อนมตคฺค

ว. อันมีเบื้องต้นและที่สุดอันบุคคล ไปตามอยู่รู้ไม่ได้แล้ว ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น ส.เอก อนมตคฺเค (สํสารวฏฺเฏ, สํสาเร) ใน สังสารวัฏ (ในสงสาร) อันมีเบื้องต้นและที่สุดอัน ใครๆ ตามไปอยู่รู้ไม่ได้แล้ว นปุ. แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. อนมตคฺคํ (สํสารวฏฺฏํ) [สํสารวฏฺฏ = สังสารวัฏ ปุ., นปุ.] มาจาก อนุ + อมต + อคฺค = ที่สุด ระหว่าง อนุ กับ อมต ลบสระหน้าคือ อุ ที่อนุ ไม่ทีฆะสระหลัง ได้รูปเป็น อนมต อนุ ในรูป วิเคราะห์ ใช้ อนุคจฺฉนฺเตน หรือ อนุคนฺตวา แทน เป็นฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส มีปเรกเสส สมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ปเรก.วิ. ปุพฺโพ จ อคฺโค จ = อคฺคา เบื้องต้น ด้วย ที่สุดด้วย ชื่อว่า อคฺคาๆ เบื้องต้นและที่สุด ท. ต.ตัป.วิ. อนุคจฺฉนฺเตน อมตา = อนมตา (อคฺคา) เบื้องต้นและที่สุด ท. อันบุคคลไปตามอยู่ ไม่รู้แล้ว ฉ.ตุล.วิ. อนมตา อคฺคา ยสฺส โส อนมตคฺโค (สํสารวฏฺโฏ) เบื้องต้นและที่สุด ท. แห่งสังสารวัฏใด อันบุคคลไปตามอยู่ไม่รู้แล้ว (รู้ไม่ได้แล้ว) สังสารวัฏนั้น ชื่อว่า อนมตคฺโคๆ มีเบื้องต้นและที่สุดอันบุคคลไปตามอยู่ไม่รู้แล้ว (รู้ไม่ได้แล้ว)