ปาน

ว.,นปุ. (นํ้า) อันบุคคลพึงดื่ม แจกเหมือน กุล เช่น ทุ.พหุ. ปานานิ (อุทกานิ) ซึ่งนํ้า ท. อันบุคคลพึงดื่ม คำว่า ปาน มาจาก ปา ธาตุ ในความดื่ม + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น ปาน แปลว่า อันบุคคลพึงดื่ม เป็นกัมมรูป กัมมสาธนะ วิ.ว่า ปิวิตพฺพนฺติ ปานํ (อุทกํ) นํ้าใด อันบุคคลพึงดื่ม เหตุนั้น นํ้านั้น ชื่อว่า ปานํๆ อันบุคคลพึงดื่ม [ศัพท์ว่า ปาน นี้ นิยมแปลทับศัพท์ว่า นํ้าปานะ บ้าง ว่า นํ้าอันบุคคลพึงดื่ม โดยไม่ขึ้น อุทก มาบ้าง]