หน้าศัพท์เฉพาะ

อาจิณฺณจงฺกมน

ผู้มีการจงกรมอันสั่งสมแล้ว

อาจิณฺณจงฺกมน

ว.ปุ.
ประเภท: คุณนามเพศ: ปุงลิงค์เล่ม: 1-4

ผู้มีการจงกรมอันสั่งสมแล้ว

ว. ผู้มีการจงกรมอันสั่งสมแล้ว ปุ. แจกเหมือน ปุริส เช่น อาจิณฺณจงฺกมโน (เถโร) อ. พระเถระ ผู้มีการจงกรมอันสั่งสมแล้ว เป็นตติยา ตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส วิ.ว่า อาจิณฺณํ จงฺกมนํ เยน โส อาจิณฺณจงฺกมโน (เถโร) การจงกรม อัน พระเถระใด สั่งสมแล้ว พระเถระนั้น ชื่อว่าผู้มีการ จงกรมอันสั่งสมแล้ว คำว่า อาจิณฺณ มาจาก อา + จิ ธาตุ ในความก่อ,ความสั่งสม + ต ปัจจัย แปลง ต เป็น ณฺณ ได้รูปเป็น อาจิณฺณ คำว่า จงฺกมน มาจาก กม ธาตุ ในความก้าวไป + ยุ ปัจจัย เทฺวภาวะ ก ขึ้นมาหน้า กม ธาตุ ลงนิคคหิตอาคมที่พยัญชนะ อัพภาส แปลง ก พยัญชนะอัพภาสเป็น จ แปลง นิคคหิตเป็น งฺ เพราะ ก อยู่หลัง แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น จงฺกมน แปลว่า การจงกรม เป็น ภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า จงฺกมนํ = จงฺกมนํ

อาจิณฺณํ จงฺกมนํ เยน โส อาจิณฺณจงฺกมโน (เถโร)

แจกเหมือน ปุริส
แปลง ต เป็น ณฺณ, เทฺวภาวะ ก ขึ้นมาหน้า กม ธาตุ ลงนิคคหิตอาคมที่พยัญชนะ อัพภาส แปลง ก พยัญชนะอัพภาสเป็น จ แปลง นิคคหิตเป็น งฺ เพราะ ก อยู่หลัง แปลง ยุ เป็น อน, เป็น ภาวรูป ภาวสาธนะ, จงฺกมนํ = จงฺกมนํ