อสมฺภินฺนขีรปายาส

น.,ปุ. ข้าวปายาสอันเจือด้วย นํ้านมอันไม่เจือปนแล้ว แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. อสมฺภินฺนขีรปายาสํ ซึ่งข้าวปายาสอันเจือ ด้วยนํ้านมอันไม่เจือปนแล้ว เป็นวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มีตติยาตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ต.ตัป.วิ. ขีเรน (มิสฺสโก) ปายาโส = ขีรปายาโส วิ.บุพ.กัม.วิ. อสมฺภินฺโน ขีรปายาโส = อสมฺภินฺนขีรปายาโส คำว่า อสมฺภินฺน มาจาก น + สํ + ภิท ธาตุ ในความ ทำลาย ด้วยอำนาจอุปสัค แปลว่า เจือปน + ต ปัจจัย แปลง น เป็น อ เพราะพยัญชนะ อยู่หลัง แปลงนิคคหิตเป็น มฺ เพราะ ภ อยู่หลัง แปลง ต เป็น นฺน ลบ ท ที่สุด ธาตุ ได้รูปเป็น อสมฺภินฺน ดู อกิลนฺต