ความหมาย
ที่เป็นที่ไม่ยินดี
ต้นฉบับ
น.,นปุ. ที่เป็นที่ไม่ยินดี แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. อรมณฏฺฐานํ อ. ที่เป็นที่ไม่ยินดี เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิ.ว่า อรมณํ ฐานํ = อรมณฏฺฐานํ [ซ้อน ฏฺ หน้า ฐ ] คำว่า อรมณ ในคำว่า อรมณฏฺฐานํ มาจาก น + รม ธาตุ ในความยินดี + ยุ ปัจจัย แปลง น เป็น อ เพราะ พยัญชนะอยู่หลัง แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูปเป็น อรมณ แปลว่า เป็นที่ไม่ยินดี เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า น รมติ เอตฺถาติ อรมณํ (ฐานํ) บุคคล ย่อมไม่ยินดี ในที่นั้น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า อรมณํๆ เป็นที่ไม่ยินดี
บทวิเคราะห์
อรมณํ ฐานํ = อรมณฏฺฐานํ
หมายเหตุ
ซ้อน ฏฺ หน้า ฐ | คำว่า อรมณ ในคำว่า อรมณฏฺฐานํ มาจาก น + รม ธาตุ ในความยินดี + ยุ ปัจจัย แปลง น เป็น อ เพราะ พยัญชนะอยู่หลัง แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูปเป็น อรมณ แปลว่า เป็นที่ไม่ยินดี เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า น รมติ เอตฺถาติ อรมณํ (ฐานํ) บุคคล ย่อมไม่ยินดี ในที่นั้น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า อรมณํๆ เป็นที่ไม่ยินดี