DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 318 / 320

…ฐมฌาน มีองค์ 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา ปฐมมรรคนี้เป็นจุดเริ่มของสมาธิในปริยาย เบื้องสูง 54 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน

โดยสรุปผลแห่งการปฏิบัติสมถะหรือใจหยุดของพระมงคลเทพมุนีในเบื้องต้น คือ การเข้าถึงดวง ปฐมมรรคภายใน และเข้าถึงกายมนุษย์ละเอียดที่เป็นปฐมฌาน และเข้าถึงกายทิพย์ อันเป็นทุติยฌาน เข้าถึงกายรูปพรหมอันเป็นตติ

…กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 284-285 บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี DOU 55

ตลอดตั้งแต่กายมนุษย์ถึงกายอรูปพรหมละเอียด แค่นี้เรียกว่า สมถะ คือ เมื่อเราหยุดใจได้ เข้าถึงดวงปฐมมรรคในกายมนุษย์ เมื่อใด เมื่อนั้น จึงเรียกว่า เป็นการเริ่มต้นสมถะแล้ว ตามคำของ พระมงคลเทพมุนี ที่ว่า “พ

…วนาวิชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 15 56 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน

3.2 วิปัสสนากัมมัฏฐาน 3.2.1 ความหมายของวิปัสสนา พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายความหมายของวิปัสสนาว่า เห็นวิเศษ เห็นแจ้ง หรือเห็นต่างๆ ท่านอธิบายลักษณะการเห็นว่า หมายถึง การเห็นในรูป แจ้ง คือ แจ่มแจ้งโดยสามัญ

…นา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ:เทคนิค 19, 2528 หน้า 432 บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี DOU 57

พระอรหัต เมื่อจิตของเราเข้าถึงขั้นใด ก็อาศัยศึกษาจากภูมิจิตชั้นนั้นๆ ท่านใช้คำว่า เอากายนั้นๆ เป็นแบบ เข้าถึงกายธรรมยึดกายธรรมเป็นแบบ รูปเหมือนกับพระปฏิมากร ที่เขาปั้นไว้ในโบสถ์วิหาร การเปรียญ เขาทำแ

…ว ขันธ์ 5 นี้ จะเรียกว่าเป็นของเที่ยงไหม ตอบว่าไม่เที่ยง เมื่อไม่เที่ยงแล้ว เป็นทุกข์หรือเป็นสุข 58 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน

(1) การพิจารณาไตรลักษณ์ การพิจารณาเห็นไตรลักษณ์ของพระมงคลเทพมุนี เป็นการเห็นด้วยธรรมจักขุ หรือตาของ พระธรรมกาย รู้ด้วยญาณของพระธรรมกาย คือ ใช้ธรรมจักขุและญาณของพระธรรมกายพิจารณาดู ขันธ์ 5 ให้เห็นถึงค

…เอียด เห็นทุกข์ เห็นเหตุเกิดทุกข์ ความดับทุกข์ บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี DOU 59

ตัณหานั่นเอง ได้แก่ กามตัณหา ความทะยานอยากเกี่ยวด้วยอารมณ์ 6 มีรูป เป็นต้น ภวตัณหา ความทะยานอยาก เป็นไปในอารมณ์ 6 ประกอบด้วยสัสสตทิฏฐิ ถือว่าเที่ยงถาวร วิภวตัณหา ความทะยานอยาก เป็นไปในอารมณ์ 6 ประกอบด

…มกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, กัณฑ์ที่ 1 2 กัณฑ์ที่ 2 60 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน

เมื่อตาธรรมกายพระอนาคามี ญาณของพระอนาคามีเห็นรู้ ทุกข์สัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ มรรคสัจ ในกายอรูปพรหม อรูปพรหมละเอียดหนักเข้า เห็นตามความจริง ก็จะกลับจากพระอนาคามี ทั้งหยาบและละเอียดเป็นพระอรหัต เมื่อถึง

