หน้าหนังสือทั้งหมด

สัมมาสมาธิ และ ไตรสิกขา
84
สัมมาสมาธิ และ ไตรสิกขา
…ขา จรดนิ่งอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ตลอดเวลา 4.6 ไตรสิกขา ไตรสิกขา หมายถึง ข้อปฏิบัติที่ต้องศึกษา 3 ประการ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึง ไตรสิกขาไว้ในภาวสูตรว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ไตรสิกขาเป็นไฉน ไตรสิกข…
…มาวาจา เป็นต้น การเตรียมตัวมีสติถาวรและไม่ประมาทต้องฝึกสัมมาสมาธิให้ดี จึงจะไปถึงการปฏิบัติไตรสิกขา 3 ประการได้แก่ ศีล, สมาธิ และ ปัญญา อันเป็นหลักสำคัญในธรรมะในพระไตรปิฎก ที่สอนให้เผชิญสัจธรรมอย่างมีค…
นิยามและกฎของพุทธศาสนา
86
นิยามและกฎของพุทธศาสนา
…รณ์ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า ฤดูกาล แม้กระทั่งการเกิดและการดับ สลายของโลกก็เป็นไปตามกฎธรรมชาติคือ อุตุนิยามนี้ 3) กรรมนิยาม (The law of Karma) หมายถึง กฎแห่งกรรม กรรมคือการกระทำ แบ่งออกเป็น 2 อย่าง คือ กรรมดีและก…
บทความนี้อธิบายถึงการจำแนกนิยาม 5 ประการในพุทธศาสนา ซึ่งได้แก่ พืชนิยาม, อุตุนิยาม, กรรมนิยาม, จิตตนิยาม, และ ธรรมนิยาม กฎต่างๆนี้เป็นหลักการสำคัญที่ควบคุมสิ่งต่างๆ ทั้งในโลกและอนันตจักรวาล โดยแต่ละกฎ
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
144
การสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ
…ให้คุณธรรม ของคณะผู้ปกครองประเทศงดงามยิ่งขึ้น 1 สุมังคลวิลาสินี, อรรถกถาทีฆนิกาย มหาวรรค, มก. เล่ม 13 หน้า 340. สุมังคลวิลาสินี, อรรถกถาทีฆนิกาย มหาวรรค, มก. เล่ม 13 หน้า 341-342. บทที่ 6 รัฐ ศ า ส ต ร…
บทความนี้พูดถึงการสอบสวนและการลงโทษตามวัชชีธรรมโบราณ โดยเน้นถึงการไม่กำหนดอาชญา และกระบวนการที่แยกส่วนหน้าที่ของเจ้าหน้าที่อย่างชัดเจน การที่การสอบสวนต้องผ่านความเห็นจากหลายฝ่าย จึงทำให้เกิดความยุติธร
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
149
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
… เพื่อให้ประชาชนอยู่ดี 'อุปักกิเลสสูตร, พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มจร. เล่ม 14 ข้อ 238 หน้า 280. * ธัมมปทัฏฐกถา, อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 42 หน้า 373-376. 138 DOU สรรพศาสต…
การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย
วินัยในพระพุทธศาสนา
177
วินัยในพระพุทธศาสนา
…งนักบวชให้สมบูรณ์จึงจะ 1 พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ มหาวิภังค์ ปฐมภาค ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล, มก. เล่ม 1 หน้า 344. 166 DOU ด สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของธรรมและวินัยในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่า ธรรมเป็นจริงแท้ที่สูงสุดในโลก และวินัยถูกบัญญัติขึ้นเพื่อสนับสนุนธรรม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงธรรมและบัญญัติวินัย 227 ข้อสำหรับพระภิก
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
