อลฺลรสมุทฺทิกปานกปีตาวเสสํ

ว.,ปุ. (อุจฺฉิฏฺฐกสฏํ) ซึ่งกากอันเป็นเดน อันเหลือลงจากนํ้าอันบุคคล กระทำแล้วด้วยลูกจันทน์อันมีรสอันสดอัน… ดื่มแล้ว [ ธ.๔: ปญฺจสตภิกฺขุ- หน้า ৪๕] เป็น ปัญจมีตัปปุริสสมาส มีฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิ สมาส วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส ตติยาตัป ปุริสสมาส และวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม. วิ. อลฺโล รโส ยสฺสา สา อลฺลรสา (มุทฺทิกา) รส ของลูกจันทน์ใด สด ลูกจันทน์นั้น ชื่อว่ามีรสอันสด [มุทฺทิกา = ลูกจันทน์, องุ่น, แหวน อิต.) วิ.บุพ.กัม. วิ. อลฺลรสา มุทฺทิกา = อลฺลรสมุทฺทิกา ลูกจันทน์ อันมีรสอันสด ต.ตัป.วิ. อลฺลรสมุทฺทิกาหิ (กตํ) ปานกํ = อลฺลรสมุทฺทิกปานกํ นํ้าอันบุคคลทำ แล้วด้วยลูกจันทน์อันมีรสอันสด วิ.นุต.กัม.วิ. อลฺลรสมุทฺทิกปานกํ ปีตํ = อลฺลรสมุทฺทิกปานก ปีตํ นํ้าอันบุคคลทำแล้วด้วยลูกจันทน์อันมีรสอัน สดอัน…ดื่มแล้ว ปัญจ.ตัป.วิ. อลฺลรสมุทฺทิกปานก ปีตสฺมา อวเสโส = อลฺลรสมุทฺทิกปานกปีตา- วเสโส (อุจฺฉิฏฺฐกสโฏ) กากอันเป็นเดน อันเหลือ ลงจากนํ้าอันบุคคลกระทำแล้วด้วยลูกจันทน์อันมี รสอันสดอัน…ดื่มแล้ว [กสฏ = กาก ปุ.]