…็เป็นเพียงปัจจัย เพื่อจะให้บรรลุมรรคผลเท่านั้น บทที่ 3 สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี DOU 61

12. กายพระโสดาละเอียด 13. กายพระสกทาคา 14. กายพระสกทาคาละเอียด 15. กายพระอนาคามี 16. กายพระอนาคามีละเอียด 17. กายพระอรหัต 18. กายพระอรหัตละเอียด วิปัสสนา 3.3.2 ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ พระมงคล

…ที่สมถะทั้งนั้น ไม่ใช่วิปัสสนา ถ้าวิปัสสนาละก็ต้องเห็นด้วยตาธรรมกาย นั่นแหละเป็นตัววิปัสสนาจริงๆ 62 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน

(2) การเห็นในกายทิพย์ การเห็นในกายทิพย์มีความวิเศษในกายมนุษย์ ซึ่งไม่สามารถมองด้วยตามนุษย์ได้ ตามนุษย์มอง ไม่เห็น ต้องหลับตาของมนุษย์ แล้วส่งใจไปจดจ่อ อยู่ที่ศูนย์ดวงปฐมมรรค ในชั้นกายทิพย์ เมื่อถอดกาย

…อรักษาศีลดีแล้ว จิตก็จะ เป็นสมาธิได้ง่าย 1 อังคุตตรนิกาย ทสกนิบาต, มก. เล่มที่ 38 ข้อที่ 1 หน้า1 68 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า กั ม ม ฏ ฐ า น

บทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน การเตรียมตัวให้พร้อมก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน เป็นสิ่งที่ช่วยเกื้อกูลส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดผลดี ต่อการปฏิบัติธรรม โบราณจารย์ผู้เจริญกัมมัฏฐาน จึงได้วางแบบแผนการ

…มายถึง ปริยัติ หรือสิ่งที่เล่าเรียน บทที่ 4 กิ จ เบื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 69

เพราะฉะนั้น หลักการเบื้องต้นของผู้ที่เจริญสมาธิต้องเป็นคนมีศีลและสามารถรักษาศีลให้บริสุทธิ์ ตามสภาวะของตน สมาธิในพระพุทธศาสนาเป็นสัมมาสมาธิ เพราะเกิดจากศีลเป็นพื้นฐาน อันจะนำไปสู่ปัญญา หากบุคคลใดปราร

…เดินไป ท่านจึงประหลาดใจที่ภิกษุผู้สหายไม่ไปเก็บของที่วัด จึงถามว่า“ในที่ท่านอยู่มานานถึงเพียงนี้ 70 DOU ส ม า ธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น

มหาปลิโพธ 10 ประการนี้ ถ้าผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่แล้วไม่อาจตัดกังวลจากใจได้ ย่อมเป็น อุปสรรคต่อการปฏิบัติ และยากที่จะเกิดความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ดังอุทาหรณ์จากเรื่องราวของ พระเถระผู้อยู่ในถูป

…องเครื่องใช้ ที่นอกเหนือจากอัฏฐบริขาร บทที่ 4 กิ จ เบื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กัมมัฏ ฐ า น DOU 71

อยู่ที่นั้น” พระเถระผู้มาจากชนบทจึงบอกว่า “แต่ไม้เท้าและกระบอกน้ำมัน รองเท้า ถลกบาตรของผมยังมี พระเถระผู้สหายกล่าวว่า “อาวุโส! ท่านมาพักอยู่วันเดียว ยังมีของมาไว้ ถึงเพียงนี้เชียวหรือ” พระเถระผู้มาจาก

…ึ่ง พระอานนท์ ได้กราบทูลพระพุทธองค์ว่า 1 สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค, มก. เล่มที่ 30 ข้อ 165 หน้า 91 72 DOU ส ม า ธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า กั ม ม ฏ ฐ า น

มีมารยาทงาม ทำให้ใครๆ เห็นก็รู้สึกรัก ประดุจพระจันทร์วันเพ็ญ ชุ่มเย็นชวนมอง 2. ครุ หมายถึง บุคคลผู้ที่น่าเคารพ น่าเกรงใจ เพราะมีศีล สมาธิและการถือธุดงค์ มีความ อ่อนน้อมถ่อมตน วางตัวได้เหมาะสม เป็นที่

