ความหมาย
ในกาลเป็นที่ให้ไหว้
ต้นฉบับ
น.,ปุ. ในกาลเป็นที่ให้ไหว้ เป็น วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มี ยุ ปัจจัย กัตตุรูป อธิกรณสาธนะ เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ยุ.กัต.อธิ.วิ. วนฺทาเปติ เอตฺถาติ วนฺทาปโน (กาโล) เขา ยัง...ย่อมให้ไหว้ ในกาลนั่น เหตุนั้น กาลนั่น ชื่อว่า วนฺทาปโนๆ เป็นที่ ให้ไหว้ วิ.บุพ.กัม.วิ. วนฺทาปโน กาโล = วนฺทาปนกาโล แจกเหมือน ปุริส คำว่า วนฺทาปน ในคำว่า วนฺทาปนกาเล มาจาก วนฺท ธาตุ ใน ความไหว้ + ณาเป ปัจจัยในเหตุกัตตุวาจก + ยุ ปัจจัย ลบ ณ เหลือไว้แต่ อาเป แปลง ยุ เป็น อน เป็น วนฺทาเป + อน ลบ เอ ที่ เป ได้รูปเป็น วนฺทาปน แปลว่า เป็นที่ให้ไหว้
บทวิเคราะห์
วนฺทาปโน กาโล = วนฺทาปนกาโล
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน ปุริส
หมายเหตุ
ลบ ณ เหลือไว้แต่ อาเป แปลง ยุ เป็น อน เป็น วนฺทาเป + อน ลบ เอ ที่ เป ได้รูปเป็น วนฺทาปน แปลว่า เป็นที่ให้ไหว้