ทศชาติชาดก
บทความธรรมะ Dhamma Articles > ทศชาติชาดก
|
แม้พระนางจะตรัสยืนยันเช่นนั้น ท้าวเธอก็ยังไม่ทรงเชื่อ กลับทรงกริ้วหนักยิ่งขึ้น ถึงกับตรัสด้วยพระสุรเสียงน่าเกรงขามว่า “เธออย่ามาปิดบังเราเลย เป็นไปไม่ได้ที่ชายผู้นี้จะทอดทิ้งเธอไป เธอต้องเห็นอะไรอย่างอื่นเป็นแน่ แต่ไม่ยอมบอกเรา กลับกล่าวเท็จเพื่อกลบเกลื่อน จงรีบบอกเรามาตรงๆ มิเช่นนั้น เราจะฟันเธอให้ขาดเป็นสองท่อนเสียเดี๋ยวนี้แหละ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 52
จากตอนที่แล้ว นับแต่พระเจ้าวิเทหราชทรงรับพระนางเข้ามาสู่พระราชนิเวศน์ ท้าวเธอก็ทรงสำราญพระทัยอยู่กับพระนาง ไม่เสด็จไปในที่ใดอีกเลยเป็นเวลานานแรมเดือน กระทั่งวันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราชได้เสด็จประพาสพระราชอุทยาน พระนางอุทุมพรซึ่งประทับนั่งเคียงข้างท้าวเธอบนรถพระที่นั่ง ได้เหลือ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
พระนางอุทุมพรเทวีจึงทรงดำริในพระทัย “โธ่เอ๋ย! นึกว่าจะวิเศษสักปานใดหนอ ที่แท้บุรุษนี้มาทอดทิ้งเราไป เพราะเหตุที่เขาเป็นกาลกรรณีนี่เอง บุญบันดาลให้เราก้าวขึ้นสู่ฐานะอันสูงส่งถึงเพียงนี้ ที่ไหนเลย ชายผู้นี้จักคู่ควรกับเราได้เล่า” พระนางทรงดำริในพระทัยเช่นนี้แล้ว ก็ทรงพระสรวลออกมาเบาๆ โดยหารู้ไม่ว่าทุกอากัปกิริยาของพระนางนั้น ตกอยู่ในสายพระเนตรของพระราชสวามีตลอดเวลา
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 51
จากตอนที่แล้ว ธิดาของอาจารย์ทิศาปาโมกข์เมื่อถูกปิงคุตตระปฏิเสธที่จะแบ่งปัน จึงคิดว่า “เราปีนขึ้นไปเก็บกินเองก็ได้” คิดดังนี้แล้ว ก็ปีนขึ้นไปปลิดผลมะเดื่อกินเอง
ปิงคุตตระเห็นนางปีนตามขึ้นมา ก็รีบปีนลงจากต้นมะเดื่อ แล้วไปหอบเอากิ่งไม้ที่มีหนาม มาสุมไว้รอบบริเวณโ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ขณะที่กำลังเสด็จผ่านต้นมะเดื่อนั้น ท้าวเธอก็ทรงทอดพระเนตรเห็นนางนั่งอยู่ลำพังผู้เดียวบนคาคบต้นมะเดื่อ จึงทรงขอเหนี่ยวพระคชาธารให้หยุดรอ ขณะที่เหล่าข้าราชบริพารที่เหลือ ต่างพากันจ้องมองนางอย่างไม่กระพริบตา
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 50
จากตอนที่แล้ว ชายหนุ่มปิงคุตตระ เมื่อได้ฟังว่าอาจารย์เต็มใจที่จะยกบุตรสาวให้ตน เขาก็มิได้เกิดความดีใจ ทั้งมิได้เต็มใจที่จะรับนางมาเป็นศรีภรรยาเลย แต่ก็จำใจตอบรับความเมตตาของอาจารย์ด้วยความเกรงใจ
อาจารย์ทิศาปาโมกข์จึงได..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ธรรมดาว่าคู่หนุ่มสาวเมื่อร่วมเดินทางย่อมสนทนา ปราศรัย ชี้ชวนกันชมนกชมไม้เพื่อบรรเทาความเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้า หนทางที่ว่าไกลก็จะเป็นเหมือนใกล้เพราะมีคนรู้ใจเป็นสหายร่วมทาง แต่สำหรับปิงคุตตระแล้วหาเป็นเช่นนั้นไม่ เขากลับพยายามเร่งก้าวเดินเพื่อจะให้ถึงมิถิลานครโดยเร็ว จนทิ้งห่างนางไป
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 49
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชได้เสด็จประพาสพระราชอุทยานอีกครั้งหนึ่ง แต่คราวนี้ทรงเห็นกิ้งก่าตัวนั้นมีอาการแปลกไปกว่าวันก่อนก็ทรงฉงนพระทัยตรัสถามมโหสถว่า “เธอทราบหรือไม่ เพราะเหตุอันใด มันจึงยังคงเกาะนิ่ง เชิดหัวชูคออยู่เช่นนั้น”
&nb..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ทรงดำริพลาง มีพระดำรัสถามว่า “พ่อมโหสถ เธอจำกิ้งก่าตัวนี้ได้ไหมเล่า” “จำได้อย่างแน่นอนพระเจ้าข้า” มโหสถทูลตอบ “เธอดูซิ ประหลาดไหมเล่า เจ้ากิ้งก่าตัวนี้ เมื่อก่อนพอมันเห็นเรา ก็วิ่งลงมาซบแทบพื้นดิน ครั้งนั้นเธอเคยบอกเราว่ามันแสดงความเคารพเรา แต่มาวันนี้ ทำไมดูมันช่างกระด้างกระเดื่องเช่นนั้น เธอทราบหรือไม่ว่า เพราะเหตุอันใด มันจึงยังคงเกาะนิ่ง เชิดหัวชูคออยู่เช่นนั้น”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 48
จากตอนที่แล้ว ในวันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราชเสด็จประพาสพระราชอุทาน ขณะที่กำลังผ่านซุ้มประตูเข้าสู่เขตอุทยาน ได้ทอดพระเนตรกิ้งก่าตัวหนึ่งซึ่งวิ่งลงมาจากปลายเสาค่ายมาหมอบซบอยู่บนพื้นดิน ท้าวเธอจึงหันมาตรัสถามมโหสถบัณฑิตว่า กิ้งก่าตัวนี้มันกำลังทำอะไร
&nbs..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ท้าวเธอทรงผินพระพักตร์ไปทางเหล่าราชบุรุษ ตรัสพลางแย้มพระสรวลว่า “เออ....พวกเจ้าจงดูนี่สิ แม้แต่สัตว์เดรัจฉานมันก็ยังรู้จักทำความเคารพ ช่างน่าเอ็นดูเสียจริง แล้วพวกเจ้าล่ะ จะสู้มันได้รึ” พวกราชบุรุษได้ฟังเช่นนั้น ก็หันมามองหน้ากันเลิกลั่ก
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 47
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชครั้นได้ทอดพระเนตรแสงแก้วในถาดน้ำ ก็ตรัสว่า “จริงด้วยสิ ถ้าเป็นอย่างนี้ แก้วมณีก็คงไม่มีอยู่ในสระนั้นเช่นกัน ก็แล้วแก้วมณีจะอยู่ในที่ไหนกันเล่า”
มโหสถกราบทูลอย่างมั่นใจ “ข้าพระองค์เชื่อว่..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
แม้ว่าท้าวเธอจะทรงฉงนพระทัยสักเพียงใด แต่ครั้นได้ทรงนึกถึงข้อพิสูจน์ที่มโหสถบัณฑิตค่อยๆเปิดเผยให้ปรากฏเป็นที่ ประจักษ์ก่อนหน้านี้ จึงไม่ทรงคัดค้านสิ่งใดอีก ในที่สุด จึงได้มีรับสั่งกับราชบุรุษผู้หนึ่งว่า “เจ้าจงขึ้นไปดูให้รู้แน่ ว่าบนต้นตาลนั้นมีแก้วมณีอยู่จริงหรือไม่ หากว่าพบแก้วมณีแล้ว ก็จงนำมาให้เราเถิด”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 46