179
ความสำคัญของพระธรรมในพระพุทธศาสนา
… ศาสนาของพระองค์ตั้งอยู่ พระวินัยปิฎก เล่ม ๑ มหาวิภังค์ ปฐมภาค ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล, มก. เล่ม 1 หน้า 344. * ธัมมปทัฏฐกถา อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท, มก. เล่ม 40 หน้า 126. 168 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระ…
แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าเหล่านั้นและสาวกยุคแรกจะปรินิพพานไป แต่สาวกยุคหลังที่มีปัญญาต่างกันยังคงรักษาพระศาสนาไว้ได้ โดยมีการอธิบายถึงความสุขของการได้ยินธรรมคำสอน แม้ว่าจะมีความต่างในด้านสติปัญญา พระอรรถก
อาสวัฏฐานิยธรรมและสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
181
อาสวัฏฐานิยธรรมและสิกขาบทในพระพุทธศาสนา
…าวก เพื่อกำจัดอาสวัฏฐานิยธรรมเหล่านั้น การที่อาสวัฏฐานิยธรรมจะปรากฏในสงฆ์หรือในศาสนานั้น มีเหตุอยู่ 3 ประการ (1) สงฆ์เป็นหมู่ใหญ่โดยภิกษุผู้บวชนานแล้ว หมายถึง เป็นหมู่ใหญ่เพราะมีภิกษุเถระ ซึ่งบวชมานานจ…
บทความนี้เสนอการศึกษาความสำคัญของอาสวัฏฐานิยธรรมซึ่งเกิดขึ้นในสงฆ์ และเหตุที่พระศาสดาจึงบัญญัติสิกขาบทเพื่อกำจัดอาสวัฒน์ที่เกิดขึ้นในศาสนา โดยแสดงถึงเหตุผลที่อัศจรรย์ในสังคมสงฆ์ซึ่งมีมาอย่างยาวนาน ก่อ
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
193
บทบาทของพระอรหันต์ในพระไตรปิฎก
…นชอบด้วย จึงถือเป็นข้อปฏิบัติของชาวพุทธมาจนปัจจุบัน พระวินัยปิฎก มหาวรรค ภาคที่ ๑, มก. เล่ม 6 ข้อ 153 หน้า 385. 182 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
ในพระไตรปิฎกมีการกล่าวถึงพระอรหันต์ที่กระทำตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีผลกระทบต่อสาวกในอนาคต เช่น การทำอุโบสถที่พระมหากัปปินะไม่ต้องการทำ นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามในการบัญญัติสิกขาบทที่อาจเกิดปัญห
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
212
ทรัพย์ 2 ประการในพระไตรปิฎก
… และ ปัญญาธนัง ทรัพย์ คือปัญญา 2 อรรถกถาธาตุวิภังคสูตร, อรรถกถามัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มก. เล่ม 23 ข้อ 353. สังคีติสูตร, ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค, มก. เล่ม 16 ข้อ 326 หน้า 227. บทที่ 8 เศรษฐศาสตร์ ในพระไต…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงคำว่า "ทรัพย์" แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์ โดยโภคทรัพย์เป็นทรัพย์ภายนอกที่ใช้ในการดำรงชีวิต เช่น อาหาร เครื่องนุ่งห่ม และยา ในขณะที่อริยทรัพย์เป็นทรัพย์ภายในใจที่ป
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
215
ความสำคัญของศรัทธาและทรัพย์ในบุญกิริยาวัตถุ
…นานั้นเขาจะต้องมีศรัทธาก่อน หาก ไม่มีศรัทธาก็ไม่มีแรงจูงใจที่เขาจะสร้างบุญใดๆ ดังนั้นบุญกิริยาวัตถุ 3 จึงเริ่มต้นด้วย “ศรัทธา” เหมือนกันเพียงแต่ไม่ได้กล่าวถึงเท่านั้นเอง ส่วน “ศีล” ในอริยทรัพย์ก็มีตรงก…
