โภชนุปฺปตฺติฏฺฐานชานนํ

น.,นปุ. อ. การรู้ซึ่งที่ เป็นที่เกิดขึ้นแห่งโภชนะ แจกเหมือน กุล เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส และ วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. โภชนสฺส อุปฺปตฺติ = โภชนุปฺปตฺติ (ฐานํ) วิ.บุพ.กัม.วิ. โภชนุปฺปตฺติ ฐานํ = โภชนุปฺปตฺติฏฺฐานํ [ซ้อน ฏฺ] ฉ.ตัป.วิ. โภชนุปฺปตฺติฏฺฐานสฺส ชานนํ = โภชนุปฺปตฺติฏฺฐานชานนํ คำว่า อุปฺปตฺติ ในคำว่า โภชนุปฺปตฺติฏฺฐาน มาจาก อุ บทหน้า + ปท ธาตุ ในความเกิด + ติ ปัจจัย ซ้อน ปฺ หน้าธาตุ แปลง ท ที่สุดธาตุเป็น ตฺ ได้รูปเป็น อุปฺปตฺติ แปลว่า เป็นที่เกิดขึ้น เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า โภชนํ อุปฺปชฺชติ เอตฺถาติ โภชนุปฺปตฺติ (ฐานํ) คำว่า ชานนํ ในคำว่า โภชนุปฺปตฺติฏฺฐาน ชานนํ มาจาก ญา ธาตุ ในความรู้ + ยุ ปัจจัย แปลง ญา ธาตุเป็น ชา แปลง ยุ เป็น อานน ได้ รูปเป็น ชานน แปลว่า การรู้ เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ชานนํ = ชานนํ