อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - หน้าที่ 304
…สฺมา ต์ วจน์ ทุรูปาทน์ ฯ
ทวุฒิตนายตโถ ๆ ทุอุปอาปุพโพ ทา คหเณ นนทาที่ห์ ยุ ฯ
อิติสทฺโท สมาปนฺโน ฯ
[๒๗๑] กฤตถ์ มาเป็นโต อาห ปญจทวาเรติ อาทิ ฯ
ปญฺจทวาเร...สเตว โหนติ วิถีจิตตานี จิตตุปปาทา...วเสน
วา อุปฺป…
บทที่ 304 นี้เน้นรายละเอียดเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยอธิบายอุปมาของจิตและวิเคราะห์แนวคิดที่สำคัญ เช่น ทวาร และ ปัจจยาซึ่งมีผลต่อการเกิดขึ้นของจิต รวมถึงการแสดงออกของอารมณ์และความปรารถนาผ่านทวาร