วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว
… เนส ปรกฺขโต
ปโลกธมฺมา ติฏฐนฺติ โปราเณหิ อมิสสิตา
อทสฺสนโต อายนฺติ ภคคา คจฺฉนฺตฺยทสฺสน์
วิชชุปปาโทว อากาเส อุปฺปชฺชนฺติ วยนุติ จาติ ฯ
๑. ขุ. มหา. ๒๕/๔๘,๑๔๑.
ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตใจและสภาพทางอารมณ์ รวมถึงการประยุกต์ใช้แนวคิดทางจิตวิทยาในการเข้าใจทุกข์และความสุข ผ่านการศึกษาในวิสุทธิมคฺค อธิบายว่าสถานะจิตใจเมื่อถูกกระทบจากปัจจัยต่าง