กาม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 56 / 100

…นสุสา ทวีหากาเรหิ วุฏฺฐานํ โหติ ฯ ตตฺถ สพพ นิมิตตานนุติ รูปนิมิตตเวทนาสญฺญาสงฺขารวิญญาณนิมิตฺตานํ ฯ กามญฺจ น สพฺพาเนเวตานิ เอกโต มนสิกโรต สพฺพสงฺคาฬิกวเสน ปเนติ วุตต์ ฯ ตสฺมา ย์ ภวงฺคสฺส อารมณ์ โหติ ติ ม…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการบรรลุถึงอรหันต์และการศึกษาภายใต้แนวทางของวิสุทธิมคฺค โดยการใช้ปัญญาและสมาธิในการพัฒนาจิต. เนื้อหาอธิบายถึงความสำคัญของการฝึกฝนจิตและผลที่จะเกิดขึ้นจากการมีสมาธิและการบรรลุดัชการที

…งธรรมารมณ์ ลางคราวเป็นไปในธรรมารมณ์ ลางคราวเป็นไปในอารมณ์ โดยลำดับจนถึงรูปารมณ์ หรือลางครั้งเป็นไปในกามภพ ลางครั้งในรูปภพ ลางครั้งในรูปภพ หรือ บางครั้งเป็นไปในอรูปภพ - ในรูปภพ - ในกามภพ ตามมติท่านฎีกาจาร…

บทความนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับตัณหาในวิสุทธิมรรค โดยการวิเคราะห์ว่า ตัณหานั้นมีลักษณะเป็นเหมือนข่ายที่เกิดขึ้นในอารมณ์ต่างๆ ทั้งในภายในและภายนอก โดยมีการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ที่ต่ำและสูง พ

…ังการกระอักโลหิตอุ่น ๆ” ให้เป็นไป แก่ คนทุศีลทั้งหลาย ผู้มีจิตกำหนัดด้วยยินดีความสุขในการบริโภคเบญจ กามคุณ และในสามีจิกรรม (ที่คนอื่นทำ) มีการไหว้ การแสดง ๑. ความข้อนี้ กล่าวตามนัยพระสูตรที่ (๕๕) จตุกังค…

เนื้อหานี้กล่าวถึงภาวะของมนุษย์ที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากทุกข์ได้ แม้จะมีความรู้ในธรรมะ แต่ก็ต้องเผชิญกับกรรมและวิบากที่ตามมา ผู้ที่อยู่ในสภาพเช่นนี้ไม่ได้รับเกียรติจากเพื่อนมนุษย์และมีชีวิตที่โศกเศร้า หล

…นโทษในเพราะศีลวิบัติ ด้วยการพิจารณาโดยนัยมีอาทิอย่างนี้ว่า "ความสุข ของคนผู้มีศีลอันทำลายแล้ว ไม่ละ กามสุขอันมีผลเป็นทุกข์เผ็ดร้อนยิ่งกว่าทุกข์เพราะ กอดกองไฟ จักมีแต่ไหน สุขในอันยินดีการกราบไหว้ จักมีแก่…

ในบทนี้พูดถึงการเปรียบเทียบความสุขและทุกข์ของบุคคลที่มีศีลและไม่มีศีล ผ่านการใช้อุปมาอุปไมย เช่น ความร้อนจากเตียงเหล็กและการถูกต้มในหม้อโลหะ เพื่อให้เข้าใจถึงโทษของการมีศีลวิบัติและความสำคัญของการรักษ

…ิสงส์ดังต่อไปนี้ คือ (๑) ได้มรณสติ (๒) อยู่ด้วย ความไม่ประมาทเป็นปกติ (๓) บรรลุอสุภนิมิต (๔) บรรเทา กามราคะได้ (๕) เห็นสภาพของร่างกายเนือง ๆ (๖) มีความ สังเวชหนัก (๓) ละความเมา มีเมาในความไม่มีโรคเป็นอาท…

