สัญญา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 36 / 51

…" เรียกว่า สรุปบ้าง อาการบ้าง; แปลว่า ด้วยประการฉะนี้ เรียกว่า "ปการตฺถ" แปลว่า "ชื่อว่า" เรียกว่า "สัญญาโชดก." ส่วน สห กับ สทฺธิ์ ถ้าเข้ากับนาม ทางสัมพันธ์ เรียกว่า

เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในนามและอัพยยศัพท์ รวมถึงการใช้คำต่าง ๆ เช่น ปจฺฉา (ภายหลัง), ปุน (คราวเดียว), และสห (กับ) พร้อมทั้งอธิบายความสัมพันธ์ทางไวยากรณ์ เช่น สมฺปิณฺฑนตฺถ ที่แสดงความหลากห

…านิสงส์เจริญมรณสติ ก็แกภิกษุผู้ประกอบเนืองๆ ซึ่งมรณสตินี้ ย่อมเป็นผู้ไม่ประ มาทเนืองนิตย์ ได้อนภิรติสัญญา (ความหมายว่าไม่น่ายินดี) ในภพ ทั้งปวง ละความไยดีในชีวิตเสียได้ เป็นผู้ติการบาป ไม่มากไปด้วย การสะสม…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของมรณสติในการปฏิบัติธรรม โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มีความเข้าใจในมรณสติจะเป็นผู้ไม่ประมาทและลดความหลงใหลในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีการระลึกถึงความตาย ซึ่งส่งผลในกา

…ญอาการนั้น ๆ ไปตามแนวที่สาธยาย ทวดึงสาการก็ค่อยปรากฏชัดขึ้นโดยลำดับ ครั้นนิมิตนั้นตั้งมั่นโดยปฏิกูล สัญญา (คือเห็นปฏิกูลชัด แล้ว ฌานก็เกิด ท่านเจริญวิปัสสนามีฌานเป็นบาทต่อไป ก็บรรลุ ทัสสนมรรค (คือธรรมจักษุ…

ในบทอธิบายนี้กล่าวถึงการทำสาธยายในกรรมฐานที่สำคัญในการฝึกฝน โดยเฉพาะเมื่อทำเกี่ยวกับพระไตรปิฎก พระโยคาวจรจะต้องสาธยายด้วยวาจาก่อน ในช่วงสี่เดือนของการฝึก เมื่อพระเถระทั้งสองได้รับการสั่งสอน ก็ได้ตั้งใ

…ตุ คือป่าอนุกูลแก่คนเสมหธาตุ (มีเสมหะมาก ?) รุกขมูลอนุกูลแก่คนปิตตธาตุ (ตีพิการ อาหารไม่ค่อยย่อย ?) สัญญาคารอนุกูลแก่คนวาตธาตุ (มักเป็นลมวิงเวียน ?) อนุกูลแก่จริยา คือป่าอนุกูลแก่คนโมหจริต รุกขมูลอนุกูลแก่…

ในบทนี้กล่าวถึงวิธีการนั่งที่เหมาะสมสำหรับการฝึกสมาธิ โดยมีการชี้แนะการตั้งกายให้ตรงและการรักษาสติในลมหายใจเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดอาการเวทนาและเสริมสร้างสมาธิให้มั่นคงมากขึ้น การนั่งในลักษณะที่

…นาโดยแง่ปีติ ในบทสุข กล่าวเวทนา โดยรูปของมันเอง ในบทจิตตสังขาร ๒ บท นับว่ากล่าวเวทนาที่ ประกอบกันกับสัญญา เพราะบาลี (ในปฏิสัมภิทามรรค) ว่า "สัญญาและเวทนาเป็นเจตสิก ธรรม (๒) นั้นเนื่องกับจิต เป็นจิตต สังขาร…

ในบทนี้กล่าวถึงการตีความศ evolvingค่าเวทนาและจิตตสังขารในพระพุทธศาสนา โดยแสดงการประกอบกันของสัญญาและเวทนา ผ่านการใช้งานจิตในฌานต่างๆ ทั้งนี้สรุปได้ว่าความสุขและปีติจากการเข้าฌานนั้นสัมพันธ์กับการฝึ…

…ตุ ๑๘ เหล่าใด ในธรรม ทั้งหลายมีขันธ์เป็นต้นเหล่านั้น เจ้าโกรธรูปขันธ์หรือ” หรือว่าโกรธ เวทนาขันธ์...สัญญาขันธ์...สังขารขันธ์...วิญญาณขันธ์ มิฉะนั้น เจ้า โกรธจักขวายตนะหรือ โกรธรูปายตนะหรือ ฯลฯ โกรธมนายตนะห…

