หน้าศัพท์เฉพาะ

ทิสฺสติ

ย่อมปรากฏ

ทิสฺสติ

ก.
ประเภท: กิริยาเล่ม: 1-8หน้า: 304

ย่อมปรากฏ

ก. (เช่น ภิกฺขุ อ. ภิกษุ) ย่อมปรากฏ ทิส ธาตุ ในความเห็น + ย ปัจจัยในกัตตุวาจก + ติ วัตตมานาวิภัตติ แปลง ส ที่สุดธาตุ กับ ย ปัจจัย เป็น สฺส สำเร็จรูปเป็น ทิสฺสติ [ข้อสังเกต : ทิส ธาตุ ถ้าลง อ หรือ เอ ปัจจัย ในหมวด ภู ธาตุ และลง เณ หรือ ณย ปัจจัยในหมวด จุร ธาตุ เป็น สกัมมธาตุ ได้แก่ ธาตุที่เรียกหากรรม คือเรียกหา คำว่า “ซึ่ง” แปลว่า เห็น หรือ แสดง เช่น ธมฺมํ เทเสติ = ย่อมแสดง ซึ่งธรรม ถ้าแปลว่า เห็น นิยมแปลง ทิส ธาตุ เป็น ปสฺส เช่น ธมฺมํ ปสฺสติ = ย่อมเห็น ซึ่งธรรม แต่ถ้าลง ย ปัจจัยในหมวด ทิว ธาตุ เป็นอกัมมธาตุ ได้แก่ ธาตุที่ไม่เรียกหา กรรม คือไม่เรียกหาคำว่า “ซึ่ง” แปลว่า ปรากฏ เหมือน มุจ ธาตุ และ ภิท ธาตุ]

ทิส ธาตุ ในความเห็น + ย ปัจจัยในกัตตุวาจก + ติ วัตตมานาวิภัตติ

ข้อสังเกต : ทิส ธาตุ ถ้าลง อ หรือ เอ ปัจจัย ในหมวด ภู ธาตุ และลง เณ หรือ ณย ปัจจัยในหมวด จุร ธาตุ เป็น สกัมมธาตุ ได้แก่ ธาตุที่เรียกหากรรม คือเรียกหา คำว่า “ซึ่ง” แปลว่า เห็น หรือ แสดง เช่น ธมฺมํ เทเสติ = ย่อมแสดง ซึ่งธรรม ถ้าแปลว่า เห็น นิยมแปลง ทิส ธาตุ เป็น ปสฺส เช่น ธมฺมํ ปสฺสติ = ย่อมเห็น ซึ่งธรรม แต่ถ้าลง ย ปัจจัยในหมวด ทิว ธาตุ เป็นอกัมมธาตุ ได้แก่ ธาตุที่ไม่เรียกหา กรรม คือไม่เรียกหาคำว่า “ซึ่ง” แปลว่า ปรากฏ เหมือน มุจ ธาตุ และ ภิท ธาตุ