ความหมาย
ประชุมแห่งมนุษย์ในเรือน
ต้นฉบับ
น.,ปุ. ประชุมแห่งมนุษย์ในเรือน แจก เหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. เคหมานุสโก อ. ประชุม แห่งมนุษย์ในเรือน ลง กณฺ ปัจจัย ในสมุหตัทธิต มีสัตตมีตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตาม ลำดับ ดังนี้ ส.ตัป.วิ. เคเห มนุสฺสา = เคหมนุสฺสา กณฺ.สมุห.วิ. เคหมนุสฺสานํ สมุโห = เคหมานุสโก [มานุสก มาจาก มนุสฺส + กณฺ ด้วยอำนาจ กณฺ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นศัพท์เป็น อา ลบ สฺ ตัวสะกด ได้รูป เป็น มานุสก เป็นปุงลิงค์ โดยมากแจกเหมือน ปุริส ฝ่ายเอกวจนะ แต่ที่เป็นพหุวจนะก็มี เช่น เคห- มานุสกา อ. ประชุมแห่งมนุษย์ในเรือน ท. (ธ. ๑: จุนฺทสูกริกวตฺถุ หน้า ๑๑๘) และเป็นนปุงสกลิงค์ ฝ่ายพหุวจนะก็มี เช่น ฆรมานุสกานิ อ. ประชุม แห่งมนุษย์ในเรือน ท. [ธ. ๒: กุมฺภโฆสก- หน้า ๖๘]
บทวิเคราะห์
เคเห มนุสฺสา = เคหมนุสฺสา, เคหมนุสฺสานํ สมุโห = เคหมานุสโก
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน ปุริส
หมายเหตุ
มานุสก มาจาก มนุสฺส + กณฺ ด้วยอำนาจ กณฺ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นศัพท์เป็น อา ลบ สฺ ตัวสะกด ได้รูป เป็น มานุสก เป็นปุงลิงค์ โดยมากแจกเหมือน ปุริส ฝ่ายเอกวจนะ แต่ที่เป็นพหุวจนะก็มี เช่น เคห- มานุสกา อ. ประชุมแห่งมนุษย์ในเรือน ท. (ธ. ๑: จุนฺทสูกริกวตฺถุ หน้า ๑๑๘) และเป็นนปุงสกลิงค์ ฝ่ายพหุวจนะก็มี เช่น ฆรมานุสกานิ อ. ประชุม แห่งมนุษย์ในเรือน ท. (ธ. ๒: กุมฺภโฆสก- หน้า ๖๘) | ธ. ๒: กุมฺภโฆสก- หน้า ๖๘