ความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยแห่งผลในพระพุทธศาสนา
…ทั้งหลายย่อมเป็นปัจจัยแห่งผลของดน เพราะทำ
(ผล) จันเท่านั้น มิใช่เพราะมันมีอยู่หรือมันไม่มี คดีงว่า “ฎกญ-
วิญญาณอันเป็นวิบาก ย่อมเป็นสิ่งเกิดขึ้นเพราะคุณธรรมฝ่ายกามาวจร
ทำขึ้นก่อนอัน” ดังนั้นเป็นอาทิ แล…
บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับปัจจัยแห่งผลในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในวิชาภิมครม โดยเน้นว่าผลของการกระทำขึ้นอยู่กับปัจจัยทางสังหรที่มีอยู่จริงหรือไม่ คำถามหลักคือ ถ้ามีอยู่จริงเป็นปัจจัยได้หรือไม่ การอ