การบำเพ็ญบุญทั้งทาน ศีล ภาวนานั้นขึ้นอยู่กับศรัทธาซึ่งเป็นแรงจูงใจในการสร้างบุญ โภคทรัพย์และอริยทรัพย์มีความสำคัญแตกต่างกัน ซึ่งคนจนมักจะเข้าใจถึงความสำคัญของทรัพย์มากกว่าคนรวยเพราะประสบปัญหาขาดแคลนอา
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
217
อริยทรัพย์และเศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก
…ช่วยกำกับให้คนใช้โภคทรัพย์ไปใน ทิศทางที่ถูกต้อง จะไม่ทำผิดศีลผิดธรรมอันจะต้องชดใช้หนี้กรรมในอนาคต 8.3 เศรษฐศาสตร์จุลภาคในพระไตรปิฎก เป้าหมายสูงสุดของเศรษฐศาสตร์ คือ การศึกษาเพื่อทำให้ประชาชนในประเทศอยู…
ในบทความนี้กล่าวถึงอริยทรัพย์ที่นำมาซึ่งความสุขที่แท้จริงแก่มนุษย์ อย่างเช่น การบวชเพื่อแสวงหาอริยทรัพย์ แม้จะมีทรัพย์สินจำนวนมากก็ยังยินดีที่จะละทิ้งเพื่อสืบสานทางธรรมและความสุขในจิตใจ การศึกษาเศรษฐศ
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
248
วาจาสุภาษิตในพระพุทธศาสนา
…หัตผลได้ เช่น พระพาหิยทารุจีริยะ เป็นต้น วุฏฐิสูตร, สังยุตตนิกาย สคาถวรรค, มก. เล่ม 24 ข้อ 206 หน้า 302 บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 237
บทความนี้กล่าวถึงการโต้วาทธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่เน้นความสำคัญในการศึกษาธรรมะ เพื่อต่อต้านการจาบจ้วงคำสอนของพระพุทธศาสนา โดยยกตัวอย่างถึงเหตุการณ์ที่พุทธบริษัทช่วยแก้ต่างให้ศาสนา นอกจากนี้ ยังกล
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ีดังนี้คือ 1) เป็นเสียงไม่ขัดข้อง คือ ไม่แหบเครือ ไม่ติดขัด 2) เป็นเสียงผู้ฟังทราบได้ง่ายคือ ชัดเจน 3) เป็นเสียงไพเราะ คือ อ่อนหวาน 4) เป็นเสียงน่าฟัง คือ เสนาะ หรือ เพราะ 'จูฬหัตถิปโทปมสูตร, มัชฌิมนิก…
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหัศจรรย
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
255
โทษการกล่าววาจาทุพภาษิต
…จากันมาก แม้แต่พระโพธิสัตว์ก็ เช่นกัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงอกุศลกรรมหลักๆ ในอดีตของพระองค์ไว้ 13 ข้อ ในจำนวนนี้มีวจี กรรมอยู่ถึง 6 ข้อ หรือเกือบครึ่งหนึ่งทีเดียว ส่วนอีก 7 ข้อเป็นกรรมทางกายและทางใ…
บทความนี้กล่าวถึงโทษของการกล่าววาจาทุพภาษิต ซึ่งเป็นกรรมที่ทำได้ง่ายและมีโทษมาก พระโพธิสัตว์เองก็ได้ประสบกับกรรมจากวาจาเหล่านี้ โดยแสดงตัวอย่างที่ชัดเจนของกรรมทางวาจาจากอดีตที่เกิดขึ้นกับพระโพธิสัตว์
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
256
วิบากกรรมและการแสดงธรรมในพระพุทธศาสนา
…ขาด ความ เช่น แสดงเรื่องทานเป็นลำดับที่ 1 แสดงเรื่องศีลเป็นลำดับที่ 2 แสดงเรื่องสวรรค์เป็นลำดับ ที่ 3 อีกนัยหนึ่ง หมายถึง แสดงธรรมให้ครอบคลุมเนื้อหาสาระตามที่ตั้งคาถาไว้ 2) เราจักแสดงอ้างเหตุผล 3) เราจ…
บทความนี้สำรวจวิบากกรรมของพระโพธิสัตว์ที่แม้จะมีบุญบารมี ยังเคยทำผิดพลาดเรื่องวจีกรรม และคำเตือนในการกล่าวคำเท็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังได้ตรัสถึงหลักการในการแสดงธรรมแก่ผู้อื่นอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งปร