บทนี้พูดถึงประเภทแห่งโสสานิกภิกษุที่แบ่งออกเป็นสามกลุ่มและลักษณะต่าง ๆ ของพวกเขาที่ป่าช้า อย่างเช่น ผู้ถืออย่างอุกฤษฎ์ ผู้ถืออย่างกลางและผู้ถืออย่างเพลา และอธิบายความแตกต่างของธุดงค์ในแต่ละกลุ่ม นอกจา

…องโสสานิกภิกษุ ผู้แม้แต่หลับไปแล้ว อนึ่งเล่า จิตของเธอผู้เห็น ซากศพมากเข้า ย่อมจะไม่ตกไปสู่อำนาจของ กามราคะ เธอจะเกิดสังเวชใหญ่ ไม่เข้าใกล้ความ เมาเลย ทั้งพยายามจะหาแต่ความดับ (ทุกข์) โดยทางที่ชอบ เพราะเ…

ในหน้าที่ 168 ของวิสุทธิมรรค แสดงถึงอำนาจแห่งมรณานุสติ ซึ่งช่วยให้ภิกษุสามารถหลีกเลี่ยงการหลงไปในกามราคะ และเกิดความสังเวชต่อชีวิต การปฏิบัติต้องอาศัยการสมาทานและการอดทนต่อความโลเล เพื่อมุ่งสู่นิพพาน …

…ิตตารมณ์สมาธิเป็นต้น โดยเป็นองค์แห่งจตุกฌาน โดยจำแนกตามฝ่ายมีหานภาคิยสมาธิเป็นต้น โดยจำแนกตามภูมิมี กามาวจรสมาธิเป็นต้น และโดยจำแนกตามอิทธิบาทที่เป็นอธิบดี เป็น ๕ โดยเป็นองค์แห่งปัญจกฌานในปัญจกนัย แล้ว ใ…

เนื้อหาในบทนี้สำรวจถึงประเภทของสมาธิในวิสุทธิมรรค แบ่งออกเป็นหลายรูปแบบ เช่น สมาธิที่สัมปยุตด้วยปีติและนิปปีติกสมาธิ นอกจากนี้ ยังจำแนกสมาธิตามประสบการณ์และความรู้ โดยให้ความสำคัญกับการปฏิบัติเพื่อการ

…แล สมาธิเป็น ๔ โดยจำแนกตามฝ่าย มีหาน ภาคิยสมาธิเป็นต้น (จตุกกะที่ ๕ ] สมาธิ ๔ อย่างนี้ คือ สมาธิเป็นกามาวจร สมาธิเป็นรูปาวจร สมาธิเป็นอรูปาวจร สมาธิเป็นอปริยาปันนะ (ไม่เนื่องด้วยภูมิทั้ง ๓ นั้น คือเป็นโล…

…สมาธิและปัญญาในระดับต่างๆ โดยมีการแบ่งประเภทของสมาธิออกเป็น ๔ ประเภท ตามภูมิและลักษณะการทรงตัว เช่น กามาวจรสมาธิ และรูปาวจรจิต ทำให้ผู้อ่านเข้าใจถึงความสัมพันธ์ระหว่างสมาธิกับพัฒนาการทางจิตใจเฉพาะด้าน นอ…

…) โดยโอกาส ที่จะยืน (เช่นต้องยืนเหนือลม) ๒. มหาฎีกาว่า ขยายนิมิตไปก็เจริญแต่ซากศพ ถึงไม่ขยาย การข่ม กามราคก็มีได้อยู่แล้ว เพราะฉะนั้น จึงว่าไม่มีอานิสงส์ (หมายความว่า การทำกรรมฐาน ประเภทนี้ ก็เพียงข่มกาม…

…และไม่มีอานิสงส์ที่ดี นอกจากนี้ยังได้เน้นถึงข้อจำกัดในการทำกรรมฐานประเภทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการข่มกามราคะและการบรรลุอภิญญา

ม.4 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 96 เห็นโทษในกามทั้งหลาย โดยนัย ( พระบาลี ) ว่า กามทั้งหลายมี คุณน่ายินดีน้อย ดังนี้เป็นอาทิ (จน) เกิดความพอใจในเอนข…