…ิบาต, มก. เล่มที่ 37 ข้อ 207 หน้า 708 บทที่ 4 กิ จ เบื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กัมมัฏ ฐ า น DOU 73 ตน

“ความเป็นผู้มีมิตรดีมีสหายดีมีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นคุณกึ่งหนึ่งแห่งพรหมจรรย์” พระพุทธองค์ตรัสว่า “ความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์” มีตัวอย่างการได้กัลยาณมิ

…รือฆราวาสก็ตาม ถ้าเป็นไปตามหลัก เกณฑ์ 6 ประการนี้แล้ว ก็มอบกายถวายชีวิต เข้าไปเป็นลูกศิษย์ได้เลย 74 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า กั ม ม ฏ ฐ า น

คือฌาน ถ้าไม่มีบุคคลเช่นนั้น เราควรไปหาบุคคลต่อไปนี้ตามลำดับ คือ พระอนาคามี พระสกทาคามี พระ โสดาบัน เมื่อไม่มีบุคคลเหล่านี้เราควรไปหาผู้ที่ได้บรรลุฌานแล้ว หรือไปหาอาจารย์ผู้รู้พระไตรปิฎก สองปิฎก หรือแ

…กนั้นได้เลย รับรองไม่ผิดหวังแน่นอน” บทที่ 4 กิ จ เบื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กั ม ม ฏ ฐ า น DOU 75

คุณสมบัติ 6 ประการ ซึ่งสำนักที่ได้มาตรฐานจริงๆ จะต้องมี คือ 1. เจ้าสำนักเองรวมทั้งลูกศิษย์ในสำนักนั้น ไม่มีนิสัยชอบว่าร้ายหรือโจมตี การปฏิบัติธรรมของ สำนักอื่น ถ้าท่านยังมีนิสัยชอบว่าร้ายอยู่ แสดงว่า

…ฏิบัติธรรมได้ 9. ปฏฐนียตา สถานที่ที่คนชอบไปมากราบไหว้ อาจจะเป็นสถานที่ที่น่าสนใจทางประวัติศาสตร์ 76 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น

4.4 เว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ เมื่อแสวงหากัลยาณมิตรได้แล้ว จึงหาสถานที่ที่เหมาะสมต่อการเจริญสมาธิ เว้นสถานที่ ที่ไม่เหมาะต่อการเจริญสมาธิ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้แสดงลักษณะของสถานที่ที่

…2538 บทอบรมกรรมฐาน, กรุงเทพฯ, หน้า 97 บทที่ 4 กิ จ เบื้ อ ง ต้ น ก่ อ น ก า ร เ จ ริ ญ กัมมัฏ ฐ า น DOU 77

สถานที่เหล่านี้อาจจะก่อให้เกิดความกังวลใจได้ เนื่องจากผู้คนที่ไปมากราบไหว้บูชาอย่างไม่ขาดสาย หรือมาเยี่ยมเยียน การจะทำสมาธิได้นานๆ จึงไม่ค่อยได้รับผลดีนัก 10. นครสนนิสสิตตา สถานที่ที่ติดกับตัวเมือง ม

…ที่ใช้สึกหรอคร่ำคร่าไปแล้วนั้น ให้มั่นคงเรียบร้อยดีขึ้น ถ้าเนื้อผ้าฉีกขาดไป ก็จัดการเย็บเสียใหม่ 78 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น

2) เมื่อยามป่วยไข้ฉุกเฉิน อาจทำให้การรักษาได้ทันท่วงที เพราะถ้าอาการป่วยอย่างถึงชีวิต การมาถึงมือหมอทันการณ์ก็อาจทำให้รักษาชีวิตไว้ได้ หรือไม่ก็อาจทำให้อาการป่วยไม่เรื้อรังเสียเวลา การปฏิบัติธรรมซึ่ง