ปฏิสามนฏฺฐาน

น.,นปุ. ที่เป็นที่เก็บงำ แจกเหมือน กุล เช่น ทุ.เอก. ปฏิสามนฏฺฐานํ ซึ่งที่เป็นที่เก็บงำ เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มี ยุ ปัจจัย กัตตุรูป อธิกรณสาธนะ เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ยุ.กัต.อธิ.วิ. ปฏิสาเมติ เอตฺถาติ ปฏิสามนํ (ฐานํ) เขา ย่อมเก็บงำ ในที่นั่น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่าเป็นที่เก็บงำ วิ.บุพ.กัม.วิ. ปฏิสามนํ ฐานํ = ปฏิสามนฏฺฐานํ [ซ้อน ฏฺ] คำว่า ปฏิสามน ในคำว่า ปฏิสามนฏฺฐานํ มาจาก ปฏิ + สม ธาตุ ในความใคร่ครวญ ด้วยอำนาจ อุปสัค แปลว่า เก็บ, เก็บงำ + ยุ ปัจจัย ทีฆะ อ ต้นธาตุเป็น อา แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น ปฏิสามน แปลว่า เป็นที่เก็บงำ เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