อุทฺเทสคหณกาล

น.,ปุ. กาลเป็นที่เรียนเอาซึ่ง อุเทส แจกเหมือน ปุริส เช่น ส.เอก. อุทฺเทสคหณ กาเล ในกาลเป็นที่เรียนเอาซึ่งอุเทส เป็นวิเสสน บุพพบท กัมมธารยสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริสสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. อุทฺเทสสฺส คหโณ = อุทฺเทสคหโณ (กาโล) วิ.บุพ. กัม.วิ. อุทฺเทสคหโณ กาโล = อุทฺเทสคหณกาโล คำว่า คหณ ในคำว่า อุทฺเทสคหณกาเล มาจาก คห ธาตุ ในความถือเอา, ความเรียนเอา + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อณ ได้รูปเป็น คหณ แปลว่า เป็นที่ เรียนเอา เป็นกัตตุรูป อธิกรณสาธนะ วิ.ว่า คณฺหาติ เอตฺถาติ คหโณ (กาโล) ภิกษุ ย่อม เรียนเอา ในกาลนั่น เหตุนั้น กาลนั่น ชื่อว่า คหโณๆ เป็นที่เรียนเอา