จากตอนที่แล้ว มโหสถบัณฑิตครั้นได้รับฟังเรื่องราวของดวงแก้ว และวิธีการในการค้นหาจากพระเจ้าวิเทหราชแล้ว ก็ได้กราบทูลให้ทรงเบาพระทัยว่า “เหตุเพียงเท่านี้ คงจะมิใช่เรื่องหนักหนาแต่อย่างใด พระเจ้าข้า” ว่าแล้วก็ทูลเชิญเสด็จพระราชาไปยังสระโบกขรณีแห่งนั้น
&nb..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ทันทีที่มโหสถมาถึง ก็รีบมุ่งตรงไปที่ริมขอบสระ ยืนจ้องมองดูแสงแก้วมณีนั้นอย่างพินิจพิจารณา แม้นสระโบกขรณีนั้นจะกว้างใหญ่สักเพียงใดก็ตาม แต่พอมโหสถสังเกตดูเพียงครู่เดียว ก็รู้ทันทีว่า แสงที่เห็นนั้นมิใช่แสงที่พวยพุ่งขึ้นมาจากสระอย่างแน่นอนแท้ที่จริงคงเป็นเพียงเงาสะท้อนของดวงแก้วมณีเท่านั้น แต่ปัญหาที่ยากยิ่งกว่านั้นก็คือ “แล้วแก้วมณีนั้นเล่า ตั้งอยู่ ณ ที่แห่งใดกัน”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 45
จากตอนที่แล้ว กลุ่มคนที่มาช่วยกันค้นหาแก้ว แม้จะวิดน้ำจนแห้งสระ กระทั่งลงมือลอกโคลนจนถึงดินแต่ก็ไม่พบแก้ว ในที่สุดอาจารย์เสนกะเห็นว่า ทุกคนต่างอ่อนล้าเต็มที จึงได้สั่งให้เลิกค้นหา ส่วนตนเองก็รีบเข้าเฝ้าพระราชาเพื่อกราบทูลถวายรายงานให้ทรงทราบ
&nb..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ขอเดชะพระบารมีปกเกล้า ข้าพระพุทธเจ้าให้คนจัดการวิดน้ำและลอกโคลนเลนในสระโบกขรณีขึ้นแล้ว แต่จนป่านนี้แล้ว ก็ยังไม่พบแก้วมณีนั้นเลย พระพุทธเจ้าข้า ท้าวเธอก็ทรงเห็นด้วยว่าประหลาดจริงเชียว ธรรมดาเงากับตัวก็ย่อมจะอยู่คู่กัน มีเงาก็ต้องมีตัว เมื่อมีแสงแก้วก็ต้องมีดวงแก้ว แต่นี่เห็นแสงแว้บวับ แต่พอจะหา กลับไม่พบ เป็นไปได้อย่างไรกัน
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 44
จากตอนที่แล้ว พวกราชบุรุษผู้ซึ่งได้เห็นแสงแห่งดวงแก้วมณีในสระโบกขรณี ได้กราบทูลพระเจ้าวิเทหราชว่า “พวกข้าพระบาทเพียงได้เห็นแสงของแก้วมณีในสระโบกขรณี ก็รีบนำความมากราบบังคมทูลในทันที ยังไม่ทันได้แตะต้องดวงแก้วนั้นเลย”
ท้าวเ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
เมื่อได้ชี้แจงที่มาที่ไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว อาจารย์เสนกะจึงออกคำสั่งให้เริ่มงานขุดลอกสระโบกขรณีแห่งนั้นในทันที “ท่านทั้งหลาย ขอพวกท่านจงพร้อมใจกันสนองงานแด่เจ้าเหนือหัวด้วยความอุตสาหะเถิด อย่าได้เห็นแก่ความเหนื่อยยากลำบากกันเลยนะ เอาละ!! เมื่อพร้อมกันแล้ว ก็เริ่มลงมือกันได้เลย”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 43
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐี ผู้ทั้งรักและเป็นห่วงบุตร ด้วยคิดว่าเขายังเล็กนัก จึงได้กราบทูลทัดทานพระเจ้าวิเทหราชไว้ก่อนว่า ขอให้เขาโตขึ้นอีกสักหน่อย จึงจะทูลเกล้าถวาย
แต่เมื่อท่านเศรษฐีได้รับพระราชดำรัสยืนยันว่า พระองค..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ครั้นท้าวเธอได้สดับดังนั้น ก็ทรงมีพระราชหฤทัยโสมนัสเปรมปรีด์ เพราะธรรมดาแก้วมณีนั้น ชื่อว่าเป็นของมงคลล้ำค่า และหาได้ยากยิ่ง ท้าวเธอจึงเปล่งพระอุทานขึ้นว่า “โอ...วันนี้ช่างเป็นวันมหามงคลจริงเชียว ไหนล่ะมณีรัตนะ ช่วยนำมาให้เราได้ทัศนาสักทีซิ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 42
จากตอนที่แล้ว มโหสถบัณฑิตได้ทูลถามพระเจ้าวิเทหราชว่า “หากพระองค์จะทรงสำคัญว่า บิดาย่อมประเสริฐกว่าบุตรในที่ทั้งปวง ลาตัวนี้ก็ย่อมประเสริฐกว่าลูกม้าอัสดร ถ้าเช่นนั้น ขอพระองค์โปรดทรงรับลาตัวนี้ไว้เถิด แต่หากว่าพระองค์จะทรงสำคัญว่า บุตรอาจประเสริฐกว่าบิดาได้บ้าง เมื่อเป..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
มาถึงตรงนี้ หลายท่านอาจนึกแคลงใจว่า ธรรมดาพระโพธิสัตว์ย่อมจะรู้อุปการะคุณของบิดามารดา มีความเคารพในบิดามารดาอย่างยิ่งมิใช่หรือ เมื่อเป็นดังนี้ การที่มโหสถบัณฑิตนั่งในที่สูงกว่าบิดา และกราบทูลพระราชาเช่นนั้น จะถือว่าเป็นดูหมิ่นบิดาของตนหรือไม่
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 41
จากตอนที่แล้ว มโหสถซึ่งถูกหัวเราะเยาะท่ามกลางข้าราชบริพาร ในฐานะที่เข้าไปนั่งแทนที่ของบิดา จึงลุกขึ้นทูลถามพระเจ้าวิเทหราชว่า “บิดาเท่านั้นประเสริฐกว่าบุตรในที่ทั้งปวง บิดาเท่านั้นสูงส่งกว่าบุตร ไม่ว่าในฐานะไหนๆ อย่างนั้นหรือ”
ท้าวเธอก็ทร..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ครั้นทรงสดับว่าลามหัศจรรย์ ท้าวเธอก็ยิ่งทรงฉงนพระทัย จึงตรัสถามว่า “เหตุใด เธอถึงเรียกว่าลามหัศจรรย์เล่า”
มโหสถจึงรีบกราบทูลว่า “ลาตัวนี้แหละ จักทำความสงสัยของพระองค์ ให้ถึงที่สุดอย่างไรเล่า พระพุทธเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 40
จากตอนที่แล้ว มโหสถได้เข้าเฝ้าพระเจ้าวิเทหราชเป็นครั้งแรก ท้าวเธอก็ได้ทรงทำปฏิสันถาร และเชื้อเชิญให้นั่ง มโหสถเมื่อได้รับเชิญเช่นนั้น จึงหันหน้าชำเลืองไปทางบิดา ท่านเศรษฐีได้รับสัญญาณตามที่ได้ตกลงกันไว้ จึงรีบลุกขึ้นจากอาสนะ กล่าวว่า “แน่ะลูก เจ้าจงมานั่งตรงนี้เ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ท้าวเธอจึงตรัสว่า “ก่อนนั้นเราได้ฟังกิตติศัพท์ของเธอแล้ว ก็เกิดความเลื่อมใส ยิ่งได้เห็นท่วงทีกิริยาวาจาของเธอ ก็ดูน่ารักน่าชื่นใจไปเสียทั้งหมด แต่ครั้นได้เห็นการกระทำของเธอเมื่อสักครู่ ความชื่นใจที่เคยมี ก็พลันสิ้นไปชั่วพริบตา บอกตามตรงว่า เราทั้งเสียใจและผิดหวังในตัวเธอมาก”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 39
