สมฺปฏิจฺฉกชาติก

น.,นปุ. ธรรมชาติอันรับพร้อมเฉพาะ แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. สมฺปฏิจฺฉก- ชาติกํ อ. ธรรมชาติอันรับพร้อมเฉพาะ เป็น วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มี ณฺวุ ปัจจัย กัตตุรูป กัตตุสาธนะ เป็นภายใน มีวิเคราะห์ ตามลำดับ ดังนี้ ณฺวุ.กัต.กัต.วิ สมฺปฏิจฺฉตีติ สมฺปฏิจฺฉกํ (ชาติกํ) วิ.บุพ.กัม.วิ. สมฺปฏิจฺฉกํ ชาติกํ = สมฺปฏิจฺฉกชาติกํ คำว่า สมฺปฏิจฺฉก ในคำว่า สมฺปฏิจฺฉกชาติกํ มาจาก สํ + ปฏิ บทหน้า + อิส ธาตุ ในความปรารถนา ตามรูปศัพท์แปลว่า ปรารถนาเฉพาะ แต่ด้วยอำนาจอุปสัค แปลว่า รับพร้อมเฉพาะ + ย ปัจจัยในกัตตุวาจก + ณฺวุ ปัจจัย แปลงนิคคหิตเป็น มฺ เพราะ ป อยู่หลัง แปลง ส กับ ย เป็น จฺฉ ลบสระหน้าคือ อิ ที่ ฏิ แปลง ณฺวุ เป็น อก ได้รูปเป็น สมฺปฏิจฺฉก แปลว่า อันรับพร้อมเฉพาะ