ต้นฉบับ
น.,นปุ. การเห่า แจกเหมือน กุล เช่น ฉ.เอก. ภุกฺกรณสฺส แห่งการเห่า เป็นฉัฏฐีตัปปุริส สมาส วิ.ว่า ภุสฺสนสฺส กรณํ = ภุกฺกรณํ [บทสมาส บทหน้า ลบ สฺสน เหลือไว้แต่ ภุ อักษรตัวหน้า เหมือน กุจฺฉิตา ทิฏฺฐิ = กุทิฏฺฐิ] คำว่า ภุกฺกรณ มาจาก ภุสฺสน การเห่า บทหน้า + กร ธาตุ ในความทำ + ยุ ปัจจัย บทหน้าลบ สฺสน เหลือไว้แต่ ภุ ซ้อน กฺ หน้าธาตุ แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูป เป็น ภุกฺกรณ แปลว่า การกระทำซึ่งการเห่า แต่นิยมแปลเอาความว่า การเห่า [เหมือนคำว่า อลงฺกรณํ การกระทำให้พอ แต่นิยมแปลเอา ความว่า การประดับ] เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ภุกฺกรณํ = ภุกฺกรณํ
บทวิเคราะห์
ภุสฺสนสฺส กรณํ = ภุกฺกรณํ
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน กุล
หมายเหตุ
บทสมาส บทหน้า ลบ สฺสน เหลือไว้แต่ ภุ อักษรตัวหน้า เหมือน กุจฺฉิตา ทิฏฺฐิ = กุทิฏฺฐิ | คำว่า ภุกฺกรณ มาจาก ภุสฺสน การเห่า บทหน้า + กร ธาตุ ในความทำ + ยุ ปัจจัย บทหน้าลบ สฺสน เหลือไว้แต่ ภุ ซ้อน กฺ หน้าธาตุ แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูป เป็น ภุกฺกรณ แปลว่า การกระทำซึ่งการเห่า แต่นิยมแปลเอาความว่า การเห่า [เหมือนคำว่า อลงฺกรณํ การกระทำให้พอ แต่นิยมแปลเอา ความว่า การประดับ] เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ภุกฺกรณํ = ภุกฺกรณํ | เหมือนคำว่า อลงฺกรณํ การกระทำให้พอ แต่นิยมแปลเอา ความว่า การประดับ