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐีได้สั่งบริวารให้จัดเตรียมรถม้า และสิ่งของที่จะนำไปถวายพระราชา ครั้นพร้อมเพรียงกันแล้ว ก็ได้ออกเดินทางไปก่อน
ครั้นสิริวัฒกเศรษฐีไปถึง พระเจ้าวิเทหราชก็ทรงปฏิสันถารกับท่านเศรษฐีด้วยพระอัธยาศัยอันดี แล้วก็มีพร..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
พระราชกระแสที่ว่า “ให้ส่งม้าอัสดรหรือม้าตัวประเสริฐมาให้ ถ้าจัักส่งม้าอัสดรมาถวาย ก็จงมาเองด้วย แม้นจะส่งม้าตัวประเสริฐมา ก็จงส่งบิดามาด้วย” อันที่จริงก็หมายความว่า ท้าวเธอทรงมีพระประสงค์ให้ตนและบิดาไปพบ หาได้มีพระประสงค์อย่างอื่นไม่
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 38
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ได้เสด็จไปรับตัวมโหสถ แต่ก็บังเกิดเหตุการณ์ที่ไม่ทรงคาดคิดมาก่อน คือม้ามงคลได้ประสบอุบัติเหตุเท้าถลำตกลงไปในระแหงดิน กระแทกเข้ากับก้อนหิน จนกีบเท้าแตก ได้รับบาดเจ็บสาหัส จนไม่อาจจะวิ่งต่อไปได้
ท้าวเธอทรงรู้สึกเ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
มโหสถจึงได้ตกลงกับบิดาว่า “ขอให้ท่านพ่อพร้อมด้วยอนุเศรษฐีพันหนึ่งเป็นบริวาร จงเดินทางล่วงหน้าไปเฝ้าเจ้าเหนือหัวก่อน ..แต่ว่าเมื่อไปก็อย่าได้ไป มือเปล่า จงเอาผอบไม้จันทน์เต็มด้วยเนยใสติดมือไปถวายด้วย เมื่อพระราชาตรัสปฏิสันถารกับพ่อแล้ว ก็จักตรัสเรียกให้นั่ง ท่านพ่อก็จงหาที่นั่งอันสมควรเถิด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 37
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ได้เสด็จไปรับตัวมโหสถ แต่ก็บังเกิดเหตุการณ์ที่ไม่ทรงคาดคิดมาก่อน คือม้ามงคลได้ประสบอุบัติเหตุเท้าถลำตกลงไปในระแหงดิน กระแทกเข้ากับก้อนหิน จนกีบเท้าแตก ได้รับบาดเจ็บสาหัส จนไม่อาจจะวิ่งต่อไปได้ ท้าวเธอทรงรู้สึกเสียพระทัยมาก จำต้องทรงยุติการเสด็จพระร..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
อาจารย์เสนกะและสหายปุโรหิต เมื่อได้ทราบข่าวด่วนจากพนักงานกรมวังว่า พระราชาทรงเสด็จกลับมาแล้ว ทั้งที่ยังไปไม่ถึงปาจีนยวมัชฌคาม ก็ยิ่งบังเกิดความฉงนใจ ใคร่จะรู้ว่ามีเหตุการณ์อันใดเกิดขึ้น ท้าวเธอถึงได้เสด็จกลับมาเร็วนัก แต่ในขณะเดียวกันก็พากันดีอกดีใจอยู่ที่ไม่น้อย ที่อย่างน้อยๆ ก็มีเหตุให้สามารถประวิงเวลาพระองค์ไว้ได้อีกชั่วระยะหนึ่ง อาจารย์เสนกะก็นึกกระหยิ่มใจว่า “คราวนี้เป็นทีของเราบ้างละ” จึงได้คิดหาเหตุผลเพื่อสนับสนุนสิ่งที่ตนทูลไว้ในครั้งก่อน
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 36
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชทรงปักพระทัยมั่นในอันที่จะรับมโหสถบัณฑิตเข้ามาในราชสำนักให้ได้ ไม่ทรงใส่พระทัยคำทูลทัดทานของท่านเสนกะอีก วันต่อมา จึงทรงรับสั่งให้พวกราชวัลลภเข้าเฝ้า แล้วแจ้งพระราชประสงค์ที่จะเสด็จพระราชดำเนินโดยขบวนม้าพระที่นั่ง เหล่าราชวัลลภผู้ใกล้ชิดรับพระ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ความริษยานั้น เมื่อมันเข้าครอบงำใจบุคคลใด ก็ย่อมทำให้บุคคลนั้นมีจิตใจคับแคบ ทนไม่ได้เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดีมีสุขกว่าตน เร่าร้อนอยู่ด้วยไฟแห่งริษยา จากคนที่มีปัญญามาก มีความสง่าผ่าเผย กลับต้องปิดบังซ่อนเร้นการกระทำที่ไม่ซื่อของตน ก็จะกลายเป็นคนอาภัพไร้ยศศักดิ์ในที่สุด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 35
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชเมื่อได้สดับคำถามย้อนปัญหาจบลง ก็ทรงทราบว่าเป็นอุบายของมโหสถทั้งสิ้น ทรงย้อนระลึกถึงบททดสอบแต่ละข้อที่มโหสถแก้ไขผ่านมา ก็ทรงโสมนัสดำริในพระทัยว่า “บัณฑิตน้อยนามว่ามโหสถนี้ ได้กำหัวใจของเราไว้แล้ว”
ท้าวเธอจ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ท่านเสนกะกราบทูล เพื่อจะโน้มน้าวพระหฤทัยของพระเจ้าวิเทหราช ให้ทรงเห็นว่า ตนเป็นผู้รักษาเชิดชูพระอิสริยยศของพระองค์ มิยอมปล่อยให้พระบรมเดชานุภาพถูกดูหมิ่นได้โดยประการทั้งปวง พระเจ้าวิเทหราชทรงนิ่งสดับคำพูดของท่านเสนกะที่ กราบทูลมายืดยาว แต่พระพักตร์นั้นกลับทรงนิ่งเฉย มิได้แสดงพระอาการว่าเข้าพระทัยหรือทรงเห็นด้วยแต่อย่างใด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 34
จากตอนที่แล้ว พวกผู้ชายรูปร่างแข็งแรง ได้เข้ากราบทูลต่อพระเจ้าวิเทหราช โดยชายผู้เป็นหัวหน้าได้กราบทูลว่า “สระโบกขรณีที่พระองค์รับสั่งให้ส่งมาสู่พระราชวังนั้น เมื่อมาเห็นพระนครอันยิ่งใหญ่ก็ตื่นกลัว ดิ้นรนจนเชือกขาด รีบเผ่นหนีกลับเข้าป่าไปแล้ว พวกข้าพระองค์ต่างช..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
“พวกพระองค์ได้เพียรพยายาม ทุกวิถีทางเพื่อจะนำสระโบกขรณีมาถวายพระองค์ให้จงได้ แต่เพราะเหตุที่พวกข้าพระองค์เป็นผู้ด้อยปัญญา ด้วยความเขลาจึงสำคัญผิดไปว่า การนำสระโบกขรณีเก่ามาผูกติดกับสระโบกขรณีใหม่นั้น อาจมีช่องทางให้สำเร็จตามประสงค์ได้ พระองค์ผู้สมมุติเทพ ก็พระองค์จักเป็นผู้ยืนยันให้แจ้งชัดในที่นี้ได้หรือไม่ว่า ใครๆ ก็ไม่อาจจะผูกสระโบกขรณีให้ติดกันได้ พระเจ้าค่ะ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 33
