หน้าหนังสือทั้งหมด

อาหารเป็นปัจจัยให้เกิดรูป
88
อาหารเป็นปัจจัยให้เกิดรูป
…อุเบกขาเวทนา มโนสัญเจตนาหาร ได้แก่ การคิดอ่านทางใจ มโนสัญเจตนาหารนี้ เป็นอาหารประมวลมา ซึ่งภพ 3 คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ แล้วแต่เจตนา คือมุ่งไปเกาะภพใด เมื่อประกอบถูกส่วนก็ไปสู่ภพนั้น เจตนาเป็นตัวกรรม ได้ใ…
อาหารเป็นปัจจัยให้เกิดรูป มีโอชะเป็นคำรบ 8 คือ ปฐวี อาโป เตโช วาโย วณโณ คนฺโธ วิโส โอชา ซึ่งเรียกว่า “กลาปรูป” คือรูปเกิดจากอาหารเป็นคำ ๆ นี้ จำพวกกวฬิงการาหาร ผัสสาหาร ได้แก่ ผัสสะทั้ง 6 คือ ผัสสะทา
สัตว์โลกและความเป็นจริง
89
สัตว์โลกและความเป็นจริง
…ยถาภูตญาณทัสสนะ” จึงได้ชื่อว่า “โลกวิทู” นัยหนึ่ง “อนุสเย ชานาติ” ทรงรู้แจ้งซึ่งอนุสัย 7 ประการ คือ กามราคานุสัย ภวราคานุสัย ปฏิฆานุสัย ทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย มานานุสัย อวิชชานุสัย “จริต ชานาติ” ทรงรู…
สัตว์ทั้งหลายมีอัชฌาสัย หรือความเห็นต่าง ๆ กัน เช่นจำพวกหนึ่ง เห็นว่าโลกเที่ยง ไม่มียักเยื้องแปรผัน และเห็นว่า เกิดมาเป็นมนุษย์แล้ว เมื่อตายไปก็ต้องกลับมาเกิดเป็นมนุษย์อย่างเดิม อีกพวกหนึ่งเห็นว่า ตา
พระธรรมเทศนา
99
พระธรรมเทศนา
…้หมุนเวียนวนว่ายอยู่ในวัฏสงสาร มิให้ออกจากภพ 3 พระองค์หักเสียได้แล้ว พระองค์จึงพ้นไปจากภพทั้ง 3 คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ เสด็จออกสู่นิพพานไป ที่ว่า แจก นั้นมีความหมายว่า เมื่อพระองค์ได้ตรัสรู้อนุตตรสัมมาสั…
อีกนัยหนึ่ง หมายถึง พระทัยของพระองค์ที่เบิกบานแล้ว เพราะทรงสมปรารถนา ตามที่เคยตั้งพระทัยว่า 1) ได้ตรัสรู้แล้ว 2) ได้โปรดสรรพสัตว์ให้พ้นทุกข์ตามแล้ว พระองค์ทรงสมพระทัยที่ได้ตั้งปณิธานมานานนับได้ 20 อส
การพิจารณาอริยสัจ
125
การพิจารณาอริยสัจ
…่นซึ่งศีล และวัตรนอกพระพุทธศาสนา ชั้นพระสกทาคา นอกจากกิเลส 3 อย่าง ดั่งที่พระโสดาละได้แล้วนั้น ยังละกามราคะ พยาบาทอย่างหยาบได้อีก 2 อย่าง กามราคะได้แก่ 116 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
วัดผ่าศูนย์กลางได้ 10 วา ไม่ช้าศูนย์นั้นกลับเป็นธรรมกาย หน้าตัก 10 วา สูง 10 วา มีชื่อว่า “พระสกทาคามี” แล้วธรรมกายเข้าฌาน และพิจารณาอริยสัจในกายรูปพรหมทำนอง เดียวกันนั้น เมื่อถูกส่วนธรรมกายสกทาคาตกศ
พระโสดาบัน
130
พระโสดาบัน
…ดียว กับที่กล่าวมาแล้วข้างต้นนั้น เมื่อถูกส่วนเข้าย่อมเห็นอริยสัจ 4 ในกายทิพย์ได้ชัดเจน รวมทั้งเห็น กามราคะและพยาบาทซึ่งเป็นกิเลสหยาบอีก 2 ประการ ที่ห่อหุ้มใจของมนุษย์และทิพย์ อย่างชัดเจนว่า 1. กามราคะ เ…
เมื่อเห็นและรู้ทันกิเลสทั้ง 3 ประการ ได้ด้วยตาธรรมกายอย่างชัดเจนเช่นนี้แล้ว ธรรมกายก็ตกศูนย์เป็นดวงใส วัดเส้นผ่าศูนย์กลางได้ 5 วา แล้วศูนย์นั้นก็กลายเป็นธรรมกาย ขยายขนาดองค์ใหญ่ขึ้น หน้าตักกว้าง 5 วา
ลักษณะของนิพพานในพระไตรปิฎก
153
ลักษณะของนิพพานในพระไตรปิฎก
…นธาตุบริสุทธิ์ อสงฺขต์ อมต์ -เป็นอมตะ ไม่รู้จักตาย (เพราะไม่มีการเกิด) อนาสวํ -ไม่มีอาสวะทั้ง 3 คือ กามาสวะ ภวาสวะ และอวิชชาสวะ 152 DOU คู่มือ พุทธมามกะ
เสสนิพพานนั้น จะต้องสิ้นชีพดับขันธ์ก่อน จึงจะบรรลุถึงได้ เป็นธรรมชาติที่แยกอยู่ต่างหาก จากชีวิตนี้ เพราะถ้ามีอยู่ในชีวิตนี้ ก็ต้องเป็นนิพพานแบบจิตวิทยา พระพุทธองค์คงจะต้องใช้ ศัพท์ว่า ทิฏฐธัมม์ แต่กล
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
