หน้าหนังสือทั้งหมด

การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…อก 2 ศอก จนถึงรอบบริเวณ สถานที่ แล้วก็ค่อย ๆ ขยายให้กว้างใหญ่ออกไปจนถึงหมู่บ้าน ตำบล จังหวัด ประเทศ กระทั่ง ถึงที่สุด จดขอบเขตจักรวาล ท่านอุปมาไว้ว่าลูกหงส์ตั้งแต่กาลที่ขนปีกงอกไป มันหัดโผไปทีละน้อยๆ กล้…
1.5 การขยายปฏิภาคนิมิต ส้า เมื่อรักษาปฏิภาคนิมิตไว้ได้เป็นอย่างดีแล้ว จากนั้นก็ควรขยายปฏิภาคนิมิต ให้ค่อย ๆ กว้างใหญ่ขึ้นไปๆ ทีละน้อย จนแผ่ตลอดไปถึงขอบจักรวาล เพื่อเป็นการอบรมสมาธิให้มีกำลัง แก่กล้าย
ความหมายของอนุสติ
40
ความหมายของอนุสติ
…ระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ เป็นต้น โดย อาการตามระลึกถึงนี้จะทำให้จิตของผู้ปฏิบัติมีสติ และเมื่อกระทำให้มากจิตจะเป็นสมาธิ กระทั่ง สามารถพัฒนาจิตให้บริสุทธิ์หลุดพ้นจากกิเลสอาสวะ เข้าถึงพระนิพพานได้ ใน…
คำว่าความอยากนี้ เป็นชื่อของเบญจกามคุณ สัตว์บางพวกในโลกนี้ ทำพุทธานุสติแม้นี้ให้เป็น อารมณ์ ย่อมบริสุทธิ์ได้ด้วยประการฉะนี้” จากพุทธพจน์ดังกล่าวทำให้เห็นว่า อนุสติทั้ง 6 ประการนี้เป็นข้อปฏิบัติของพระอ
จรณะและความเพียร
48
จรณะและความเพียร
… จรณะข้อนี้ มีประจำพระองค์มาแต่ครั้งยังสร้างบารมี ทรงเอาพระทัยใส่ฟังธรรมใน สํานักต่างๆ เป็นลำาดับมา กระทั่งอาฬารดาบสและอุทกดาบส ซึ่งได้เรียนรู้รูปฌาน อรูปฌาน มาจากสำนักนี้ 9. วิริยารัมภะ ได้แก่การทำความเ…
… จรณะข้อนี้ มีประจำพระองค์มาแต่ครั้งยังสร้างบารมี ทรงเอาพระทัยใส่ฟังธรรมใน สํานักต่างๆ เป็นลำาดับมา กระทั่งอาฬารดาบสและอุทกดาบส ซึ่งได้เรียนรู้รูปฌาน อรูปฌาน มาจากสำนักนี้ 9. วิริยารัมภะ ได้แก่การทำความเ…
การเจริญพุทธานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย
54
การเจริญพุทธานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย
…ราครองระลึกถึงพระพุทธคุณทุกประการดังได้อธิบายข้างต้นแล้ว ใจจะมี พระพุทธองค์เป็นอารมณ์ แล้วจึงน้อมตรึกระลึกถึงองค์พระปฏิมากรองค์ใดองค์หนึ่งที่เราคุ้นเคย มาเป็น “บริกรรมนิมิต” ที่ศูนย์กลางกาย พร้อมบริกรรมภ…
…ราครองระลึกถึงพระพุทธคุณทุกประการดังได้อธิบายข้างต้นแล้ว ใจจะมี พระพุทธองค์เป็นอารมณ์ แล้วจึงน้อมตรึกระลึกถึงองค์พระปฏิมากรองค์ใดองค์
มรณานุสติ
76
มรณานุสติ
…ีถ้าฝนตกดี และไม่มีสิ่งเบียดเบียนจักงอกงามดี ฉันใด สัตว์ทั้งหลายถ้าไม่มีอันตรายมาแทรกแซงก็จะอยู่ไปจนกระทั่งสิ้นอายุ ฉันนั้น 2. อกาลมรณะ ได้แก่ ความตายก่อนเวลา คือ ตายในเวลาที่ยังไม่ควรจะตาย เป็นการ ตัดช่…
ฉันใด สัตว์ทั้งหลายถ้าไม่มีอันตรายมาแทรกแซงก็จะอยู่ไปจนกระทั่งสิ้นอายุ ฉันนั้น 2. อกาลมรณะ ได้แก่ ความตายก่อนเวลา คือ ตายในเวลาที่ยังไม่ควรจะตาย เป็นการ ตัดช่…
การเปรียบเทียบชีวิต