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐีได้จัดคนหนุ่มให้ตามจำนวนที่มโหสถต้องการ เมื่อคนหนุ่มเหล่านั้นมาถึง มโหสถจึงเรียกเข้ามาใกล้ๆ แล้วชี้แจงอุบายวิธีอย่างละเอียด ชายเหล่านั้นรับคำของมโหสถอย่างแข็งขัน แล้วก็รีบกระทำตามวิธีที่มโหสถแนะนำ โดยพากันลงเล่นน้ำจนกระทั่งตาแดง สวมเสื้อผ้า..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ชายผู้เป็นหัวหน้ามิได้สะทกสะท้าน ได้กราบทูลอย่างองอาจว่า “หามิได้พระเจ้าค่ะ พระองค์มิได้รับสั่งให้พวกข้าพระองค์ลุยโคลนเช่นนี้ แต่ก่อนหน้านี้ พระองค์ทรงมีพระบรมราชโองการให้ชาวบ้านปาจีนวยมัชฌคามส่งสระมาถวายมิใช่หรือ พระเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 32
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ทรงคิดหาอุบายที่จะทดลองปัญญาของมโหสถขึ้นมาได้อีก จึงมีรับสั่งให้พวกราชบุรุษเข้าเฝ้า เพื่อนำพระบรมราชโองการไปแจ้งให้ชาวบ้านปาจีนยวมัชฌคามทราบอีกครั้ง
เมื่อได้รับราชบัญชาแล้ว พวกราชบุรุษชุดเดิมก็ได้ไปป่าวป..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
พวกราชบุรุษชุดเดิมก็ได้ไปป่าวประกาศให้ชาวบ้านปา จีนยวมัชฌคามทราบว่า “เจ้าเหนือหัวมีพระราชประสงค์จะทรงเล่นน้ำในสระ ดังนั้น ขอให้ชาวบ้านปาจีนวยมัชณคามจงส่งสระโบกขรณีอันดารดาษด้วยบัวเบญจพรรณมาถวาย พระองค์ โดยให้นำมาไว้ในพระราชวัง ภายในชั่วเวลา ๗ วัน หากไม่อาจส่งมาได้ จักต้องถูกปรับสินไหมพันกหาปณะ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 31
จากตอนที่แล้ว บุรุษผู้เป็นตัวแทนของชาวปาจีนยวมัชฌคามได้เดินทางเข้าเฝ้าพระราชาด้วยความองอาจ เข้าไปคุกเข่าภายในท้องพระโรง ต่อเบื้องพระพักตร์ กราบทูลชี้แจงต่อท้าวเธอเรื่องการฟั่นเชือกทราย ท้าวเธอทรงแปลกพระทัยว่า ทำไมถึงเสร็จไวนัก จึงตรัสถามว่า “เชือกทรายที่เราสั่งให้พวกท่านฟั่นม..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
“คืออย่างนี้พระเจ้าค่ะ... วานนี้พระองค์เพียงแต่รับสั่งให้ฟั่นเชือกทรายมาถวายเส้นหนึ่ง แต่ก็ยังไม่ทรงกำหนดขนาดให้แน่ชัด ว่าจะให้ฟั่นกี่เกลียว และฟั่นในลักษณะใด พวกข้าพระบาทต่างก็ไม่แน่ใจ จึงกลับมาทูลถามขนาดและรูปแบบให้แน่ชัด เพื่อจะได้ทำมาถวายให้ถูกต้องตามพระประสงค์ ดังนั้น ขอพระองค์ทรงโปรดพระราชทานเชือกทรายเส้นเก่าให้พวกข้าพระพุทธเจ้านำไปดู เป็นตัวอย่างสักคืบหนึ่งก็เพียงพอแล้ว พระเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 30
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชครั้นทอดพระเนตรเห็นพวกกะเทย จึงตรัสถามด้วยน้ำเสียงปนพระสรวลว่า พวกเจ้ามาทำไมกันหรือ ครั้นทรงทราบว่าพวกนางนำข้าวเปรี้ยวมาถวาย พร้อมทั้งได้สดับวิธีในการหุงข้าวอันประกอบด้วยองค์แปดของมโหสถบัณฑิต ก็ทรงพอพระทัย
ต่อมาไม่นาน เ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
พระราชาทรงปรารถนาจะเล่นชิงช้าพรวนทราย คือ ชิงช้าห้อยที่ทำด้วยเม็ดทรายเนื้อละเอียด ท้าวเธอทรงอ้างเหตุว่า ก่อนนั้นภายในพระราชสำนักเคยมีชิงช้าพรวนทรายอยู่อันหนึ่ง แต่บัดนี้เชือกทรายเส้นเก่าที่ใช้มานาน ก็เริ่มผุขาดลง พระองค์จึงต้องการให้ชาวปาจีนยวมัชฌคามได้ช่วยกันฟั่นเชือกทรายเส้นใหม่มาทำเป็นสายชิงช้า
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 29
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชได้ทรงส่งพระราชบัญชาไปถึงชาวปาจีนยวมัชฌคาม ให้หุงข้าวเปรี้ยวที่ประกอบด้วยองค์แปดมาถวาย ถ้าทำไม่ได้จะทรงปรับสินไหมพันกหาปณะ
ชาวปาจีนยวมัชฌคามได้ฟังข้อบังคับในการหุงข้าวนั้นแล้ว ต่างก็มึนงงไปตามๆก..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |
ชาวบ้านปาจีนยวมัชฌคามได้อาศัยวิธีหุงต้มตามที่ มโหสถแนะนำ ในที่สุดก็สามารถช่วยกันหุงข้าวเปรี้ยวขึ้นมาได้สำเร็จตามพระราชประสงค์ ข้าวเปรี้ยวนั้นได้ถึงพร้อมด้วยองค์ ๘ ประการครบถ้วนบริบูรณ์ นั่นคือ ข้อ ๑ ในเมื่อไม่ให้หุงด้วยข้าวสาร ท่านสิริวัฒกะก็ให้จัดการหุงด้วยข้าวป่น และปลายข้าวที่ตำแหลกละเอียดแล้ว จึงไม่ชื่อว่าข้าวสาร
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 28
จากตอนที่แล้ว ภายในท้องพระโรง คนของมโหสถได้กราบทูลพระราชาว่า เมื่อสักครู่นี้ พระองค์ตรัสเองว่า บิดาของข้าพระองค์เป็นชาย จะคลอดลูกได้อย่างไร ก็แล้วโคมงคลของพระองค์ ซึ่งเป็นโคตัวผู้ พระองค์จะทรงให้ชาวปาจีนยวมัชฌคามทำคลอดให้มันได้อย่างไรเล่า
สิ้นเสียงกราบทูลของบุรุษ..... อ่านเรื่องทศชาติชาดกต่อ |






แม้พระนางจะตรัสยืนยันเช่นนั้น ท้าวเธอก็ยังไม่ทรงเชื่อ กลับทรงกริ้วหนักยิ่งขึ้น ถึงกับตรัสด้วยพระสุรเสียงน่าเกรงขามว่า “เธออย่ามาปิดบังเราเลย เป็นไปไม่ได้ที่ชายผู้นี้จะทอดทิ้งเธอไป เธอต้องเห็นอะไรอย่างอื่นเป็นแน่ แต่ไม่ยอมบอกเรา กลับกล่าวเท็จเพื่อกลบเกลื่อน จงรีบบอกเรามาตรงๆ มิเช่นนั้น เราจะฟันเธอให้ขาดเป็นสองท่อนเสียเดี๋ยวนี้แหละ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 52
จากตอนที่แล้ว นับแต่พระเจ้าวิเทหราชทรงรับพระนางเข้ามาสู่พระราชนิเวศน์ ท้าวเธอก็ทรงสำราญพระทัยอยู่กับพระนาง ไม่เสด็จไปในที่ใดอีกเลยเป็นเวลานานแรมเดือน กระทั่งวันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราชได้เสด็จประพาสพระราชอุทยาน พระนางอุทุมพรซึ่งประทับนั่งเคียงข้างท้าวเธอบนรถพระที่นั่ง ได้เหลือ.....
