กมฺมารกุล

น.,นปุ. ตระกูลแห่งนายช่างทอง แจกเหมือน กุล เช่น ส.เอก. กมฺมารกุเล ในตระกูล แห่งนายช่างทอง เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส วิ.ว่า กมฺมารสฺส กุลํ = กมฺมารกุลํ คำว่า กมฺมาร ถ้าแปลเป็นนาม แปลว่า นายช่างทอง, นายช่างเหล็ก แต่ถ้าแปลออกรูปและสาธนะ แปลว่า ผู้ยังนํ้าให้ตาย เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ มาจาก กํ แปลว่า นํ้า บทหน้า + มร ธาตุ ในความตาย + ณ ปัจจัย แปลงนิคคหิตที่ กํ เป็น มฺ เพราะ ม อยู่หลัง ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุ เป็น อา ลบ ณ ได้รูปเป็น กมฺมาร แปลว่า ผู้ยังนํ้าให้ตาย วิ.ว่า กํ มาเรตีติ กมฺมาโร (ชโน) ชนใด ยังนํ้า ให้ตาย เหตุนั้น ชนนั้น ชื่อว่า กมฺมาโรๆ ผู้ยังนํ้าให้ตาย แจกเหมือน ปุริส