มโนปโทส

น.,ปุ. ความประทุษร้ายทางใจ แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. มโนปโทสํ ซึ่งความประทุษร้ายทางใจ เป็นตติยาตัปปุริสสมาส วิ.ว่า มนสา ปโทโส = มโนปโทโส [มโนปโทโส ตัดเป็น มน - ปโทโส มน เป็นมโนคณศัพท์ เมื่อเข้าสมาส นิยมเอาสระที่สุดของตนเป็น โอ ต่อเป็น มโนปโทโส] คำว่า ปโทส ในคำว่า มโนปโทโส มาจาก ป บทหน้า + ทุส ธาตุ ในความประทุษร้าย + ณ ปัจจัย ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย พฤทธิ อุ ต้นธาตุเป็น โอ ลบ ณ ได้รูปเป็น ปโทส แปลว่า ความประทุษร้าย เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ปทุสฺสนํ = ปโทโส