ในบทนี้พูดถึงการโกรธซึ่งเกี่ยวข้องกับขันธ์ ๕ และธาตุต่างๆ เช่น ธาตุดิน น้ำ ไฟ ลม รวมถึงความสัมพันธ์กับอายตนะ ๑๒ และธาตุ ๑๘ การเข้าใจถึงความโกรธ และฐานที่ตั้งของมัน เป็นสิ่งสำคัญเพื่อไม่ให้เกิดความวุ่น

…น รูปนั้น เหตุนั้นแลจึงได้ชื่อว่า สัตว์ ผู้ใดมีความพอใจ ความกำหนัด ความยินดี ความปรารถนาใน เวทนา----สัญญา----สังขาร ----วิญญาณ

ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท

…สพฺพากาเรน - โดยอาการทั้งปวง” ความก็คือว่า ทั้งหมด หรือว่าไม่ มีส่วนเหลือ [แก้ รูปสญฺญาน์] บทว่า รูปสัญญา ได้แก่รูปาวจรฌานที่กล่าวโดยยกสัญญาเป็น สำคัญนั่นเอง และได้แก่อารมณ์ของรูปาวจรฌานนั้นด้วย จริงอยู่ แ…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคแปลนี้พูดถึงการอธิบายรูปสัญญาในความสัมพันธ์กับรูปาวจรฌาน โดยเชื่อมโยงความหมายของคำในบาลีและการนำไปสู่การปฏิบัตที่ถูกต้อง ในที่นี้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 237 รูปเป็นสัญญาแห่งอารมณ์นั้น เหตุนั้น อารมณ์นั้นจึงชื่อ รูปสัญญะ (มีรูปเป็นสัญญา) อธิบายว่า ฌานนั้นมีรูปเป็นชื่อ" …

เนื้อหาเกี่ยวกับรูปสัญญาและอารมณ์ที่มีความสัมพันธ์กับฌาน และอธิบายถึงการก้าวล่วงสัญญาที่ไม่มีแก่ผู้ที่ยังไม่หายรักในอารมณ์ โ…

สัญญา"" ดังนี้ ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 239 เพราะตกไป คือ เพราะละไป เพราะไม่เกิดขึ้…

ในหน้าที่ 239 ของวิสุทธิมรรค ภาค ๒ ตอน ๑ มีการพูดถึงความหมายของสัญญาและทำให้เข้าใจว่าบุคคลผู้บรรลุฌานจะไม่มีสัญญาเหล่านั้น ซึ่งบางครั้งสามารถกล่าวถึงเพื่อสรรเสริญให้ผู้…

…ทั้งหลายเป็นอาเนญชา (ไม่หวั่น ไหว) และเป็นสันตวิโมกข์ (วิโมกข์อย่างละเอียด) ด้วย ก็เพราะ ความที่ปฏิฆสัญญาเหล่านั้นละได้แล้วโดยแท้ จริงอยู่ ท่านอาฬาร ดาบสกาลามโคตรเข้าอรูปสมาบัติอยู่ หาเห็นเกวียนประมาณ ๕๐๐ …

ในบทนี้ได้กล่าวถึงการเข้าใจธรรมชาติของอรูปฌานที่มีอาเนญชาและสันตวิโมกข์ โดยลักษณะของปฏิฆสัญญาที่ผ่านมา กล่าวถึงประสบการณ์ของอาฬารดาบสที่ไม่ได้ยินเสียงแม้มีเกวียนจำนวนมาก ผ่านความปรองดองในการพิจ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 241 อกุศล ๑๒ สัญญาเป็นกามาวจรกุศลวิบาก ๑๑ สัญญาเป็นอกุศลวิบาก ๒ สัญญาเป็นกามาวจรกิริยา ๑๑ เหล่านี้เป็นต่าง ๆ กัน คือ ม…

ในเนื้อหานี้ระบุถึงความแตกต่างระหว่างสัญญาเป็นกามาวจรกุศลและอกุศลวิบาก โดยมีการกล่าวถึงปาฐะที่เกี่ยวข้องกับพระโยคาวจรที่ไม่นึกถึงนานัตตสัญญา แ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 252 เนวสัญญานาสัญญายตนะ ส่วนพระโยคาวจรภิกษุผู้ปรารถนาจะเจริญเนวสัญญานาสัญญายตนะ (ต่อไป) จึงเป็นผู้ประพฤติวสีภาวะ…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการปฏิบัติเพื่อเจริญเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยเฉพาะการทำให้ชำนาญในอากิญจัญญายตนสมาบัติ และเห็นโทษของสัญญาต่าง ๆ ทั้งหลาย และเห็นอาน…

…่วงอากิญจัญญายตนะ" นี้ พึงทราบว่าท่านกล่าวรวมเอาฌานและ อารมณ์ทั้งสองนั่นเข้าด้วยกัน ส่วนในบทว่า "เนวสัญญานาสัญญายตนะ" นั้นมีอรรถาธิบายว่า ฌานนั้นเรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ เพราะความมีแห่งสัญญาใด สัญญานั้…

