อเตกิจฺฉภาว

น.,ปุ. ความเป็นแห่งโรคอันบุคคล ไม่พึงเยียวยา แจกเหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. อเตกิจฺฉภาวํ ซึ่งความเป็นแห่งโรคอันบุคคลไม่พึง เยียวยา เป็นฉัฏฐีตัปปุริสสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. อเตกิจฺโฉ โรโค = อเตกิจฺฉโรโค ฉ.ตัป.วิ. อเตกิจฺฉโรคสฺส ภาโว = อเตกิจฺฉภาโว คำว่า อเตกิจฺฉ มาจาก น บทหน้า + กิต ธาตุ ในความเยียวยา, ความรักษา + ฉ ปัจจัยในอาขยาต + อ ปัจจัย เทฺวภาวะ กิ ขึ้นมาหน้า กิต ธาตุ แปลง ก พยัญชนะอัพภาส เป็น ต แปลง อิ สระของ พยัญชนะอัพภาสเป็น เอ แปลง ต ที่ กิต ธาตุ เป็น จฺ เพราะ ฉ อยู่หลัง แปลง น เป็น อ เพราะพยัญชนะ อยู่หลัง ได้รูปเป็น อเตกิจฺฉ แปลว่า อัน…ไม่พึง เยียวยา เป็นกัมมรูป กัมมสาธนะ วิ.ว่า น ติกิจฺฉิตพฺโพติ อเตกิจฺโฉ (โรโค) โรคใด อันบุคคล ไม่พึงเยียวยา เหตุนั้น โรคนั้น ชื่อว่า อเตกิจฺโฉๆ อันบุคคลไม่พึงเยียวยา