูกต้องกันไปด้วย
อำนาจความเย้ยหยัน จึงทะเลาะกันยกใหญ่ แตกกันเป็นสองพวก ลำดับนั้นกษัตริย์พระองค์หนึ่ง เมื่อไม่ได้ไม้ตะบองอย่างดี ก็ถือใบตะไคร่น้ำ ใบตะไคร่น้ำนั้น พอถูกจับเข้าเท่านั้น
ก็กลายเป็นสากไม้ตะเคียน
 
พลเทพปล้ำแพ้และถูกยักษ์มุฏฐิกะฉีกเนื้อกินเป็นอาหาร
 
พลเทพปล้ำแพ้และถูกยักษ์มุฏฐิกะฉีกเนื้อกินเป็นอาหาร
     
     พระองค์ทรงตีมหาชนด้วยสากนั้นแล้ว สิ่งที่ทุกคนจับด้วยความเข้าใจว่าเป็นอย่างอื่นก็กลายเป็นสากไปหมด เขาจึงประหารกันและกันถึงความพินาศสิ้น กษัตริย์ 4 องค์ คือ วาสุเทพ
พลเทพ อัญชนเทวีภคินี พากันขึ้นรถหนีไปถึงดงกาฬมัตติกะ ก็มุฏฐิกะคนปล้ำมาเกิดเป็นยักษ์อยู่ในดงนั้น รู้ว่าพลเทพมา ก็เนรมิตบ้านขึ้นที่นั่น แปลงเพศเป็นคนปล้ำเที่ยวโห่ร้องคำราม
ปรบมือ ท้าทายให้พลเทพมาต่อสู้ คำอธิษฐานของมุฏฐิกะเป็นจริง พลเทพไม่ทราบอุบายนั้น ออกมาปล้ำในสังเวียน จนโดนยักษย์มุฏฐิกะนั้นจับฉีกเนื้อกินเป็นอาหาร
 
วาสุเทพถูกนายพรานปาหอกเข้าใส่เพราะเข้าใจผิดคิดว่าเป็นสุกรในพงหญ้า
 
วาสุเทพถูกนายพรานปาหอกเข้าใส่เพราะเข้าใจผิดคิดว่าเป็นสุกรในพงหญ้า
 
     วาสุเทพเห็นดังนั้น จึงพาภคินีและปุโรหิตเดินทางไปตลอดคืน รุ่งขึ้นสว่างก็ถึงปัจจันตคามนครหนึ่ง สั่งภคินีและปุโรหิตไปหาอาหารในเมือง ส่วนตัวเองเข้าไปนอนซ่อนอยู่ในกอไม้กอหนึ่ง
ครั้งนั้นนายพรานคนหนึ่งชื่อชรา เห็นก่อไม้ไหวๆ เข้าใจว่าสุกรจักมีที่นั้น จึงพุ่งหอกไปถูกพระบาทวาสุเทพ “ โอ๊ย ใครกันที่ปาหอกมาใส่เรา ใครกัน ออกมาเดี๋ยวนี้ ” นายพรานรู้ว่าตนได้แทงมนุษย์
ก็ตกใจกลัวคิดจะหนีไป แต่พระเจ้าวาสุเทพได้ตรัสเรียกไว้แล้วถามชื่อเสียง เมื่อทราบว่านายพรานคนนี้ชื่อชรา ก็ทรงทราบว่า ในว่าคนรุ่นก่อนพยากรณ์เราไว้ว่า จักถูกนายชราแทงตาย ตั้งแต่นั้นมา
พระราชาก็ไม่สามารถเสวยสิ่งใดได้ ร่างกายผอมซูบเซียว ตรัสเรียกภคินีและปุโรหิตมาสั่งเสีย แล้วให้ศึกษาวิชาอย่างหนึ่งแล้วส่งเค้ากลับไป พระองค์สิ้นพระชนม์อยู่ ณ ที่นั่นเอง
 
พระศาสดาทรงประกาศสัจธรรม
 
พระศาสดาทรงประกาศสัจธรรม
 
     กษัตริย์พี่น้องทั้งหมด นอกจากอัญชนะเทวีแล้วถึงความพินาศสิ้น “ เราจักตายวันนี้ พวกท่านทั้งสองเป็น สุขุมาลชาติ ไม่อาจจะทำงานอย่างอื่นเลี้ยงชีพได้ จงเรียนวิชานี้ไว้ ” ดูก่อนอุบาสก
โบราณกบัณฑิต ฟังด้วยคำของบัณฑิตแล้ว กำจัดความโศกถึงบุตรของตนออกได้ ท่านอย่าคิดถึงเขาเลย ดังนี้แล้วองค์พระศาสดาก็ทรงประกาศสัจธรรม เวลาจบสัจจะ อุบาสกดำรงอยู่ใน
โสดาปัตติผล พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า
 
โรหิเณยยอำมาตย์ในครั้งนั้น ได้มาเป็นพระอานนท์ ในบัดนี้ วาสุเทพในครั้งนั้น ได้มาเป็น พระสารีบุตร ในบัดนี้      
พวกที่เหลือนอกนี้ในครั้งนั้น ได้มาเป็น พุทธบริษัท ในบัดนี้
ส่วนฆตบัณฑิตในครั้งนั้น ได้เสวยพระชาติ เป็นองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
 

รับชมคลิปวิดีโอฆตปัณฑิตชาดก : ชาดก 500 ชาติ
ชมวิดีโอฆตปัณฑิตชาดก : ชาดก 500 ชาติ   Download ธรรมะฆตปัณฑิตชาดก : ชาดก 500 ชาติ
 
 
 




พิมพ์บทความนี้



บทความอื่นๆ ในหมวด

      ฉวชาดก ชาดกว่าด้วยการนั่งที่ไม่สมควร
      กักกรชาดก ชาดกว่าด้วยผู้ฉลาดเอาตัวรอดได้
      ครหิตชาดก ชาดกว่าด้วยลิงติเตียนมนุษย์
      ปัญจภีรุกชาดก ชาดกว่าด้วยความสวัสดี
      ทุราชานชาดก ชาดกว่าด้วยภาวะของหญิงรู้ได้ยาก
      จัมมสาฏกชาดก ชาดกว่าด้วยนักบวชไหว้แพะ
      กุลาวกชาดก ชาดกว่าด้วยการเสียสละ
      อัสสกชาดก ชาดกว่าด้วยพระเทวีอุพพรีเกิดเป็นด้วงขี้ควาย
      อารามทูสกชาดก ชาดกว่าด้วยความฉลาดอันไม่เป็นประโยชน์
      ลฏุกิกชาดก ชาดกว่าด้วยนางนกไส้ ตอนที่ 1
      มสกชาดก ชาดกว่าด้วยมีศัตรูผู้มีปัญญาดีกว่ามีมิตรโง่
      สาเกตชาดก ชาดกว่าด้วยวางใจคนที่ชอบใจ