การบรรลุธรรมต้องอาศัยการสั่งสมความ รู้ คู่กับความบริสุทธิ์ ซึ่งเราจะบริสุทธิ์ได้ด้วยใจที่หยุดนิ่ง และลงมือปฏิบัติธรรมอย่างจริงจัง เมื่อปฏิบัติถูกส่วนก็จะเข้าถึงธรรมได้โดยง่าย ดังนั้นการฟังธรรมแม้จะเป็นบทเดิมๆ แต่ธรรมะทุกบทสามารถขัดเกลาจิตใจให้บริสุทธิ์ผ่องใสได้ และจะเป็นพลวปัจจัยส่งเสริมให้ได้บรรลุมรรคผลนิพพาน
“อาจารย์ได้ถ่ายทอดความรู้ ในการทำสมาธิแบบวัชรยานให้หมดแล้วนะ แต่การทำสมาธิของเรายังไม่เหมาะสำหรับทุกคน เป็นการปฏิบัติเฉพาะพระเท่านั้น หรือแม้แต่พระก็ไม่ใช่ทุกรูปด้วย ให้ท่านรอสักหน่อย วันหนึ่งจะมีสมาธิที่ง่าย ทุกคนสามารถปฏิบัติได้ และเกิดประโยชน์กับชาวโลกอย่างแท้จริงเข้ามา ให้ท่านรอเพื่อที่จะได้เชื่อมต่อ อีกไม่นาน เดี๋ยวเขาจะมา”
การสั่งสมบุญเป็นเรื่องใหญ่และสำคัญเรื่องหนึ่งที่พวกเรา จะต้องทำเป็นประจำสม่ำเสมอ ควบคู่ไปกับการทำภารกิจหน้าที่การงาน และการศึกษาเล่าเรียน เพราะบุญเป็นเครื่องหนุนนำให้เราประสบความสำเร็จในชีวิต ในธุรกิจการงานและสิ่งที่พึงปรารถนา ถ้า ไม่มีบุญมาหล่อเลี้ยง ดวงบุญในตัวจะมีน้อย เวลาจะทำสิ่งใดมักจะติดๆ ขัดๆ
จากการเดินทางในครั้งนี้ ทำให้ลูกๆได้ประจักษ์ว่า พระสงฆ์ที่กระจัดกระจายตามที่ต่างๆ ล้วนรู้สึกถึงความเป็นหนึ่งเดียวกัน ต่างรักพระพุทธศาสนา และทำหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ ท่านปรารถนาที่จะได้ร่วมกันทำภารกิจขยายพระธรรมคำสอนให้กว้างไกลออกไปดังที่คุณครูไม่ใหญ่ มักรำพึงให้ฟังอยู่เสมอ
อาจารย์เสนกะจินตนาการไปไกลว่า “หาก มโหสถกุมารนี้ได้เข้ามาอยู่ในราชสำนักเมื่อใด เราก็คงหมดความสำคัญ แม้พระราชาก็จักทรงลืมเราไปเสียสิ้น ไม่ช้าเราก็จะตกต่ำหมดรัศมี แม้ลาภ ยศ บริวาร และความเป็นใหญ่ก็จะพลอยสูญสิ้น จำเราจะต้องกราบทูลทัดทานไว้ก่อน”
ท่านเสนกะนิ่งตรวจดูทิศอันเป็นมงคลอยู่ครู่หนึ่ง ด้วยกำลังคำนวณตามพยากรณ์ศาสตร์ที่ตนได้ร่ำเรียนมา ไม่ช้าก็กราบทูลทำนายประหนึ่งเห็นด้วยตาทิพย์ว่า“วันนี้เป็นวันที่บัณฑิตนั้นถือปฏิสนธิในครรภ์มารดา หรือมิฉะนั้นก็คงเป็นวันที่เขาคลอดจากครรภ์มารดา พระเจ้าข้า”
เรื่องมโหสถบัณฑิตแห่งมิถิลานครนี้ เป็นเรื่องที่ค่อนข้างยาว แต่มีเนื้อหาสาระที่น่ารู้น่าศึกษามาก เป็นเรื่องเกี่ยวกับการใช้ปัญญา และปฏิภาณอันเฉียบแหลมของพระบรมโพธิสัตว์ แม้บางครั้งจะตกอยู่ในสถานการณ์ที่คับขัน ขนาดเอาชีวิตเกือบไม่รอด แต่ท่านก็ยังมีจิตใจมั่นคง ใช้สติปัญญาเปลี่ยนวิกฤติมาเป็นโอกาส จนสามารถเอาชนะอุปสรรคต่างๆ ได้
งูตัวใหญ่อย่างมหาศาล กำลังว่ายอยู่กลางแม่น้ำ เป็นงูยักษ์ตัวสีดำ มีอาการดำผุด ดำว่าย ขึ้นลง ขึ้นลงๆ ที่แสนจะแช่มช้อย เขาตาค้างไม่เคยเห็นงูอะไรที่ยิ่งใหญ่อย่างนี้มาก่อน มันมีลักษณะที่แตกต่างจากอนาคอนด้าที่เขาเคยรู้จัก
เธอกับสามี มีปากเสียงกันเป็นประจำ เนื่องจากสามีไปมีภรรยาน้อย ทำให้ลูกสาวของเธอ เบื่อหน่ายจนกินยาฆ่าตัวตาย... เธอเคยค้าขายจนร่ำรวย แต่ต่อมาไม่นานต้องเป็นหนี้เป็นสิน จนถูกฟ้องร้องเป็นคดีความหลายคดี... เธอต้องป่วยเป็นโรคงูฟักไข่ ไฟลามทุ่ง ทุกข์ทรมานอยู่ระยะหนึ่ง แต่ก็หายได้... อะไรคือสาเหตุของเรื่องราวทั้งหมด คำตอบมีที่นี่ ...ที่เดียว