86
การเปรียบเทียบชีวิต
…าดน้ำค้าง ฉันนั้นเหมือนกัน นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก จะพึงถูกต้องได้ด้วยปัญญา ควรกระทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะ สัตว์ที่เกิดแล้วจะไม่ตายไม่มี 2. เหมือนฟอง าในน้ำ เมื่อฝนตกหนัก หนา…
…าดน้ำค้าง ฉันนั้นเหมือนกัน นิดหน่อย รวดเร็ว มีทุกข์มาก มีความคับแค้นมาก จะพึงถูกต้องได้ด้วยปัญญา ควรกระทำกุศล ควรประพฤติพรหมจรรย์ เพราะ สัตว์ที่เกิดแล้วจะไม่ตายไม่มี 2. เหมือนฟอง าในน้ำ เมื่อฝนตกหนัก หนา…
ความหมายของกายคตาสติ
95
ความหมายของกายคตาสติ
…เกสา) 2. ขน (โลมา) 3. เล็บ (นขา) 4.ฟัน (ทันตา) 5. หนัง (ตโจ) & 6. เนื้อ (มังสัง) 7. เอ็น (นหารู) 8. กระดูก (อัฐิ) 9. เยื่อในกระดูก (อัฐิมิญชัง) อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต, มก. เล่มที่ 33 ข้อ 226 หน้า 220 10.…
อกุศลธรรมที่ยังไม่เกิด ย่อมไม่เกิดขึ้นได้เลยและอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วย่อมละเสียได้ ฯลฯ” ร่างกายนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญที่คอยช่วยเหลือหรือทำให้จิตสามารถทำกิจกรรมต่าง ๆ ได้ แต่หากบุคคลไม่เข้าใจกายนี้อย่า
อาการ 32 ในร่างกาย
98
อาการ 32 ในร่างกาย
…ณิกา ลฬิกา มุตฺตนฺติ แปลความว่า ในร่างกายเรานี้มีส่วนต่าง ๆ อยู่ คือ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ม้าม หัวใจ ตับ พังผืด ไต ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า สมอง น้ำดี น้ำเสล…
…พุทธสุภาษิตไม่มี เพราะพระพุทธองค์ทรงรวบรวมคำว่า มตถลุงค์ เยื่อในสมองไว้ในคำว่า อฏฐิมิญช์ คือ เยื่อในกระดูกแล้ว ครั้นต่อมา ปฐมสังคีติการกาจารย์ทั้งหลายได้แยกคำว่า มาถลุงค์ ออกจากคำว่า อฏฐิ มิญช์ มาไว้โดยเ…
โครงสร้างและลักษณะของร่างกาย
109
โครงสร้างและลักษณะของร่างกาย
…นดังเสื้อร่างแหที่สวมร่างกายไว้ โดยทิศ : เอ็นเกิดในทิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : ยึดกระดูกในร่างกายทั้งสิ้นอยู่ โดยปริจเฉท : เบื้องล่างกำหนดด้วยพื้นที่มันตั้งอยู่บนกระดูก 300 ท่อน เบื้องบ…
เช่นเดียวกัน แม้ที่ดึงรัดเท้าขวา ทางข้างหน้าเท้าก็ 5 เส้น ทางข้างหลังก็ 5 เส้น ที่ดึงรัดเท้าซ้าย ก็เช่นเดียวกัน เอ็นใหญ่ 60 เส้น อันได้ชื่อว่า สรีรธารกา เอ็นจึงรัดร่างกาย เอ็นที่หยั่งลงไป เรียกว่า กั
น้ำมูกและไขข้อ
123
น้ำมูกและไขข้อ
…ิศเบื้องบนและเบื้องล่างของร่างกาย โดยโอกาส : ตั้งอยู่ภายในข้อต่อ 180 แห่ง คอยทำหน้าที่หล่อลื่นข้อต่อกระดูก ทั้งหลาย สำหรับผู้ที่มีไข้ข้อน้อย เมื่อผู้นั้นลุกขึ้น นั่งลง ก้าวไปข้างหน้า ถอยหลังกลับ คู่ เหยี…
