ธรรมที่ทำให้คนเป็นสัตบุรุษ หรือ เป็นคนดี มีคุณธรรม เป็นคนเก่ง มี 7 ประการ ด้วยกัน คือ 1. ธัมมัญญุตา เป็นผู้รู้จักเหตุ 2. อัตถัญญุตา เป็นผู้รู้จักผล 3. อัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักตน 4. มัตตัญญุตา เป็นผู้รู้จักประมาณ 5. กาลัญญุตา เป็นผู้รู้จักกาล 6. ปริสัญญุตา เป็นผู้รู้จักชุมชน 7. ปุคคลัญญุตา หรือ ปุคคลปโรปรัญญุตา เป็นผู้รู้จักบุคคล
การดำรงตนให้หนักแน่น มั่นคงอยู่บนความเป็นมงคลนั้น ย่อมนำสิ่งที่ดีมาให้กับชีวิตของเรา มงคล แปลว่า เหตุแห่งความเจริญ หากรู้เช่นนี้แล้ว เราจะเป็นผู้ที่ห่างไกลจากเหตุแห่งความเสื่อม ทางแห่งความเสื่อมนี้ เคยมีคนสงสัยเหมือนกันว่า ผู้ที่เสื่อมกับผู้ที่เจริญนั้น พวกเขาดำรงตนอยู่บนเส้นทางเช่นไร
เราต้องรู้จักเลือกประกอบแต่สัมมาอาชีวะ ให้ธุรกิจกับจิตใจไปด้วยกัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงมิจฉาอาชีวะ ที่ไม่ควรประกอบไว้ ๕ อย่าง คือ ค้าอาวุธ ค้ามนุษย์ ค้ายาพิษ ค้าสุรายาเสพติด และค้าสัตว์เพื่อนำไปฆ่า นอกจากนี้ ยังต้องคำนึงถึงอาชีพที่ไม่ผิดกฎหมาย ไม่ผิดขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม และไม่ผิดศีลผิดธรรมด้วย
ในตอนนี้จะกล่าวถึง มาตลีเทพบุตรได้อธิบายเหตุที่สัตว์นรกต้องโดนทุกทรมานในขุมนรก เช่น ในอดีตตอนที่เป็นมนุษย์ ได้เรี่ยไรทรัพย์ของคนอื่นโดย อ้างว่าจะนำไปทำบุญทำทานสร้างวิหารเป็นต้น แต่กลับนำทรัพย์นั้นไปใช้จ่ายตามความพอใจ ไม่ได้ทำบุญดังที่กล่าวไว้ ตายไปตกอังคารกาสุนรก (อัง-คา-ระ-กา-สุ-นะ-รก) อุสสุทนรกขุมที่ ๔ ซึ่งเป็นนรกที่มีนายนิรยบาลกำลังเอาอาวุธมีหอก ดาบ ค้อนเหล็กเป็นต้นที่ไฟกรดลามเลียอยู่ทิ่มแทงสัตว์นรก ไล่ตีสัตว์นรกให้ตกไปในหลุมถ่านเพลิง
อุทาหรณ์ของการตั้งท้องก่อนเวลาอันสมควร...ผู้หญิงคนหนึ่ง เธอได้ตั้งท้องขณะที่กำลังเรียนอยู่ปีสุดท้าย ตอนแรก เธอตั้งใจที่จะไปทำแท้ง แต่สุดท้ายเธอก็เปลี่ยนใจ เธอและสามีได้ตัดสินใจปรึกษาผู้ใหญ่ เพื่อหาทางแก้ไข และในที่สุดเธอก็สามารถเรียนจบได้ด้วยคะแนนดีเยี่ยม โดยที่ไม่ต้องทำแท้ง...อะไร คือสาเหตุให้เธอเปลี่ยนใจ มาร่วมกันศึกษาชีวิตของเธอ เพื่อเป็นตัวอย่างสำหรับหลายๆท่าน ที่อาจประสบปัญหาแบบเดียวกันนี้...
เรื่องราวชีวิตจริงของผู้หญิงคนหนึ่ง...เนื่องจากเธอต้องเสียแม่ผู้เป็นเหมือนเสาหลักในการหาเลี้ยงครอบครัวไป เพราะพ่อเอาแต่เล่นการพนัน...เมื่อพ่อมีภรรยาใหม่ ทำให้ลูกๆต้องออกจากโรงเรียน เธอได้ตัดสินใจ มีครอบครัวตั้งแต่อายุเพียง 18-19 ปี...ชีวิตของเธอยิ่งเลวร้ายไปกว่าเดิม เพราะเธอต้องทำงานหนัก สามีก็เจ้าชู้ เป็นที่พึ่งไม่ได้ เธอตัดสินใจไปทำงานที่ประเทศในตะวันออกกลาง เพื่อหาเงินมาเลี้ยงดูลูก แต่ก็มีเหตุให้นายจ้างไม่จ่ายค่าจ้าง กลับมาประเทศไทยเหลือเงินติดตัวไม่ถึง 300 บาท...ทำไม เธอจึงเกิดมามีชีวิตที่ลำบากเช่นนี้...ที่นี่...มีคำตอบ...
