ความหมาย
ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง
ต้นฉบับ
ว.,ปุ. ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง แจก เหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. มคฺคุทฺเทสกํ (ปุริสํ) ซึ่งบุรุษ ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง เป็นฉัฏฐีตัปปุริส สมาส วิ.ว่า มคฺคสฺส อุทฺเทสโก = มคฺคุทฺเทสโก (ปุริโส) คำว่า มคฺคุทฺเทสโก มาจาก มคฺค + อุ บทหน้า + ทิส ธาตุ ในความแสดง + ณฺวุ ปัจจัย ซ้อน ทฺ หน้าธาตุ ด้วยอำนาจ ณฺวุ ปัจจัย วิการ อิ ที่ ทิส ธาตุเป็น เอ แปลง ณฺวุ เป็น อก ได้รูป เป็น มคฺคุทฺเทสก แปลว่า ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ วิ.ว่า มคฺคํ อุทฺเทเสตีติ มคฺคุทฺเทสโก (ปุคฺคโล) บุคคลใด ย่อมแสดงขึ้น ซึ่งหนทาง เหตุนั้น บุคคลนั้น ชื่อว่า มคฺคุทฺเทสโกๆ ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง
บทวิเคราะห์
มคฺคสฺส อุทฺเทสโก = มคฺคุทฺเทสโก
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน ปุริส
หมายเหตุ
คำว่า มคฺคุทฺเทสโก มาจาก มคฺค + อุ บทหน้า + ทิส ธาตุ ในความแสดง + ณฺวุ ปัจจัย ซ้อน ทฺ หน้าธาตุ ด้วยอำนาจ ณฺวุ ปัจจัย วิการ อิ ที่ ทิส ธาตุเป็น เอ แปลง ณฺวุ เป็น อก ได้รูป เป็น มคฺคุทฺเทสก แปลว่า ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง เป็นกัตตุรูป กัตตุสาธนะ วิ.ว่า มคฺคํ อุทฺเทเสตีติ มคฺคุทฺเทสโก (ปุคฺคโล) บุคคลใด ย่อมแสดงขึ้น ซึ่งหนทาง เหตุนั้น บุคคลนั้น ชื่อว่า มคฺคุทฺเทสโกๆ ผู้แสดงขึ้นซึ่งหนทาง