โดยสัณฐาน : มีสัณฐานตามที่อยู่ของตน โดยทิศ : เกิดในทิศเบื้องบน โดยโอกาส : ตั้งอยู่เต็มช่องจมูก แต่มิได้มีอยู่ประจำ เมื่อใดสัตว์ทั้งหลายร้องไห้ มี ธาตุก๋าเริบด้วยจากอาหารที่แสดงและฤดูเปลี่ยนแปลง เมื่อน
การพิจารณาโกฏฐาสะ
127
การพิจารณาโกฏฐาสะ
…ับลิงซึ่งอยู่ในป่าตาล มีตาล 32 ต้น เขาเอาลูกศรยิงใบตาลซึ่งลิงเกาะอยู่ต้นแรก แล้วทำการขู่ตะคอก ลิงจึงกระโดด ไปที่ต้นตาลอื่น ๆ โดยลำดับจนกระทั่งถึงต้นสุดท้าย นายพรานก็ตามไปทำอย่างนั้นอีก ลิงก็ กระโดดกลับจา…
นั้นอีก ข้อนี้ฉันใด เมื่อปฏิกูลนิมิตปรากฏแล้ว ผู้เจริญก็พึ่งก้าวล่วงบัญญัติฉันนั้น 6. อนุปุพฺพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ คือ ในขณะที่
การกำหนดจุดกระทบของลม
146
การกำหนดจุดกระทบของลม
ให้กำหนดจดจ่ออยู่เพียงจุดกระทบของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก (ผุสนาและรูปนา) ดัง อุปมาด้วย คนง่อย คนเฝ้าประตู และคนเลื่อยไม้ 1. อุ…
ให้กำหนดจดจ่ออยู่เพียงจุดกระทบของลมที่ปลายจมูกหรือริมฝีปาก (ผุสนาและรูปนา) ดัง อุปมาด้วย คนง่อย คนเฝ้าประตู และคนเลื่อยไม้ 1. อุ…
บทที่ 1 อสุภะ 10
14
บทที่ 1 อสุภะ 10
…ระดับ เสื้อผ้า ห่อหุ้มเข้าปิดบังไว้ แต่เบื้องหลังเครื่องตกแต่งเหล่านี้ ร่างกายของมนุษย์ประกอบไปด้วย กระดูก 300 ท่อนเศษๆ เป็นโครงร่าง เชื่อมด้วยข้อต่อ 180 แห่ง มีเอ็น 900 เส้นผูกยึดไว้ฉาบด้วยชิ้นเนื้อ 900…
บทที่ 1 อสุภะ 10 การปฏิบัติสมถกัมมัฏฐาน ถือเป็นหลักปฏิบัติพื้นฐานเพื่อทำให้ใจหยุดนิ่งสงบระงับ จากนิวรณ์ทั้ง 5 ในการปฏิบัติเพื่อให้จิตสงบนิ่งเป็นสมาธินั้น มีวิธีการปฏิบัติหลายประการ ใน บทเรียนนี้นักศึ
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
20
การพิจารณาซากศพในอสุภกัมมัฏฐาน
…มตกศูนย์เข้าถึงดวงปฐมมรรค 4. วิจฉัททกอสุภ พิจารณาซากศพที่ถูกฟันขาดเป็น 2 ท่อน ถ้าศพที่จะพิจารณานั้น กระเด็นอยู่ห่างกันเกินไป ให้นำส่วนที่ขาดมาวางใกล้ๆ ให้ต่อกันประมาณ 1 องคุลี (2 เซนติเมตร) แล้วบริกรรมว่…
พิจารณาสลับไปเช่นนี้ ถ้าเมื่อใดหลับตาแล้วปรากฏภาพซากศพนั้นเหมือนเมื่อลืมตาก็จะได้ อุคคหนิมิต อุคคหนิมิตเป็นนิมิตที่ปรากฏทางใจชัดที่ศูนย์กลางกายจะเห็นเป็นซากศพน่าเกลียด น่ากลัวชวนให้ขยะแขยงสะอิดสะเอียน
การแสวงหาอาหารและความเป็นปฏิกูล
118
การแสวงหาอาหารและความเป็นปฏิกูล
… นับแต่แรกเกิดจากครรภ์มารดา จนเติบใหญ่ ถ้าจะนำมากองแยกกันไว้ จะมีจำนวนมากมายนัก ข้าวสารอาจเป็นร้อยๆ กระสอบ น้ำอาจเท่าสระน้ำใหญ่ๆ เนื้อสัตว์ที่บริโภคคิดเป็นจำนวนตัว คงเป็นฝูง ทั้งสัตว์น้ำ สัตว์บก ป อ า ห …
สิ่งที่ไม่ดีงาม กราแดด กรำฝน เหน็ดเหนื่อย ถ้าเป็นภิกษุก็ต้องภิกขาจารไปในสถานที่ต่าง ๆ ทั้ง ที่เฉอะแฉะ สกปรก กรำแดดกรำฝน เพื่อให้ได้อาหารมาเลี้ยงอัตภาพ 2. ปริเยสนโต พิจารณาความเป็นปฏิกูลโดยการแสวงหาว่
