มงคลที่ ๒๑ ไม่ประมาทในธรรม : หน้า 42/81

มงคลชีวิต Dhamma is good 12 มงคลที่ ๒๑ ไม่ประมาทในธรรม ในการก่อสร้างอาคาร จำเป็นต้องมีเสาเป็นหลักค้ำจุนตัวอาคารไว้ฉันใด ในการสร้างความดีทุกชนิด ก็จำเป็นต้องมีความไม่ประมาท เป็นแกนหลักรองรับฉันนั้น เมื่อก่อนเราก็เป็น อย่างท่าน อีกหน่อย ท่านก็จะเป็นอย่างเรา ความไม่ประมาท คือ อะไร ? ความไม่ประมาท คือการมีสติกำกับตัวอยู่เสมอ ไม่ว่าจะคิด จะพูด จะทําสิ่งใดๆ ไม่ยอมถล่าลงไปในทางที่เสื่อม และไม่ยอมพลาดโอกาสใน การทําความดี ตระหนักดีถึงสิ่งที่ต้องท่า ถึงกรรมที่ต้องเว้น ใส่ใจสํานึก อยู่เสมอในหน้าที่ ไม่ปล่อยปละละเลย กระทำอย่างจริงจัง และดำเนิน รุดหน้าตลอดเวลา ความไม่ประมาทเป็นคุณธรรมที่สำคัญยิ่ง กล่าวได้ว่าคำสอน ในพระพุทธศาสนาทั้งหมด เมื่อสรุปแล้วก็คือคำสอนให้เราไม่ประมาท ดังจะเห็นได้จากปัจฉิมโอวาทของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บัดนี้เราจะเตือนเธอทั้งหลาย สังขารทั้งหลายเป็นของไม่เที่ยง มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด” (มหาปรินิพพานสูตร) ที. ม. ๑๐/๑๔๓/๑๘๐ ลักษณะข ะของผู้ที่ยังประมาท อยู่ ๑. พวกกุสตะ คือพวกไม่ทําเหตุดีแต่จะเอาผลดี เป็นพวก เกียจคร้าน เช่น เวลาเรียนไม่ตั้งใจเรียนแต่อยากสอบได้ งานการไม่ทำ แต่ความดีความชอบจะเอา ไม่ทําประโยชน์แก่ใคร แต่อยากให้คน ทั้งหลาย นิยมชมชอบทานศีลภาวนาไม่ปฏิบัติ แต่อยากไปสวรรค์ ไปนิพพาน ฯลฯ ๒. พวกทุจริตะ คือพวกทำเหตุเสียแต่จะเอาผลดี เป็นพวก ทําอะไรตามอำเภอใจ แต่อยากได้ผลดี เช่น ทํางานเหลวไหล เสียหาย แต่พอถึงเวลาพิจารณาผลงานอยากได้เงินเดือนเพิ่ม ๒ ชั้น ปากเสียเที่ยวต่าว่าชาวบ้านทั่วเมือง แต่อยากให้ทุกคนรักตัว ฯลฯ ๓. พวกสิถิละ คือพวกท่าเหตุดีเล็กน้อยแต่จะเอาผลดีมากๆ เป็นพวกค้ากำไรเกินควร เช่น จุดธูป ๓ ดอกบูชาพระ แต่จะเอา สวรรค์วิมาน มีนางฟ้าเทวดาคอยรับใช้นับหมื่นนับแสน อ่านหนังสือ แค่ ๑ ชั่วโมง แต่จะเอาที่ ๑ ในชั้น เลี้ยงข้าวเขาจานหนึ่ง แต่จะให้เขา จงรักภักดีต่อตัวไปจนตาย รวมความแล้วผู้ที่ยังประมาทอยู่มี ๒ จำพวก คือพวกไม่ทำ เหตุดีแต่จะเอาผลดี พวกทำเหตุเลวแต่จะเอาผลดี พวกทำเหตุน้อย แต่จะเอาผลมาก ส่วนผู้ไม่ประมาทในธรรม มีคุณสมบัติ ตรงข้าม กับคน ๓ จําพวกดังกล่าว คือจะต้องไม่เป็นคนดูเบาในการทําเหตุ ต้องทําแต่เหตุที่ดี ทําให้เต็มที่ และทำให้สมผลผู้ที่ไม่ประมาททุกคน จะต้องมีสติอยู่เสมอ ๔๑ ขอบคุณข้อมูลดีๆ จากหนังสือ มงคลชีวิต math