มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตวิลาเสน

น.,ปุ. ด้วยความงามแห่งการเยื้องกรายเพียงดังการเยื้องกรายแห่งช้างตัวประเสริฐตัวซับมันแล้วและราชสีห์ เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีวิเสสน บุพพบท กัมมธารยสมาส วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส อสมาหารทวันทวสมาส ฉัฏฐีตัปปุริสสมาส และวิเสสโนปมบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. วโร วารโณ = วรวารโณ ช้างตัวประเสริฐ วิ.บุพ.กัม.วิ. มตฺโต วรวารโณ = มตฺตวรวารโณ ช้างตัวประเสริฐตัวซับมันแล้ว อ.ทวัน.วิ. มตฺตวรวารโณ จ สีโห จ = มตฺตวรวารณสีหา ช้างตัวประเสริฐตัวซับมันแล้วและราชสีห์ ท. ฉ.ตัป.วิ. มตฺตวรวารณสีหานํ วิกฺกนฺตํ = มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตํ การเยื้องกรายแห่งช้างตัวประเสริฐตัวซับมันแล้วและราชสีห์ วิ.โนปม.กัม.วิ. มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตํ อิว วิกฺกนฺตํ = มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตํ การเยื้องกรายเพียงดังการเยื้องกรายแห่งช้างตัวประเสริฐตัวซับมันแล้วและราชสีห์ [ลบ วิกฺกนฺต ศัพท์หน้า และ อิว ศัพท์] ฉ.ตัป.วิ. มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตสฺส วิลาโส = มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺตวิลาโส แจกเหมือน ปุริส คำว่า วิกฺกนฺต ในคำว่า มตฺตวรวารณสีหวิกฺกนฺต- มาจาก วิ บทหน้า กม ธาตุ ในความก้าวไป มี วิ อุปสัคอยู่หน้า แปลว่า เยื้องกราย + ต ปัจจัยในนามกิตก์ (นอกแบบ) ได้รูปเป็น วิกฺกนฺต แปลว่า การเยื้องกราย เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า วิกฺกมนํ = วิกฺกนฺตํ การเยื้องกราย ชื่อว่า วิกฺกนฺตํๆ การเยื้องกราย