พระนางอุทุมพรเทวีจึงทรงดำริในพระทัย “โธ่เอ๋ย! นึกว่าจะวิเศษสักปานใดหนอ ที่แท้บุรุษนี้มาทอดทิ้งเราไป เพราะเหตุที่เขาเป็นกาลกรรณีนี่เอง บุญบันดาลให้เราก้าวขึ้นสู่ฐานะอันสูงส่งถึงเพียงนี้ ที่ไหนเลย ชายผู้นี้จักคู่ควรกับเราได้เล่า” พระนางทรงดำริในพระทัยเช่นนี้แล้ว ก็ทรงพระสรวลออกมาเบาๆ โดยหารู้ไม่ว่าทุกอากัปกิริยาของพระนางนั้น ตกอยู่ในสายพระเนตรของพระราชสวามีตลอดเวลา
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 51
จากตอนที่แล้ว ธิดาของอาจารย์ทิศาปาโมกข์เมื่อถูกปิงคุตตระปฏิเสธที่จะแบ่งปัน จึงคิดว่า “เราปีนขึ้นไปเก็บกินเองก็ได้” คิดดังนี้แล้ว ก็ปีนขึ้นไปปลิดผลมะเดื่อกินเอง
ปิงคุตตระเห็นนางปีนตามขึ้นมา ก็รีบปีนลงจากต้นมะเดื่อ แล้วไปหอบเอากิ่งไม้ที่มีหนาม มาสุมไว้รอบบริเวณโ.....
ขณะที่กำลังเสด็จผ่านต้นมะเดื่อนั้น ท้าวเธอก็ทรงทอดพระเนตรเห็นนางนั่งอยู่ลำพังผู้เดียวบนคาคบต้นมะเดื่อ จึงทรงขอเหนี่ยวพระคชาธารให้หยุดรอ ขณะที่เหล่าข้าราชบริพารที่เหลือ ต่างพากันจ้องมองนางอย่างไม่กระพริบตา
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 50
จากตอนที่แล้ว ชายหนุ่มปิงคุตตระ เมื่อได้ฟังว่าอาจารย์เต็มใจที่จะยกบุตรสาวให้ตน เขาก็มิได้เกิดความดีใจ ทั้งมิได้เต็มใจที่จะรับนางมาเป็นศรีภรรยาเลย แต่ก็จำใจตอบรับความเมตตาของอาจารย์ด้วยความเกรงใจ
อาจารย์ทิศาปาโมกข์จึงได.....
ธรรมดาว่าคู่หนุ่มสาวเมื่อร่วมเดินทางย่อมสนทนา ปราศรัย ชี้ชวนกันชมนกชมไม้เพื่อบรรเทาความเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้า หนทางที่ว่าไกลก็จะเป็นเหมือนใกล้เพราะมีคนรู้ใจเป็นสหายร่วมทาง แต่สำหรับปิงคุตตระแล้วหาเป็นเช่นนั้นไม่ เขากลับพยายามเร่งก้าวเดินเพื่อจะให้ถึงมิถิลานครโดยเร็ว จนทิ้งห่างนางไป
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 49
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชได้เสด็จประพาสพระราชอุทยานอีกครั้งหนึ่ง แต่คราวนี้ทรงเห็นกิ้งก่าตัวนั้นมีอาการแปลกไปกว่าวันก่อนก็ทรงฉงนพระทัยตรัสถามมโหสถว่า “เธอทราบหรือไม่ เพราะเหตุอันใด มันจึงยังคงเกาะนิ่ง เชิดหัวชูคออยู่เช่นนั้น”
&nb.....
ทรงดำริพลาง มีพระดำรัสถามว่า “พ่อมโหสถ เธอจำกิ้งก่าตัวนี้ได้ไหมเล่า” “จำได้อย่างแน่นอนพระเจ้าข้า” มโหสถทูลตอบ “เธอดูซิ ประหลาดไหมเล่า เจ้ากิ้งก่าตัวนี้ เมื่อก่อนพอมันเห็นเรา ก็วิ่งลงมาซบแทบพื้นดิน ครั้งนั้นเธอเคยบอกเราว่ามันแสดงความเคารพเรา แต่มาวันนี้ ทำไมดูมันช่างกระด้างกระเดื่องเช่นนั้น เธอทราบหรือไม่ว่า เพราะเหตุอันใด มันจึงยังคงเกาะนิ่ง เชิดหัวชูคออยู่เช่นนั้น”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 48
จากตอนที่แล้ว ในวันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราชเสด็จประพาสพระราชอุทาน ขณะที่กำลังผ่านซุ้มประตูเข้าสู่เขตอุทยาน ได้ทอดพระเนตรกิ้งก่าตัวหนึ่งซึ่งวิ่งลงมาจากปลายเสาค่ายมาหมอบซบอยู่บนพื้นดิน ท้าวเธอจึงหันมาตรัสถามมโหสถบัณฑิตว่า กิ้งก่าตัวนี้มันกำลังทำอะไร
&nbs.....
ท้าวเธอทรงผินพระพักตร์ไปทางเหล่าราชบุรุษ ตรัสพลางแย้มพระสรวลว่า “เออ....พวกเจ้าจงดูนี่สิ แม้แต่สัตว์เดรัจฉานมันก็ยังรู้จักทำความเคารพ ช่างน่าเอ็นดูเสียจริง แล้วพวกเจ้าล่ะ จะสู้มันได้รึ” พวกราชบุรุษได้ฟังเช่นนั้น ก็หันมามองหน้ากันเลิกลั่ก
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 47
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชครั้นได้ทอดพระเนตรแสงแก้วในถาดน้ำ ก็ตรัสว่า “จริงด้วยสิ ถ้าเป็นอย่างนี้ แก้วมณีก็คงไม่มีอยู่ในสระนั้นเช่นกัน ก็แล้วแก้วมณีจะอยู่ในที่ไหนกันเล่า”
มโหสถกราบทูลอย่างมั่นใจ “ข้าพระองค์เชื่อว่.....