การบริโภคและความเป็นปฏิกูล
119
การบริโภคและความเป็นปฏิกูล
…ป็นที่หมักหมมรวมกันของอาหารว่า อาหาร ที่เรากินเข้าไปเปื้อนน้ำดี เสมหะ หนอง เลือด หมักหมมรวมกันอยู่ในกระเพาะที่สกปรกโสโครก ถ้วยชามภาชนะเราใช้แล้วยังขัดล้างทำความสะอาด แต่กระเพาะอาหารเป็นที่ใส่อาหารที่ แปด…
นี่ไม่รวมอาหารที่เราได้บริโภคไว้ในชาติก่อน ๆ ผู้รู้จึงกล่าวอุปมาไว้ว่า ท้องของเราเหมือน มหาสมุทรประจําร่างกาย การบริโภคจึงเป็นสิ่งที่น่าเกลียด ดังกล่าวมานี้ 4. อาสยโต พิจารณาความเป็นปฏิกูลโดยที่อยู่ว
โกฏฐาสในร่างกาย
132
โกฏฐาสในร่างกาย
…งกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแขนแข็ง เป็นปฐวีธาตุ 1.4 ทนฺตา : ฟันทั้งหลาย ฟันทั้งหลายเกิดที่กระดูกคาง ในกระดูกคางกับฟันทั้งหลายนั้น กระดูกคางหารู้ ไม่ว่าฟันทั้งหลายเกิดอยู่ที่เราฟันทั้งหลายเล่าก็…
ทั้งหลายนั้น หนังหุ้มกะโหลกศีรษะหารู้ไม่ว่าผมทั้งหลายเกิดที่เรา ผมทั้งหลายเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราเกิดที่หนังหุ้มกะโหลกศีรษะเปรียบเหมือนในหญ้ากุณจะทั้งหลายอันเกิดอยู่ที่ยอดจอมปลวก ยอดจอมปลวกหารู้ไม่ว่าห
ส่วนประกอบของร่างกาย
133
ส่วนประกอบของร่างกาย
…กลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ 1.6 วํส์ : เนื้อ เนื้อ ฉาบทาติดอยู่ตามโครงกระดูก ในเนื้อกับโครงกระดูกนั้น โครงกระดูกหารู้ไม่ว่า เราถูกเนื้อต่างอย่าง 900 ชิ้นฉาบอยู่เนื้อเล่าก็หา…
…กลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแข้นแข็ง เป็นปฐวีธาตุ 1.6 วํส์ : เนื้อ เนื้อ ฉาบทาติดอยู่ตามโครงกระดูก ในเนื้อกับโครงกระดูกนั้น โครงกระดูกหารู้ไม่ว่า เราถูกเนื้อต่างอย่าง 900 ชิ้นฉาบอยู่เนื้อเล่าก็หา…
โกฏฐาสแผนกในร่างกาย
135
โกฏฐาสแผนกในร่างกาย
ภายในซี่โครงกระดูกอกตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้นเนื้อที่คนวางแอบไว้ภายในซี่โครงกระดูกอก ตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้น…
ภายในซี่โครงกระดูกอกตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้นเนื้อที่คนวางแอบไว้ภายในซี่โครงกระดูกอก ตั้งอยู่ เปรียบเหมือนในชิ้น…
ลักษณะและกิจของธาตุ
145
ลักษณะและกิจของธาตุ
…ด้ 2 3 1 ลักษณะ คือ สภาพที่มีอยู่โดยเฉพาะประจำตัวของธรรมนั้นๆ รส คือ หน้าที่การงานของธรรมนั้น ๆ จึง กระทำตามลักษณะของตน หรือเรียกว่า กิจ ปัจจุปัฏฐาน คือ อาการที่ปรากฏจากรสนั้น 136 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ …
อาโปธาตุ มีการไหลหรือเกาะกุมเป็นลักษณะ ทำให้รูปที่เกิดร่วมด้วยมีความเจริญ เป็นกิจ มีความเกาะกุมรูปที่เกิดร่วมกันให้เป็นกลุ่มเป็นก้อนเป็นอาการปรากฏ เตโชธาตุ หรือ เตโชรูป มีความอบอุ่นเป็นลักษณะ ทำให้รูป