อจฺจุณฺหอติสีตอติอมฺพิลาทิปริโภค

น.,ปุ. การ บริโภคซึ่งวัตถุมีวัตถุอันร้อนยิ่งและวัตถุอัน เย็นยิ่งและวัตถุอันเปรี้ยวยิ่งเป็นต้น แจก เหมือน ปุริส เช่น ทุ.เอก. อจฺจุณฺหอติสีตอติอมฺ พิลาทิปริโภคํ ซึ่งการบริโภคซึ่งวัตถุมีวัตถุอัน ร้อนยิ่งและวัตถุอันเย็นยิ่งและวัตถุอันเปรี้ยวยิ่ง เป็นต้น เป็นทุติยาตัปปุริสสมาส มีวิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส สมาหารทวัน ทวสมาส และฉัฏฐีตุลยาธิกรณพหุพพิหิสมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ วิ.บุพ.กัม.วิ. อจฺจุณฺหํ วตฺถุ = อจฺจุณฺหวตฺถุ วิ.บุพ.กัม.วิ. อติสีตํ วตฺถุ = อติสีตวตฺถุ วิ.บุพ.กัม.วิ. อติอมฺพิลํ วตฺถุ = อติอมฺพิลวตฺถุ ส.ทวัน.วิ. อจฺจุณฺหวตฺถุ จ อติสีตวตฺถุ จ อติอมฺพิลวตฺถุ จ = อจฺจุณฺห- อติสีตอติอมฺพิลวตฺถุ [บทสมาส ลบ วตฺถุ สองศัพท์ หน้า] ฉ.ตุล.วิ. อจฺจุณฺหอติสีตอติอมฺพิลวตฺถุ อาทิ เยสํ ตานิ อจฺจุณฺหอติสีตอติอมฺพิลาทีนิ (วตฺถูนิ) [บทสมาส ลบ วตฺถุ] ทุ.ตัป. วิ. อจฺจุณฺห อติสีตอติอมฺพิลาทีนิ (วตฺถูนิ) ปริโภโค = อจฺจุณฺหอติสีตอติอมฺพิลาทิปริโภโค คำว่า ปริโภค มาจาก ปริ บทหน้า + ภุช ธาตุ ในความ กิน มี ปริ อยู่หน้า แปลว่า บริโภค + ณ ปัจจัย ด้วยอำนาจ ณ ปัจจัย พฤทธิ อุ เป็น โอ แปลง ช เป็น ค ลบ ณ เสีย ได้รูปเป็น ปริโภค แปลว่า การบริโภค เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า ปริภุญฺชนํ = ปริโภโค