แม้ว่าท้าวเธอจะทรงฉงนพระทัยสักเพียงใด แต่ครั้นได้ทรงนึกถึงข้อพิสูจน์ที่มโหสถบัณฑิตค่อยๆเปิดเผยให้ปรากฏเป็นที่ ประจักษ์ก่อนหน้านี้ จึงไม่ทรงคัดค้านสิ่งใดอีก ในที่สุด จึงได้มีรับสั่งกับราชบุรุษผู้หนึ่งว่า “เจ้าจงขึ้นไปดูให้รู้แน่ ว่าบนต้นตาลนั้นมีแก้วมณีอยู่จริงหรือไม่ หากว่าพบแก้วมณีแล้ว ก็จงนำมาให้เราเถิด”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 46
จากตอนที่แล้ว มโหสถบัณฑิตครั้นได้รับฟังเรื่องราวของดวงแก้ว และวิธีการในการค้นหาจากพระเจ้าวิเทหราชแล้ว ก็ได้กราบทูลให้ทรงเบาพระทัยว่า “เหตุเพียงเท่านี้ คงจะมิใช่เรื่องหนักหนาแต่อย่างใด พระเจ้าข้า” ว่าแล้วก็ทูลเชิญเสด็จพระราชาไปยังสระโบกขรณีแห่งนั้น
&nb.....
ทันทีที่มโหสถมาถึง ก็รีบมุ่งตรงไปที่ริมขอบสระ ยืนจ้องมองดูแสงแก้วมณีนั้นอย่างพินิจพิจารณา แม้นสระโบกขรณีนั้นจะกว้างใหญ่สักเพียงใดก็ตาม แต่พอมโหสถสังเกตดูเพียงครู่เดียว ก็รู้ทันทีว่า แสงที่เห็นนั้นมิใช่แสงที่พวยพุ่งขึ้นมาจากสระอย่างแน่นอนแท้ที่จริงคงเป็นเพียงเงาสะท้อนของดวงแก้วมณีเท่านั้น แต่ปัญหาที่ยากยิ่งกว่านั้นก็คือ “แล้วแก้วมณีนั้นเล่า ตั้งอยู่ ณ ที่แห่งใดกัน”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 45
จากตอนที่แล้ว กลุ่มคนที่มาช่วยกันค้นหาแก้ว แม้จะวิดน้ำจนแห้งสระ กระทั่งลงมือลอกโคลนจนถึงดินแต่ก็ไม่พบแก้ว ในที่สุดอาจารย์เสนกะเห็นว่า ทุกคนต่างอ่อนล้าเต็มที จึงได้สั่งให้เลิกค้นหา ส่วนตนเองก็รีบเข้าเฝ้าพระราชาเพื่อกราบทูลถวายรายงานให้ทรงทราบ
&nb.....
ขอเดชะพระบารมีปกเกล้า ข้าพระพุทธเจ้าให้คนจัดการวิดน้ำและลอกโคลนเลนในสระโบกขรณีขึ้นแล้ว แต่จนป่านนี้แล้ว ก็ยังไม่พบแก้วมณีนั้นเลย พระพุทธเจ้าข้า ท้าวเธอก็ทรงเห็นด้วยว่าประหลาดจริงเชียว ธรรมดาเงากับตัวก็ย่อมจะอยู่คู่กัน มีเงาก็ต้องมีตัว เมื่อมีแสงแก้วก็ต้องมีดวงแก้ว แต่นี่เห็นแสงแว้บวับ แต่พอจะหา กลับไม่พบ เป็นไปได้อย่างไรกัน
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 44
จากตอนที่แล้ว พวกราชบุรุษผู้ซึ่งได้เห็นแสงแห่งดวงแก้วมณีในสระโบกขรณี ได้กราบทูลพระเจ้าวิเทหราชว่า “พวกข้าพระบาทเพียงได้เห็นแสงของแก้วมณีในสระโบกขรณี ก็รีบนำความมากราบบังคมทูลในทันที ยังไม่ทันได้แตะต้องดวงแก้วนั้นเลย”
ท้าวเ.....
เมื่อได้ชี้แจงที่มาที่ไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว อาจารย์เสนกะจึงออกคำสั่งให้เริ่มงานขุดลอกสระโบกขรณีแห่งนั้นในทันที “ท่านทั้งหลาย ขอพวกท่านจงพร้อมใจกันสนองงานแด่เจ้าเหนือหัวด้วยความอุตสาหะเถิด อย่าได้เห็นแก่ความเหนื่อยยากลำบากกันเลยนะ เอาละ!! เมื่อพร้อมกันแล้ว ก็เริ่มลงมือกันได้เลย”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 43
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐี ผู้ทั้งรักและเป็นห่วงบุตร ด้วยคิดว่าเขายังเล็กนัก จึงได้กราบทูลทัดทานพระเจ้าวิเทหราชไว้ก่อนว่า ขอให้เขาโตขึ้นอีกสักหน่อย จึงจะทูลเกล้าถวาย
แต่เมื่อท่านเศรษฐีได้รับพระราชดำรัสยืนยันว่า พระองค.....
ครั้นท้าวเธอได้สดับดังนั้น ก็ทรงมีพระราชหฤทัยโสมนัสเปรมปรีด์ เพราะธรรมดาแก้วมณีนั้น ชื่อว่าเป็นของมงคลล้ำค่า และหาได้ยากยิ่ง ท้าวเธอจึงเปล่งพระอุทานขึ้นว่า “โอ...วันนี้ช่างเป็นวันมหามงคลจริงเชียว ไหนล่ะมณีรัตนะ ช่วยนำมาให้เราได้ทัศนาสักทีซิ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 42
จากตอนที่แล้ว มโหสถบัณฑิตได้ทูลถามพระเจ้าวิเทหราชว่า “หากพระองค์จะทรงสำคัญว่า บิดาย่อมประเสริฐกว่าบุตรในที่ทั้งปวง ลาตัวนี้ก็ย่อมประเสริฐกว่าลูกม้าอัสดร ถ้าเช่นนั้น ขอพระองค์โปรดทรงรับลาตัวนี้ไว้เถิด แต่หากว่าพระองค์จะทรงสำคัญว่า บุตรอาจประเสริฐกว่าบิดาได้บ้าง เมื่อเป.....
มาถึงตรงนี้ หลายท่านอาจนึกแคลงใจว่า ธรรมดาพระโพธิสัตว์ย่อมจะรู้อุปการะคุณของบิดามารดา มีความเคารพในบิดามารดาอย่างยิ่งมิใช่หรือ เมื่อเป็นดังนี้ การที่มโหสถบัณฑิตนั่งในที่สูงกว่าบิดา และกราบทูลพระราชาเช่นนั้น จะถือว่าเป็นดูหมิ่นบิดาของตนหรือไม่
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 41
จากตอนที่แล้ว มโหสถซึ่งถูกหัวเราะเยาะท่ามกลางข้าราชบริพาร ในฐานะที่เข้าไปนั่งแทนที่ของบิดา จึงลุกขึ้นทูลถามพระเจ้าวิเทหราชว่า “บิดาเท่านั้นประเสริฐกว่าบุตรในที่ทั้งปวง บิดาเท่านั้นสูงส่งกว่าบุตร ไม่ว่าในฐานะไหนๆ อย่างนั้นหรือ”
ท้าวเธอก็ทร.....
ครั้นทรงสดับว่าลามหัศจรรย์ ท้าวเธอก็ยิ่งทรงฉงนพระทัย จึงตรัสถามว่า “เหตุใด เธอถึงเรียกว่าลามหัศจรรย์เล่า”
มโหสถจึงรีบกราบทูลว่า “ลาตัวนี้แหละ จักทำความสงสัยของพระองค์ ให้ถึงที่สุดอย่างไรเล่า พระพุทธเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 40
จากตอนที่แล้ว มโหสถได้เข้าเฝ้าพระเจ้าวิเทหราชเป็นครั้งแรก ท้าวเธอก็ได้ทรงทำปฏิสันถาร และเชื้อเชิญให้นั่ง มโหสถเมื่อได้รับเชิญเช่นนั้น จึงหันหน้าชำเลืองไปทางบิดา ท่านเศรษฐีได้รับสัญญาณตามที่ได้ตกลงกันไว้ จึงรีบลุกขึ้นจากอาสนะ กล่าวว่า “แน่ะลูก เจ้าจงมานั่งตรงนี้เ.....
