หน้าศัพท์เฉพาะ

สุริยุคฺคมนเวลาย

ในเวลาเป็นที่ขึ้นไปแห่งพระอาทิตย์

สุริยุคฺคมนเวลาย

น.อิต.
ประเภท: นามนามเพศ: อิตถีลิงค์เล่ม: 1-4

ในเวลาเป็นที่ขึ้นไปแห่งพระอาทิตย์

น.,อิต. ในเวลาเป็นที่ขึ้นไปแห่งพระอาทิตย์ เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. สุริยสฺส อุคฺคมนา = สุริยุคฺคมนา (เวลา) วิ.บุพ.กัม.วิ. สุริยุคฺคมนา เวลา = สุริยุคฺคมนเวลา คำว่า อุคฺคมน ในคำว่า สุริยุคฺคมนเวลา มาจาก อุ บทหน้า + คม ธาตุ ในความไป + ยุ ปัจจัย ซ้อน คฺ หน้า คม ธาตุ แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น อุคฺคมน แปลว่า เป็นที่ขึ้นไป เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า (สุริโย) อุคฺคจฺฉติ เอตฺถาติ อุคฺคมนา (เวลา) พระอาทิตย์ ย่อมขึ้นไป ในเวลานั่น เหตุนั้น เวลานั่น ชื่อว่า อุคฺคมนาๆ เป็นที่ขึ้นไป

ฉ.ตัป.วิ. สุริยสฺส อุคฺคมนา = สุริยุคฺคมนา (เวลา) วิ.บุพ.กัม.วิ. สุริยุคฺคมนา เวลา = สุริยุคฺคมนเวลา

คำว่า อุคฺคมน ในคำว่า สุริยุคฺคมนเวลา มาจาก อุ บทหน้า + คม ธาตุ ในความไป + ยุ ปัจจัย ซ้อน คฺ หน้า คม ธาตุ แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น อุคฺคมน แปลว่า เป็นที่ขึ้นไป เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า (สุริโย) อุคฺคจฺฉติ เอตฺถาติ อุคฺคมนา (เวลา) พระอาทิตย์ ย่อมขึ้นไป ในเวลานั่น เหตุนั้น เวลานั่น ชื่อว่า อุคฺคมนาๆ เป็นที่ขึ้นไป