ต้นฉบับ
น.,ปุ. ประชุมแห่งมนุษย์ แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.พหุ. มานุเส ซึ่งประชุมแห่งมนุษย์ ท. ลง ณ ปัจจัย ในสมุหตัทธิต วิ.ว่า มนุสฺสานํ สมุโห = มานุโส คำว่า มานุโส มาจาก มนุสฺส + ณ ปัจจัย ใช้แทน สมุห ศัพท์ + สิ ปฐมาวิภัตติ ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย ทีฆะต้นศัพท์ คือ อ ที่ ม เป็น อา เป็น มานุสฺส + ณ + สิ พยัญชนะซ้อนเรียงกัน ๒ ตัว ลบตัวที่เป็นพยัญชนะสังโยคทิ้งเสีย ลบ ณ ทิ้ง ได้รูปเป็น มานุส + สิ แปลง อ กับ สิ เป็น โอ สำเร็จรูปเป็น มานุโส
บทวิเคราะห์
วิ.ว่า มนุสฺสานํ สมุโห = มานุโส
หมายเหตุ
คำว่า มานุโส มาจาก มนุสฺส + ณ ปัจจัย ใช้แทน สมุห ศัพท์ + สิ ปฐมาวิภัตติ ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย ทีฆะต้นศัพท์ คือ อ ที่ ม เป็น อา เป็น มานุสฺส + ณ + สิ พยัญชนะซ้อนเรียงกัน ๒ ตัว ลบตัวที่เป็นพยัญชนะสังโยคทิ้งเสีย ลบ ณ ทิ้ง ได้รูปเป็น มานุส + สิ แปลง อ กับ สิ เป็น โอ สำเร็จรูปเป็น มานุโส