ทสมาสจฺจย

๒ ว.,ปุ. (กาล) เป็นที่ล่วงไปแห่ง เดือนสิบ แจกเหมือน ปุริส เช่น ต.เอก. ทส- มาสจฺจเยน (กาเลน) โดยกาล เป็นที่ล่วงไปแห่ง เดือนสิบ คำว่า ทสมาสจฺจย มาจาก ทสมาส + อติ + อิ ธาตุ ในความไป + อ ปัจจัย อิ ธาตุ อยู่หลัง แปลง ติ เป็น ตฺย แล้วแปลง ตฺย เป็น จฺจ เป็น ทสมาสจฺจ + อิ แปลง อิ ธาตุ เป็น เอ แปลง เอ เป็น อย ได้รูปเป็น ทสมาสจฺจย แปลว่า เป็นที่ล่วงไปแห่งเดือนสิบ เป็นกัตตุรูป อธิกรณ สาธนะ วิ.ว่า ทสมาสา อจฺเจนฺติ เอตฺถาติ ทสมาสจฺจโย (กาโล) เดือนสิบ ท. ย่อมล่วงไป ในกาลนั่น เหตุนั้น กาลนั้น ชื่อว่า ทสมาสจฺจโยๆ เป็นที่ล่วงไปแห่งเดือนสิบ