อปฺปมาทวคฺควณฺณนา

น.,อิต. อ. วาจาเป็นเครื่อง พรรณนาซึ่งเนื้อความแห่งวรรคอันบัณฑิต กำหนดแล้วด้วยความไม่ประมาท เป็นฉัฏฐี ตัปปุริสสมาส มีตติยาตัปปุริสสมาส และฉัฏฐี ตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ต.ตัป.วิ. อปฺปมาเทน (สลฺลกฺขิโต) วคฺโค = อปฺปมาทวคฺโค ฉ.ตัป.วิ. อปฺปมาทวคฺคสฺส อตฺโถ = อปฺปมาทวคฺคตฺโถ ฉ.ตัป.วิ. อปฺปมาท วคฺคตฺถสฺส วณฺณนา = อปฺปมาทวคฺควณฺณนา [ลบ อตฺถ] คำว่า วณฺณนา ในคำว่า อปฺปมาทวคฺค วณฺณนา มาจาก วณฺณ ธาตุ ในความพรรณนา + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น วณฺณน แปลว่า เป็นเครื่องพรรณนา เป็นกัตตุรูป กรณ สาธนะ อิต. ลง อา เครื่องหมายอิต. แจกเหมือน กญฺญา วิ.ว่า วณฺเณติ เอตายาติ วณฺณนา (วาจา) พระอรรถกถาจารย์ ย่อมพรรณนา ด้วยวาจานั่น เหตุนั้น วาจานั่น ชื่อว่า วณฺณนาๆ เป็นเครื่องพรรณนา