ความหมาย
เป็นเครื่องตรัสรู้พร้อม
ต้นฉบับ
ว.,นปุ. (พระญาณ) เป็นเครื่องตรัสรู้พร้อม แจกเหมือน อกฺขิ เช่น ทุ.เอก. สมฺโพธึ (ญาณํ) ซึ่งพระญาณเป็นเครื่องตรัสรู้พร้อม คำว่า สมฺโพธิ มาจาก สํ บทหน้า + พุธ ธาตุ ในความตรัสรู้ + อิ ปัจจัย แปลงนิคคหิตเป็น มฺ เพราะ พ อยู่หลัง พฤทธิ อุ ที่ พุ เป็น โอ ได้รูปเป็น สมฺโพธิ แปลว่า เป็นเครื่องตรัสรู้ เป็นกัตตุรูป กรณ สาธนะ วิ.ว่า สมฺพุชฺฌติ เอเตนาติ สมฺโพธิ (ญาณํ) พระพุทธเจ้า ย่อมตรัสรู้พร้อม ด้วย พระญาณนั่น เหตุนั้น พระญาณนั่น ชื่อว่า สมฺโพธิๆ เป็นเครื่องตรัสรู้พร้อม
บทวิเคราะห์
สํ บทหน้า + พุธ ธาตุ ในความตรัสรู้ + อิ ปัจจัย
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน อกฺขิ
หมายเหตุ
แปลงนิคคหิตเป็น มฺ เพราะ พ อยู่หลัง พฤทธิ อุ ที่ พุ เป็น โอ ได้รูปเป็น สมฺโพธิ แปลว่า เป็นเครื่องตรัสรู้ เป็นกัตตุรูป กรณ สาธนะ วิ.ว่า สมฺพุชฺฌติ เอเตนาติ สมฺโพธิ (ญาณํ) พระพุทธเจ้า ย่อมตรัสรู้พร้อม ด้วย พระญาณนั่น เหตุนั้น พระญาณนั่น ชื่อว่า สมฺโพธิๆ เป็นเครื่องตรัสรู้พร้อม