ท้าวเธอจึงตรัสว่า “ก่อนนั้นเราได้ฟังกิตติศัพท์ของเธอแล้ว ก็เกิดความเลื่อมใส ยิ่งได้เห็นท่วงทีกิริยาวาจาของเธอ ก็ดูน่ารักน่าชื่นใจไปเสียทั้งหมด แต่ครั้นได้เห็นการกระทำของเธอเมื่อสักครู่ ความชื่นใจที่เคยมี ก็พลันสิ้นไปชั่วพริบตา บอกตามตรงว่า เราทั้งเสียใจและผิดหวังในตัวเธอมาก”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 39
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐีได้สั่งบริวารให้จัดเตรียมรถม้า และสิ่งของที่จะนำไปถวายพระราชา ครั้นพร้อมเพรียงกันแล้ว ก็ได้ออกเดินทางไปก่อน
ครั้นสิริวัฒกเศรษฐีไปถึง พระเจ้าวิเทหราชก็ทรงปฏิสันถารกับท่านเศรษฐีด้วยพระอัธยาศัยอันดี แล้วก็มีพร.....
พระราชกระแสที่ว่า “ให้ส่งม้าอัสดรหรือม้าตัวประเสริฐมาให้ ถ้าจัักส่งม้าอัสดรมาถวาย ก็จงมาเองด้วย แม้นจะส่งม้าตัวประเสริฐมา ก็จงส่งบิดามาด้วย” อันที่จริงก็หมายความว่า ท้าวเธอทรงมีพระประสงค์ให้ตนและบิดาไปพบ หาได้มีพระประสงค์อย่างอื่นไม่
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 38
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ได้เสด็จไปรับตัวมโหสถ แต่ก็บังเกิดเหตุการณ์ที่ไม่ทรงคาดคิดมาก่อน คือม้ามงคลได้ประสบอุบัติเหตุเท้าถลำตกลงไปในระแหงดิน กระแทกเข้ากับก้อนหิน จนกีบเท้าแตก ได้รับบาดเจ็บสาหัส จนไม่อาจจะวิ่งต่อไปได้
ท้าวเธอทรงรู้สึกเ.....
มโหสถจึงได้ตกลงกับบิดาว่า “ขอให้ท่านพ่อพร้อมด้วยอนุเศรษฐีพันหนึ่งเป็นบริวาร จงเดินทางล่วงหน้าไปเฝ้าเจ้าเหนือหัวก่อน ..แต่ว่าเมื่อไปก็อย่าได้ไป มือเปล่า จงเอาผอบไม้จันทน์เต็มด้วยเนยใสติดมือไปถวายด้วย เมื่อพระราชาตรัสปฏิสันถารกับพ่อแล้ว ก็จักตรัสเรียกให้นั่ง ท่านพ่อก็จงหาที่นั่งอันสมควรเถิด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 37
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ได้เสด็จไปรับตัวมโหสถ แต่ก็บังเกิดเหตุการณ์ที่ไม่ทรงคาดคิดมาก่อน คือม้ามงคลได้ประสบอุบัติเหตุเท้าถลำตกลงไปในระแหงดิน กระแทกเข้ากับก้อนหิน จนกีบเท้าแตก ได้รับบาดเจ็บสาหัส จนไม่อาจจะวิ่งต่อไปได้ ท้าวเธอทรงรู้สึกเสียพระทัยมาก จำต้องทรงยุติการเสด็จพระร.....
อาจารย์เสนกะและสหายปุโรหิต เมื่อได้ทราบข่าวด่วนจากพนักงานกรมวังว่า พระราชาทรงเสด็จกลับมาแล้ว ทั้งที่ยังไปไม่ถึงปาจีนยวมัชฌคาม ก็ยิ่งบังเกิดความฉงนใจ ใคร่จะรู้ว่ามีเหตุการณ์อันใดเกิดขึ้น ท้าวเธอถึงได้เสด็จกลับมาเร็วนัก แต่ในขณะเดียวกันก็พากันดีอกดีใจอยู่ที่ไม่น้อย ที่อย่างน้อยๆ ก็มีเหตุให้สามารถประวิงเวลาพระองค์ไว้ได้อีกชั่วระยะหนึ่ง อาจารย์เสนกะก็นึกกระหยิ่มใจว่า “คราวนี้เป็นทีของเราบ้างละ” จึงได้คิดหาเหตุผลเพื่อสนับสนุนสิ่งที่ตนทูลไว้ในครั้งก่อน
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 36
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชทรงปักพระทัยมั่นในอันที่จะรับมโหสถบัณฑิตเข้ามาในราชสำนักให้ได้ ไม่ทรงใส่พระทัยคำทูลทัดทานของท่านเสนกะอีก วันต่อมา จึงทรงรับสั่งให้พวกราชวัลลภเข้าเฝ้า แล้วแจ้งพระราชประสงค์ที่จะเสด็จพระราชดำเนินโดยขบวนม้าพระที่นั่ง เหล่าราชวัลลภผู้ใกล้ชิดรับพระ.....
ความริษยานั้น เมื่อมันเข้าครอบงำใจบุคคลใด ก็ย่อมทำให้บุคคลนั้นมีจิตใจคับแคบ ทนไม่ได้เมื่อเห็นผู้อื่นได้ดีมีสุขกว่าตน เร่าร้อนอยู่ด้วยไฟแห่งริษยา จากคนที่มีปัญญามาก มีความสง่าผ่าเผย กลับต้องปิดบังซ่อนเร้นการกระทำที่ไม่ซื่อของตน ก็จะกลายเป็นคนอาภัพไร้ยศศักดิ์ในที่สุด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 35
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชเมื่อได้สดับคำถามย้อนปัญหาจบลง ก็ทรงทราบว่าเป็นอุบายของมโหสถทั้งสิ้น ทรงย้อนระลึกถึงบททดสอบแต่ละข้อที่มโหสถแก้ไขผ่านมา ก็ทรงโสมนัสดำริในพระทัยว่า “บัณฑิตน้อยนามว่ามโหสถนี้ ได้กำหัวใจของเราไว้แล้ว”
ท้าวเธอจ.....
ท่านเสนกะกราบทูล เพื่อจะโน้มน้าวพระหฤทัยของพระเจ้าวิเทหราช ให้ทรงเห็นว่า ตนเป็นผู้รักษาเชิดชูพระอิสริยยศของพระองค์ มิยอมปล่อยให้พระบรมเดชานุภาพถูกดูหมิ่นได้โดยประการทั้งปวง พระเจ้าวิเทหราชทรงนิ่งสดับคำพูดของท่านเสนกะที่ กราบทูลมายืดยาว แต่พระพักตร์นั้นกลับทรงนิ่งเฉย มิได้แสดงพระอาการว่าเข้าพระทัยหรือทรงเห็นด้วยแต่อย่างใด
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 34
จากตอนที่แล้ว พวกผู้ชายรูปร่างแข็งแรง ได้เข้ากราบทูลต่อพระเจ้าวิเทหราช โดยชายผู้เป็นหัวหน้าได้กราบทูลว่า “สระโบกขรณีที่พระองค์รับสั่งให้ส่งมาสู่พระราชวังนั้น เมื่อมาเห็นพระนครอันยิ่งใหญ่ก็ตื่นกลัว ดิ้นรนจนเชือกขาด รีบเผ่นหนีกลับเข้าป่าไปแล้ว พวกข้าพระองค์ต่างช.....