เนื้อหาในหน้าที่ 254 นี้ อธิบายถึงแนวคิดและความหมายของอากิญจัญญายตนะและเนวสัญญานาสัญญายตนะ โดยอ้างถึงการปฏิบัติของพระโยคาวจรในวิภังค์ซึ่งมีการทำใจในอากิญจัญญายตนะอย่างละเอียด โดยเ…

…ี่ 256 คำว่าสังขาราวเสสสมาบัติ ก็คืออารูปสมาบัติที่ ๔ อันมีสังขารถึง ซึ่งความละเอียดที่สุด [คำว่าเนวสัญญานาสัญญายตนะประสงค์เอาอะไร บัดนี้ เพื่อจะแสดงสิ่งที่เรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ ด้วย อำนาจแห่งสัญญาท…

ข้อความนี้เป็นการอธิบายความหมายของคำว่า เนวสัญญานาสัญญายตนะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับฌานและถูกอธิบายโดยการอ้างถึงทั้งจิตและเจตสิกของผู้ที่เข้าถึงฌานนี้ ความ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 257 คือฌานมีสัญญาก็มิใช่ไม่มีสัญญาก็มิใช่) อีกอรรถวิกัปหนึ่ง นี้สัญญาใด ในอารูปที่ ๔ นี้ สัญญานั้นนับว่าเป็นสัญญาก็มิ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงสัญญาในอารูปที่ ๔ ซึ่งมีลักษณะเฉพาะคือ เป็นสิ่งที่สามารถมีอยู่ได้ แต่ไม่นับว่าเป็นสัญญาที่ชัดเจนหรือไม่เป…

…้างใน (บาตร) คำว่า 'ไม่มี' ก็ใช่ โดย (มุ่งถึง) การจะใช้งานต่าง ๆ มี เติมกะโหลกน้ำมันเป็นต้นฉันใด แม้สัญญานั้นก็ฉันนั้น จัดว่าเป็นสัญญา ก็มิใช่แท้ เพราะไม่สามารถจะทำสัญญากิจที่ชัดแจ้งได้ ไม่เป็นสัญญา ก็มิใช…

เนื้อหาพูดถึงการเข้าใจและพิจารณาสัญญาในทางวิปัสนา สัญญากิจที่จำเป็นต้องมีเพื่อการเข้าถึงความเป็นจริง เมื่อพูดถึงธาตุไฟในน้ำร้อน เป็นภาพลั…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - 1 สมาธินิเทศ อาหารเรปฏิกูลสัญญา หน้าที่ 1 บัดนี้ ภาวนานิเทศแห่งอาหาเรปฏิกูลสัญญา ที่ท่านยกขึ้นแสดง ไว้ถัดอารุปปนิเทศว่า "เอกา สญฺญา…

บทความนี้เป็นการวิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับอาหารเรปฏิกูลสัญญา พร้อมพูดถึงประเภทอาหาร ๔ อย่าง ได้แก่ กพฬิงการาหาร, ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร และวิญญาณาหาร รวมถึงคว…

…่าไร (ก็ตาม) โดยธาตุ ทำให้ฒนวินิพโภค (แยก ก้อนออกไปเป็นส่วนย่อย) ต่อเมื่อเธอพิจารณาเห็นโดยธาตุ สัตต สัญญา (ความรู้สึกว่าสัตว์) จึงหายไป จิตจึงตั้งมั่นอยู่โดยว่าเป็น ธาตุเท่านั้น เพราะเหตุนั้นพระผู้มีพระภาค…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการพิจารณาธาตุในร่างกายเพื่อเข้าใจการดำรงอยู่และความไม่เที่ยงของสรรพสิ่ง โดยใช้บทสอนในพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับธาตุดิน ธาตุน้ำ และอื่น ๆ เพื่อช่วยให้บุคคลมีความเข้าใจในธรรมชาตินี้ ผลงานด

… วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ - หน้าที่ 89 [เข้าย้อนลำดับฌาน] | การเข้า (ฌาน) แล้ว ๆ เล่า ๆ ตั้งแต่เนวสัญญานาสัญญายตนะ เข้ามาจนถึงปฐมฌาน ชื่อว่า ฌานปฏิโลม (ย้อนลำดับฌาน) [เข้าทั้งตามลำดับทั้งย้อนลำดับฌาน การ…

…มถึงคำอธิบายเกี่ยวกับฌานปฏิโลมและฌานานุโลมปฏิโลม โดยมุ่งเน้นที่วิธีการเข้าฌานตั้งแต่ปฐมฌานไปจนถึงเนวสัญญานาสัญญายตนะ รวมถึงแนวทางการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกสิณต่าง ๆ และการใช้กสิณเพื่อพัฒนาการเข้าฌานอย่างมีป…