ความหมาย
การอารักขา, การรักษายิ่ง
ต้นฉบับ
น.,ปุ. การอารักขา แจกเหมือน ปุริส เช่น ป.เอก. อารกฺโข อ. การอารักขา [ธ. ๒: สามาวตีวตฺถุ หน้า ๒๕, ธ. ๓ : วิฑูฑภวตฺถุ หน้า ๑๖] คำว่า อารกฺข มาจาก อา + รกฺข ธาตุ ในความรักษา + อ ปัจจัย ในนามกิตก์ ได้รูปเป็น อารกฺข แปลว่า การ อารักขา, การรักษายิ่ง เป็นภาวรูป ภาวสาธนะ วิ.ว่า อารกฺขนํ = อารกฺโข [การอารักขา ตามเสียง และคำแปล น่าจะเป็นอิตถีลิงค์ แต่ศัพท์นี้ใน ธรรมบท ภาค ๑ - ๔ ที่เป็นปฐมาวิภัตติ มีปรากฏ ๒ ที่ เป็นปุงลิงค์ นอกนั้นเป็นทุติยาวิภัตติ ซึ่งทั้ง ๓ ลิงค์มีรูปเหมือนกัน เลยดูไม่ออกว่าเป็นลิงค์ ไหน แต่ถ้าเป็นปฐมาวิภัตติ จะดูออก การอารักขา นี้ เทียบได้กับปัญหา ตามเสียงและคำแปล น่าจะ เป็นอิตถีลิงค์ แต่ใช้เป็น ปญฺโห แปลว่า อ. ปัญหา เป็นปุงลิงค์]
บทวิเคราะห์
อารกฺขนํ = อารกฺโข
หมายเหตุ
ธ. ๒: สามาวตีวตฺถุ หน้า ๒๕, ธ. ๓ : วิฑูฑภวตฺถุ หน้า ๑๖; การอารักขา ตามเสียง และคำแปล น่าจะเป็นอิตถีลิงค์ แต่ศัพท์นี้ใน ธรรมบท ภาค ๑ - ๔ ที่เป็นปฐมาวิภัตติ มีปรากฏ ๒ ที่ เป็นปุงลิงค์ นอกนั้นเป็นทุติยาวิภัตติ ซึ่งทั้ง ๓ ลิงค์มีรูปเหมือนกัน เลยดูไม่ออกว่าเป็นลิงค์ ไหน แต่ถ้าเป็นปฐมาวิภัตติ จะดูออก การอารักขา นี้ เทียบได้กับปัญหา ตามเสียงและคำแปล น่าจะ เป็นอิตถีลิงค์ แต่ใช้เป็น ปญฺโห แปลว่า อ. ปัญหา เป็นปุงลิงค์ | ธ. ๒: สามาวตีวตฺถุ หน้า ๒๕, ธ. ๓ : วิฑูฑภวตฺถุ หน้า ๑๖ | การอารักขา ตามเสียง และคำแปล น่าจะเป็นอิตถีลิงค์ แต่ศัพท์นี้ใน ธรรมบท ภาค ๑ - ๔ ที่เป็นปฐมาวิภัตติ มีปรากฏ ๒ ที่ เป็นปุงลิงค์ นอกนั้นเป็นทุติยาวิภัตติ ซึ่งทั้ง ๓ ลิงค์มีรูปเหมือนกัน เลยดูไม่ออกว่าเป็นลิงค์ ไหน แต่ถ้าเป็นปฐมาวิภัตติ จะดูออก การอารักขา นี้ เทียบได้กับปัญหา ตามเสียงและคำแปล น่าจะ เป็นอิตถีลิงค์ แต่ใช้เป็น ปญฺโห แปลว่า อ. ปัญหา เป็นปุงลิงค์