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
258
ภาษาบาลีและศาสนาพุทธในแคว้นมคธ
…แล้ว เช่น พราหมณ์มีความรู้และสนใจเรื่อง 1 อรณวิภังคสูตร, มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์, มจร.เล่ม 14 ข้อ 332 หน้า 396-401. บทที่ 9 ว า ท ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก DOU 247
ภาษาบาลีถือเป็นภาษาพื้นฐานที่ใช้ในแคว้นมคธซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเลือกใช้เป็นภาษาหลักในการเผยแผ่พระธรรมวินัย โดยมีการยึดถือการใช้ภาษาท้องถิ่นเพื่อให้เข้าใจง่าย ในสมัยพุทธกาล แคว้นมคธมีภูมิภาคที่มีความ
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
259
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
…ะองค์แจ่มแจ้งนัก ดุจหงายภาชนะที่คว่ำ เปิดของที่ปิด บอกทางแก่ สังยุตตนิกาย สคาถวรรค, มก. เล่ม 25 ข้อ 321- 323 หน้า 297-299. 248 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้พราหมณ์เข้าใจว่าห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
261
การฝึกบุรุษในพุทธศาสนา
…นอารมณ์กรรมฐาน ท่านก็ได้บรรลุเป็นพระอรหันต์ ในที่สุด เกสีสูตร, อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต, มก. เล่มที่ 35 ข้อ 111 หน้า 298-300. 250 DOU สรรพ ศ า ส ต ร์ ในพระไตรปิฎก
บทสนทนานี้สะท้อนถึงวิธีการฝึกบุรุษที่เหมาะสมตามที่พระพุทธเจ้าตรัส พุทธองค์ได้ใช้การเปรียบเทียบกับการฝึกม้าเพื่อนำธรรมะมาถ่ายทอด นายเกสีเห็นความเข้าใจที่ลึกซึ้งในธรรมข้อนี้ นอกจากนี้ยังแสดงถึงวิธีการสอ
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
262
การสอนและเทศน์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…แต่หลักธรรมที่มี 1 ข้อ ไป จนถึงหลักธรรมที่มีเกิน 10 ข้อ เช่น กัลยาณมิตตตา 1, กรรม 2, บุญกิริยาวัตถุ 3, อิทธิบาท 4, ศีล 5, ทิศ 6, อปริหานิยธรรม 7, โลกธรรม 8, พุทธคุณ 9, กุศลกรรมบท 10, อายตนะ 12, ธุดงค์ …
…่การบรรลุธรรมอย่างแท้จริง โดยใช้ ธรรมต่าง ๆ ที่มีการสุ่นในพระสุตตันตปิฎก เช่น อิทธิบาท ศีล และ มงคล 38. การเทศน์ส่วนใหญ่จะมีการใช้ตัวอย่างประกอบเพื่อทำให้การสอนมีความเข้าใจง่ายและเชื่อมโยงกับประสบการณ์…
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
271
คำสอนธรรมจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ขึ้น และการสอนโดยใช้สื่อนี้ ยังจะทำให้ ผู้ฟังเกิดความซาบซึ้ง และประทับในใจได้มากกว่าการพูดโดยทั่วไป 3. ใช้ “ก้อนหิน” เป็นสื่อการแสดงธรรม ครั้งหนึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับภิกษุทั้งหลายว่า คนพาลผู้ประ…
ในบทสนทนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าใช้สือน้ำและก้อนหินเพื่อสอนพระราหุลเกี่ยวกับความเป็นสมณะและการทำความดี โดยการใช้อุปมาอุปไมยเพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น พระองค์ได้เปรียบเทียบว่า ความเป็นสมณะที่มีมากเหมือน