เนื้อหาว่าด้วยการเห็นโทษในกามทั้งหมด รวมถึงอุบายที่ช่วยสลัดกามออกไป โดยการพึ่งพาการระลึกถึงพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ ซึ่งจะก่อให…

…ปใน อารมณ์นั้นนั่นแหละ ในที่สุด ในชวนจิตเหล่านั้น ดวงหนึ่งเป็นรูปาวจร ที่เหลือ ( ๓ หรือ ๔ ดวง ) เป็นกามาวจรจิต มีจิตมีวิตก วิจาร ปีติ สุข และจิตเตกัคคตา มีกำลังกว่าปกติ ( กามาวจร) จิต ซึ่งท่านเรียกว่า บร…

เนื้อหานี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และจิต โดยในแต่ละขณะจิตจะมีการทำงานของอารมณ์ที่แตกต่างกัน จิตมีหลายประเภทคือ บริกรรมจิต, อุปจารจิต, อนุโลมจิต, และโคตรภู ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพิจารณาทางจิตใจเมื

…รถ วิวิจฺเจว กาเมหิ...] ในฌานปาฐะเหล่านั้น ปาฐะว่า วิวิจฺเจว กาเมหิ ความว่า สงัด คือพรากไป หลีกไปจากกามทั้งหลาย ส่วนเอวศัพท์ที่ประกอบ ในปาฐะนั้น บัณฑิตพึงทราบว่าเป็นศัพท์จำกัดความ ก็เพราะเหตุ ที่เอวศัพท์…

บทนี้อภิปรายเกี่ยวกับการสละกามเพื่อเข้าถึงปฐมฌาน โดยนำเสนอว่ากามมีความเป็นปฏิปักษ์ต่อฌานและการบรรลุถึงฌานเป็นไปได้เมื่อมีการสละกาม…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 130 กามนั้น แท้จริง ฌานนี้ชื่อว่าเป็นเหตุออกไปแห่งกามทั้งหลาย เท่านั้น เพราะเป็นทางก้าวล่วงกามธาตุ และเพราะ…

บทนี้พูดถึงการที่ฌานเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากกามทั้งหลาย โดยอธิบายถึงธรรมชาติของเนกขัมมะ ซึ่งเป็นปฏิปักษ์ต่อกามราคะ ตามคำสอนของพระสารีบุตร นอกจากนี้…

…คแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 131 ก็แลด้วยบทว่า 'กาเมหิ' นี้ บัณฑิตพึงทราบว่า ท่านสงเคราะห์ เอาทั้งวัตถุกามที่กล่าวไว้ใน ( มหา ) นิเทศโดยนัยว่า " วัตถุกาม ทั้งหลายคืออะไร คือรูปอันน่ารักน่าชอบใจ... ดังนี้เป็…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของ 'กาเมหิ' ที่เกี่ยวข้องกับวัตถุกามและกิเลสกามในวิสุทธิมรรค โดยเน้นถึงการสงัดจากวัตถุกามที่กล่าวใน มหานิเทศและความเชื่อมโยงกับกิเลสกามใ…

…ดแห่งความเพียรพยายาม ) ประกาศด้วยปาฐะ ที่ ๑ อาสยโปสนะ (ความกล่อมเกลาอัชฌาสัย) ประกาศด้วยปาฐะที่ ๒ ในกามที่กล่าวในบทว่า " กาเมหิ " นั้น นี้เป็นนัยะในฝ่ายวัตถุกามก่อน ส่วนในฝ่ายกิเลสกาม ท่านมุ่งเอากามฉันท์…

…าถึงการละวัตถุแห่งสังกิเลสซึ่งประกอบด้วยการสละความละโมบและความโง่เขลาในสองปาฐะ มีการอภิปรายเกี่ยวกับกามฉันท์ที่มีหลายประเภทและบทบาทของมันในอกุศลธรรม โดยได้มีการอธิบายเกี่ยวกับโลลภาพและพาลภาพในแง่มุมต่างๆ…

