ความหมาย
ความถึงพร้อมแห่งอิริยาบถ
ต้นฉบับ
น.,อิต. ความถึงพร้อมแห่ง อิริยาบถ แจกเหมือน รตฺติ เช่น ต.เอก. อิริยาปถ สมฺปตฺติยา ด้วยความถึงพร้อมแห่งอิริยาบถ เป็น ตติยาตัปปุริสสมาส วิ.ว่า อิริยาปถานํ สมฺปตฺติ = อิริยาปถสมฺปตฺติ คำว่า สมฺปตฺติ ในคำว่า อิริยา ปถสมฺปตฺติ มาจาก สํ บทหน้า + ปท ธาตุ ใน ความถึง + ติ ปัจจัย แปลงนิคคหิตที่ สํ เป็น มฺ เพราะ ป อยู่หลัง แปลง ท ที่สุดธาตุเป็น ตฺ ได้รูป เป็น สมฺปตฺติ แปลว่า ความถึงพร้อม เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ. ว่า สมฺปชฺชนํ = สมฺปตฺติ
บทวิเคราะห์
อิริยาปถานํ สมฺปตฺติ
ตัวอย่างการแจก
แจกเหมือน รตฺติ
หมายเหตุ
คำว่า สมฺปตฺติ ในคำว่า อิริยา ปถสมฺปตฺติ มาจาก สํ บทหน้า + ปท ธาตุ ใน ความถึง + ติ ปัจจัย แปลงนิคคหิตที่ สํ เป็น มฺ เพราะ ป อยู่หลัง แปลง ท ที่สุดธาตุเป็น ตฺ ได้รูป เป็น สมฺปตฺติ แปลว่า ความถึงพร้อม เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ. ว่า สมฺปชฺชนํ = สมฺปตฺติ