อุจฺจารกรณฏฺฐาน

น.,นปุ. ที่เป็นที่กระทำซึ่ง อุจจาระ แจกเหมือน กุล เช่น ป.เอก. อุจฺจาร- กรณฏฺฐานํ อ. ที่เป็นที่กระทำซึ่งอุจจาระ เป็น วิเสสนบุพพบท กัมมธารยสมาส มีฉัฏฐีตัปปุริส สมาส เป็นภายใน มีวิเคราะห์ตามลำดับ ดังนี้ ฉ.ตัป.วิ. อุจฺจารสฺส กรณํ = อุจฺจารกรณํ (ฐานํ) วิ.บุพ.กัม.วิ. อุจฺจารกรณํ ฐานํ = อุจฺจารกรณฏฺ ฐานํ [บทสมาส ซ้อน ฏฺ หน้า ฐ] คำว่า กรณ ใน คำว่า อุจฺจารกรณฏฺฐานํ มาจาก กร ธาตุ ใน ความทำ + ยุ ปัจจัย แปลง ยุ เป็น อน ได้รูปเป็น กรณ แปลว่า เป็นที่กระทำ เป็นกัตตุรูป อธิกรณ สาธนะ วิ.ว่า (มหาชโน) อุจฺจารํ กโรติ เอตฺถาติ อุจฺจารกรณํ (ฐานํ) มหาชน ย่อมกระทำ ซึ่ง อุจจาระ ในที่นั่น เหตุนั้น ที่นั่น ชื่อว่า อุจฺจารกรณํๆ เป็นที่กระทำซึ่งอุจจาระ