อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค)
…นุ...รโตติ นาติ เหตุ ฯ
[๘๕๕] อดีตปจฺจุปฺปนฺนาวิชชาตณฺหาน อนุสยโวหาราภาโว
โหตุ เอว สติ โก โทโสติ อาห อิตรถาตุยาที่ ฯ อิตรถา
อดีตปจฺจุปฺปนฺนาวิชชาตณฺหาน อนุสยโวหารสงขาเต อิตเร ปกาเร
สติ อก...ตานํ วา ภว...…
เนื้อหาของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ได้อธิบายถึงการวิเคราะห์และทำความเข้าใจอารมณ์ที่เกิดขึ้นภายในจิตใจ โดยใช้หลักการทางอภิธรรม การวิพากษ์เกี่ยวกับสภาพจิต ที่มาของอารมณ์ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และกา