“พวกพระองค์ได้เพียรพยายาม ทุกวิถีทางเพื่อจะนำสระโบกขรณีมาถวายพระองค์ให้จงได้ แต่เพราะเหตุที่พวกข้าพระองค์เป็นผู้ด้อยปัญญา ด้วยความเขลาจึงสำคัญผิดไปว่า การนำสระโบกขรณีเก่ามาผูกติดกับสระโบกขรณีใหม่นั้น อาจมีช่องทางให้สำเร็จตามประสงค์ได้ พระองค์ผู้สมมุติเทพ ก็พระองค์จักเป็นผู้ยืนยันให้แจ้งชัดในที่นี้ได้หรือไม่ว่า ใครๆ ก็ไม่อาจจะผูกสระโบกขรณีให้ติดกันได้ พระเจ้าค่ะ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 33
จากตอนที่แล้ว ท่านสิริวัฒกเศรษฐีได้จัดคนหนุ่มให้ตามจำนวนที่มโหสถต้องการ เมื่อคนหนุ่มเหล่านั้นมาถึง มโหสถจึงเรียกเข้ามาใกล้ๆ แล้วชี้แจงอุบายวิธีอย่างละเอียด ชายเหล่านั้นรับคำของมโหสถอย่างแข็งขัน แล้วก็รีบกระทำตามวิธีที่มโหสถแนะนำ โดยพากันลงเล่นน้ำจนกระทั่งตาแดง สวมเสื้อผ้า.....
ชายผู้เป็นหัวหน้ามิได้สะทกสะท้าน ได้กราบทูลอย่างองอาจว่า “หามิได้พระเจ้าค่ะ พระองค์มิได้รับสั่งให้พวกข้าพระองค์ลุยโคลนเช่นนี้ แต่ก่อนหน้านี้ พระองค์ทรงมีพระบรมราชโองการให้ชาวบ้านปาจีนวยมัชฌคามส่งสระมาถวายมิใช่หรือ พระเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 32
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราช ทรงคิดหาอุบายที่จะทดลองปัญญาของมโหสถขึ้นมาได้อีก จึงมีรับสั่งให้พวกราชบุรุษเข้าเฝ้า เพื่อนำพระบรมราชโองการไปแจ้งให้ชาวบ้านปาจีนยวมัชฌคามทราบอีกครั้ง
เมื่อได้รับราชบัญชาแล้ว พวกราชบุรุษชุดเดิมก็ได้ไปป่าวป.....
พวกราชบุรุษชุดเดิมก็ได้ไปป่าวประกาศให้ชาวบ้านปา จีนยวมัชฌคามทราบว่า “เจ้าเหนือหัวมีพระราชประสงค์จะทรงเล่นน้ำในสระ ดังนั้น ขอให้ชาวบ้านปาจีนวยมัชณคามจงส่งสระโบกขรณีอันดารดาษด้วยบัวเบญจพรรณมาถวาย พระองค์ โดยให้นำมาไว้ในพระราชวัง ภายในชั่วเวลา ๗ วัน หากไม่อาจส่งมาได้ จักต้องถูกปรับสินไหมพันกหาปณะ”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 31
จากตอนที่แล้ว บุรุษผู้เป็นตัวแทนของชาวปาจีนยวมัชฌคามได้เดินทางเข้าเฝ้าพระราชาด้วยความองอาจ เข้าไปคุกเข่าภายในท้องพระโรง ต่อเบื้องพระพักตร์ กราบทูลชี้แจงต่อท้าวเธอเรื่องการฟั่นเชือกทราย ท้าวเธอทรงแปลกพระทัยว่า ทำไมถึงเสร็จไวนัก จึงตรัสถามว่า “เชือกทรายที่เราสั่งให้พวกท่านฟั่นม.....
“คืออย่างนี้พระเจ้าค่ะ... วานนี้พระองค์เพียงแต่รับสั่งให้ฟั่นเชือกทรายมาถวายเส้นหนึ่ง แต่ก็ยังไม่ทรงกำหนดขนาดให้แน่ชัด ว่าจะให้ฟั่นกี่เกลียว และฟั่นในลักษณะใด พวกข้าพระบาทต่างก็ไม่แน่ใจ จึงกลับมาทูลถามขนาดและรูปแบบให้แน่ชัด เพื่อจะได้ทำมาถวายให้ถูกต้องตามพระประสงค์ ดังนั้น ขอพระองค์ทรงโปรดพระราชทานเชือกทรายเส้นเก่าให้พวกข้าพระพุทธเจ้านำไปดู เป็นตัวอย่างสักคืบหนึ่งก็เพียงพอแล้ว พระเจ้าข้า”
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 30
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชครั้นทอดพระเนตรเห็นพวกกะเทย จึงตรัสถามด้วยน้ำเสียงปนพระสรวลว่า พวกเจ้ามาทำไมกันหรือ ครั้นทรงทราบว่าพวกนางนำข้าวเปรี้ยวมาถวาย พร้อมทั้งได้สดับวิธีในการหุงข้าวอันประกอบด้วยองค์แปดของมโหสถบัณฑิต ก็ทรงพอพระทัย
ต่อมาไม่นาน เ.....
พระราชาทรงปรารถนาจะเล่นชิงช้าพรวนทราย คือ ชิงช้าห้อยที่ทำด้วยเม็ดทรายเนื้อละเอียด ท้าวเธอทรงอ้างเหตุว่า ก่อนนั้นภายในพระราชสำนักเคยมีชิงช้าพรวนทรายอยู่อันหนึ่ง แต่บัดนี้เชือกทรายเส้นเก่าที่ใช้มานาน ก็เริ่มผุขาดลง พระองค์จึงต้องการให้ชาวปาจีนยวมัชฌคามได้ช่วยกันฟั่นเชือกทรายเส้นใหม่มาทำเป็นสายชิงช้า
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 29
จากตอนที่แล้ว พระเจ้าวิเทหราชได้ทรงส่งพระราชบัญชาไปถึงชาวปาจีนยวมัชฌคาม ให้หุงข้าวเปรี้ยวที่ประกอบด้วยองค์แปดมาถวาย ถ้าทำไม่ได้จะทรงปรับสินไหมพันกหาปณะ
ชาวปาจีนยวมัชฌคามได้ฟังข้อบังคับในการหุงข้าวนั้นแล้ว ต่างก็มึนงงไปตามๆก.....
ชาวบ้านปาจีนยวมัชฌคามได้อาศัยวิธีหุงต้มตามที่ มโหสถแนะนำ ในที่สุดก็สามารถช่วยกันหุงข้าวเปรี้ยวขึ้นมาได้สำเร็จตามพระราชประสงค์ ข้าวเปรี้ยวนั้นได้ถึงพร้อมด้วยองค์ ๘ ประการครบถ้วนบริบูรณ์ นั่นคือ ข้อ ๑ ในเมื่อไม่ให้หุงด้วยข้าวสาร ท่านสิริวัฒกะก็ให้จัดการหุงด้วยข้าวป่น และปลายข้าวที่ตำแหลกละเอียดแล้ว จึงไม่ชื่อว่าข้าวสาร
ทศชาติชาดก
เรื่อง มโหสถบัณฑิต ผู้ยิ่งด้วยปัญญาบารมี ตอนที่ 28
จากตอนที่แล้ว ภายในท้องพระโรง คนของมโหสถได้กราบทูลพระราชาว่า เมื่อสักครู่นี้ พระองค์ตรัสเองว่า บิดาของข้าพระองค์เป็นชาย จะคลอดลูกได้อย่างไร ก็แล้วโคมงคลของพระองค์ ซึ่งเป็นโคตัวผู้ พระองค์จะทรงให้ชาวปาจีนยวมัชฌคามทำคลอดให้มันได้อย่างไรเล่า
สิ้นเสียงกราบทูลของบุรุษ..... 

