ความหมาย
ที่เป็นที่ผูกซึ่งเกราะ
ต้นฉบับ
น.,นปุ. ที่เป็นที่ผูกซึ่งเกราะ แจกเหมือน กุล เช่น ส.เอก. ปริกรพนฺธนฏฺฐาเน ในที่เป็นที่ผูกซึ่งเกราะ เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส เป็น ภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. ปริกรสฺส พนฺธนํ = ปริกรพนฺธนํ (ฐานํ) วิ.บุพ. กัม.วิ. ปริกรพนฺธนํ ฐานํ = ปริกรพนฺธนฏฺฐานํ [ซ้อน ฏฺ] คำว่า พนฺธน ในคำว่า ปริกร- พนฺธนฏฺฐาเน มาจาก พนฺธ ธาตุ ในความผูก + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น พนฺธน แปล ว่า เป็นที่ผูก เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า พนฺธติ เอตฺถาติ พนฺธนํ (ฐานํ) เขา ย่อมผูก ในที่นั่น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า พนฺธนํๆ เป็นที่ผูก
บทวิเคราะห์
ปริกรสฺส พนฺธนํ = ปริกรพนฺธนํ (ฐานํ) วิ.บุพ. กัม.วิ. ปริกรพนฺธนํ ฐานํ = ปริกรพนฺธนฏฺฐานํ
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน กุล
หมายเหตุ
ซ้อน ฏฺ | คำว่า พนฺธน ในคำว่า ปริกร- พนฺธนฏฺฐาเน มาจาก พนฺธ ธาตุ ในความผูก + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น พนฺธน แปล ว่า เป็นที่ผูก เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า พนฺธติ เอตฺถาติ พนฺธนํ (ฐานํ) เขา ย่อมผูก ในที่นั่น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า พนฺธนํๆ เป็นที่ผูก