…็นอกุศลมีอยู่ (แต่) นิวรณ์ทั้งหลาย เท่านั้น ท่านกล่าวไว้ในวิภังค์โดยนัยว่า " ตตฺถ กาเม อกุสลา ธมฺมา กามจฺฉนฺโท " ดังนี้เป็นต้น โดยแสดงความที่มันเป็นปฏิปักษ์ต่อองค์ ฌาน อันจะกล่าวข้างหน้า ซึ่งเป็นข้าศึก (…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์นิวรณ์ทั้งหลายในวิสุทธิมรรค ซึ่งเป็นข้าศึกต่อองค์ฌาน โดยพระมหากัจจานเถระได้อธิบายถึงความที่สมาธิ ปีติ วิตก สุข และวิจาร เป็นปฏิปักษ์ต่ออารมณ์ต่างๆ ของนิวรณ์ ทั้งนี้ การข่ม

…ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 134 นัยเดียวกันนั้น ในอกุศลมูล ๓ ความสงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งโลภะอันมี ประเภทแห่งกามคุณ ๕ เป็นอารมณ์ เป็นอันกล่าวด้วยบทแรก ความ สงัดด้วยข่มไว้ได้ซึ่งโทสะและโมหะ อันมีประเภทแห่งอาฆาตวัต…

…จจากโลภะ โทสะ และโมหะ ตามหลักการในวิสุทธิมรรค โดยมีการแสดงอารมณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสงัด เช่น กามราคสังโยชน์ และความติดอยู่ในตัณหา การเข้าใจว่าความสงัดคือการฝึกอบรมจิตใจให้พ้นจากอารมณ์ที่เป็นอุปสรร…

…ัน ฉะนั้น องค์ ๕ นี่ย่อมมีแม้ในขณะแห่ง อุปจารโดยแท้ แต่ว่าในอุปจาร องค์ ๕ นั้นมีกำลังยิ่งกว่าปกติ ( กามา วจร ) จิต ส่วนในฌานนี้ องค์เหล่านั้นได้ลักษณะรูปาวจร ย่อม มีกำลังยิ่งกว่าอุปจาร (จิต) เสียอีก แท้จ…

ในฉบับนี้กล่าวถึงความสำคัญขององค์ ๕ ที่ประกอบขึ้นในปฐมฌาน ได้แก่ วิตก วิจาร ปีติ สุข และจิตเตกัคคตา โดยชี้ให้เห็นว่าทุกองค์นี้มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงฌาน พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยวกับการไม่ควรถือว่ามีฌานอื

…สีอย่างนั้นในที่บูชาหรือผ้าเขียว และแก้วเขียว อย่างใดอย่างหนึ่ง นิมิตก็เกิดขึ้นได้ พระโยคาวจรนอกนี้ กามลม ๑. จะได้เพ่งดูตรงๆ ตามสบาย ไม่ต้องแหงน ไม่ต้องก้ม ๒. ผมสั้นไป ต้องลมก็ไม่ไหว ถ้ายาวไปก็ห้อยเสีย ถ…

ในบทนี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านวาโยกสิณ ซึ่งเกี่ยวกับการตระหนักถึงลมที่พัดผ่านร่างกาย โดยมีการกำหนดสภาพที่เหมาะสมเพื่อให้เกิดนิมิตที่ชัดเจน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการเข้าถึงนีลกสิณ ด้วยการมองเห็นสีเขียวซึ่งน

…นอนอยู่ [ได้ปฏิภาคนิมิต ละนิวรณ์ได้ องค์ฌานเกิด พร้อมกับกาลที่ได้ปฏิภาคนิมิตนั่นเอง เพราะไม่ใส่ใจถึงกาม ทั้งหลายในภายนอก กามฉันทะ พระโยคาวจรนั้นก็ละได้ด้วยอำนาจ วิกขัมภนปหาน และเพราะละความยินดีได้นั้นแหล…

…องมีความเพียรพยายามในการพัฒนาจิตใจ ปฏิกูลในการทำจิตให้สงบและละทิ้งนิวรณ์และข้อกังวลจากความต้องการทางกาม สุดท้ายสภาพจิตที่สงบจะนำไปสู่การเข้าถึงภาวะฌาน