ปญฺจงฺคิกตุริยโฆโส

น.,ปุ. อ. เสียงกึกก้องแห่ง ดนตรีอันประกอบแล้วด้วยองค์ห้า เป็นฉัฏฐี ตัปปุริสสมาส มีอสมาหารทิคุสมาส ณิก ปัจจัย ในตรตฺยาทิตัทธิต ใช้แทน นิยุตฺต และวิเสสน บุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ ตามลำดับ ดังนี้ อ.ทิคุ.วิ. ปญฺจ องฺคานิ = ปญฺจงฺคานิ ณิก.ตรตฺยา.วิ. ปญฺจงฺเคหิ นิยุตฺตํ = ปญฺจงฺคิกํ (ตุริยํ) วิ.บุพ.กัม.วิ. ปญฺจงฺคิกํ ตุริยํ = ปญฺจงฺคิกตุริยํ ฉ.ตัป.วิ. ปญฺจงฺคิกตุริยสฺส โฆโส = ปญฺจงฺคิกตุริยโฆโส แจกเหมือน ปุริส ดนตรีมีองค์ ๕ ได้แก่ ๑. อาตตะ = กลอง ๒. วิตตะ = ตะโพน ๓. อาตตวิตตะ = บัณเฑาะว์ ೪. ฆนะ กรับหรือทับ ๕. สุสิระ = เครื่องเป่ามีปี่ และขลุ่ยเป็นต้น