มงคลที่ ๑๙ งดเว้นบาป : หน้า 39/81

มงคลชีวิต Dhamma is good มงคลที่ ๑๙ งดเว้นบาป 12 ดังนั้นผู้ที่ปรารถนาหาความสุขความก้าวหน้าทั้งหลาย จึงต้องฝึกใจตนเองให้งดเว้นบาป ซึ่งทำได้โดยต้องฝึกให้ใจมีหิริโอตตัปปะเสียก่อน หิริโอตตัปปะ คือ อะไร ? หิริ คือความละอายบาป ถึงไม่มีใครรู้แต่นึกแล้วกินแหนงแคลงใจ ไม่สบายใจ เป็นความรู้สึกรังเกียจ ไม่อยากทําบาป เห็นบาปเป็นของสกปรก จะทําให้ใจของเราเศร้าหมอง จึงไม่ยอมทําบาป โอตตัปปะ คือความเกรงกลัวผลของปาก เป็นความรู้สึกกลัว กลัวว่าเมื่อทำไปแล้ว บาปจะส่งผลเป็นความทุกข์ทรมานแก่เรา จึงไม่ยอมทำบาป สมมุติว่าเราเห็นเหล็กชิ้นหนึ่งเปื้อนอุจจาระอยู่เราไม่อยากจับต้องรังเกียจว่าอุจจาระจะมาเปื้อนมือเราความรู้สึกนี้ เปรียบได้กับ หิริ คือความละอายต่อบาป สมมุติว่าเราเห็นเหล็กท่อนหนึ่งเผาไฟอยู่จนร้อนแดง เรามีความรู้สึกกลัวไม่กล้าจับต้อง เพราะเกรงว่าความร้อนจะลวกเผาไหม้มือเรา ความรู้สึกนี้เปรียบได้กับ โอตตัปปะ คือความเกรงกลัวต่อผลของบาป เหตุที่ทำให้เกิด หิริ ๑. คำนึงถึงความเป็นคน หรือชาติตระกูล “เรานี่มีบุญอุตส่าห์ได้เกิดเป็นคนแล้ว ทำไมจึงจะมาฆ่าสัตว์ ทำไมต้องมาขโมยเขากิน นั่นมันเรื่องของสัตว์เดียรัจฉาน ทำไมต้องมาแย่งผัวแย่งเมียเขา ไม่ใช่หมูหมากาไก่ในฤดูผสมพันธุ์นี้ เป็นมนุษย์สูงกว่าสัตว์ทั้งหลายอยู่แล้ว” พอคำนึงถึงชาติตระกูล หิริก็เกิดขึ้น ๒. คำนึงถึงอายุ “โธ่เอ๋ย เราก็แก่ป่านนี้แล้ว จะมานั่งเกี้ยวเด็กสาวๆ คราวลูกคราวหลานอยู่ได้อย่างไร โธ่เอ๋ย เราก็แก่ป่านนี้แล้วจะมาขโมยของเด็กรุ่นลูกรุ่นหลานได้อย่างไร” ๓. พอค่านึงถึงวัย หิริก็เกิดขึ้น คํานึงถึงความดีที่เคยทํา “เราก็เคยมีความองอาจกล้าหาญ ทําความดีมาก็มากแล้ว ทําไมจะต้องมาทําความชั่ว เสียตอนนี้ล่ะ ไม่เอาละ ไม่ยอมทําความชั่วละ" พอคานึงถึงความดีเก่าก่อน หิริก็เกิดขึ้น ๔. คำนึงถึงความเป็นพหูสูต “ดูซิ เราก็มีความรู้ขนาดนี้แล้วรู้ว่าอะไรดี อะไรชั่ว รู้ว่าอะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ รู้สารพัดจะรู้แล้วจะมาทำ ความชั่วได้อย่างไร” พอคำนึงถึงความเป็นพหูสูตรก็เกิดขึ้น ๕. คำนึงถึงพระศาสดา “เราเองก็ลูกพระพุทธเจ้า พระองค์สู้ทน เหนื่อยยาก ตรัสรู้ธรรมแล้วทรงสั่งสอนอบรมพวกเราต่อๆ กันมา เราจะละเลยค่าสอน ของพระองค์ไปทําชั่วได้อย่างไร พอคานึงถึงพระศาสดา หิริก็เกิดขึ้น 5. คำนึงถึงครูอาจารย์ สถานศึกษา “ฮี เราก็ศิษย์มีครูเหมือนกัน ครู อาจารย์สู้อบรมสั่งสอนมา ชื่อเสียงสถาบันของเราก็โด่งดังเป็น ที่ยกย่องสรรเสริญแล้วเราจะมาทำชั่วได้อย่างไร” พอคานึงถึงครูอาจารย์ สํานักเรียน หิริก็เกิดขึ้น เหตุที่ทำให้เกิด โอตตัปปะ ๑. กลัวคนอื่นติ “นี่ถ้าเราขึ้นไปขโมยของเขาเจ้า คนอื่นรู้คงเอาไปพูดกันทั่ว ชื่อเสียงที่เราอุตส่าห์สร้างมาอย่างดี คงพังพินาศหมดคราวนี้เอง” เมื่อกลัวว่าคนอื่นเขาจะติเอา โอตตัปปะก็เกิดขึ้น จึงไม่ยอมทําบาป ๒. กลัวการลงโทษ “อย่าดีกว่า ขึ้นไปฆ่าเขาเข้า บาปกรรมตามทัน ตำรวจจับได้ มีหวังติดคุกตลอดชีวิตแน่” เมื่อกลัวว่าบาปจะส่งผล ให้ถูกลงโทษ โอตตัปปะก็เกิดขึ้น จึงไม่ยอมทำบาป ๓. กลัวการเกิดในทุคติ “ไม่เอาละ ขึ้นไปขโมยของเขาอีกหน่อยต้องไปเกิดเป็นสัตว์นรก สัตว์เดียรัจฉาน เป็นเปรต เป็นอสุรกาย ไม่ทำดีกว่า” เมื่อกลัวว่าจะต้องไปเกิดในทุคติ โอตตัปปะก็เกิดขึ้นจึงไม่ยอมทำบาป ๓๘ ขอบคุณข้อมูลดีๆ จากหนังสือ มงคลชีวิต math