29
พระธรรมเทศนา ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร
…ยนี้มี 2 ประการ อันบรรพชิตในบวรพุทธ ศาสนาจะต้องไม่ซ่องเสพเป็นอันขาด ธรรมอันลามก 2 ประการนั้น คือ 1. กามสุขัลลิกานุโยค 2. อัตตกิลมถานุโยค 16 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม
ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรเป็นปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นแม่บทของการ ดับทุกข์อันตรัสรู้โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเท่านั้น ไม่ว่าในยุคนั้นจะมีวิธีการเพื่อแสวงหา หนทางพ้นทุกข์อย่างไรก็ตาม พระสัมมาสัมพุทธเ
กามสุขัลลิกานุโยค
30
กามสุขัลลิกานุโยค
2.1.1 กามสุขัลลิกานุโยค คือ สภาวะกำหนัดยินดีในเบญจกามคุณทั้ง 5 อันประกอบ ด้วย รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัสทาง…
2.1.1 กามสุขัลลิกานุโยค คือ สภาวะกำหนัดยินดีในเบญจกามคุณทั้ง 5 อันประกอบ ด้วย รูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัสทาง…
ผลของกามสุขัลลิกานุโยค
32
ผลของกามสุขัลลิกานุโยค
อันกามสุขัลลิกานุโยคนี้จะได้ก่อให้เกิดประโยชน์สักน้อยนิดก็หามิได้ ตรงกันข้ามมีแต่ จะนำความทุกข์และความฉิบห…
อันกามสุขัลลิกานุโยคนี้จะได้ก่อให้เกิดประโยชน์สักน้อยนิดก็หามิได้ ตรงกันข้ามมีแต่ จะนำความทุกข์และความฉิบห…
พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค
33
พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค
พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค โดยทรงชี้โทษของเบญจกามคุณแก่ปัญจวัคคีย์ภิกษุทั้ง 5 ไว้ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร โดยอเนกป…
พุทธดำรัสเกี่ยวกับกามสุขัลลิกานุโยค โดยทรงชี้โทษของเบญจกามคุณแก่ปัญจวัคคีย์ภิกษุทั้ง 5 ไว้ในธัมมจักกัปปวัตตนสูตร โดยอเนกป…
การรบพุ่งและโทษของกามคุณ
35
การรบพุ่งและโทษของกามคุณ
0 ล้วนเป็นโทษของกามคุณ กองทุกข์เห็นประจักษ์ดังนี้ก็เป็นโทษของกามคุณ มีกามคุณเป็นเหตุ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ยังมีเหตุอื่นอ…
ล้วนเป็นโทษของกามคุณ กองทุกข์เห็นประจักษ์ดังนี้ก็เป็นโทษของกามคุณ มีกามคุณเป็นเหตุ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ยังมีเหตุอื่นอ…
มรรคมีองค์ 8
40
มรรคมีองค์ 8
…สัมผัปปลาปะ ได้แก่ การพูดเพ้อเจ้อไร้สาระ อนุสัย กิเลสที่แฝงตัวนอนเนื่องอยู่ในสันดาน 7 ประการ คือ 1. กามราคะ ความกำหนัดในกาม 2. ปฏิฆะ ความหงุดหงิด 3. ทิฏฐิ ความเห็นผิด 4. วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย 5. มานะ …
หรือมิฉะนั้นก็เปรียบประดุจดังเวชยันต์รถ ซึ่งเป็นยานอันประเสริฐของสมเด็จอมรินทราธิราช มรรคมีองค์ 8 นี้ เป็นยานอันอุดมอันสูงสุด ด้วยเหตุนี้ถ้าผู้ใดได้ปฏิบัติตาม ผู้นั้นก็จะบรรลุ ซึ่งพระนิพพานเป็นแน่แท้
สมุทัยอริยสัจ
52
สมุทัยอริยสัจ
… มีอรรถว่าเป็นกังวล สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงชี้ชัดว่า สัตว์ทั้ง หลายล้วนมีธุระกังวลอยู่ด้วยกิเลสกามและวัตถุกาม ไม่สามารถเปลื้องความกังวลนี้ได้ ก็เพราะเหตุที่ไม่ปฏิบัติตามมรรคอริยสัจ 8 ประการ ถ้าหากปฏ…
ๆ 1.2 ปรัตถะตัณหา คือ ปรารถนาจะช่วยบุคคลที่ตนรักใคร่ มีบุตรภรรยา เป็นต้น ความปรารถนาทั้งสองประการนี้ ถ้าไม่สมประสงค์จำนงหมาย ก็ย่อมก่อให้เกิดทุกข์ อยู่เนือง ๆ แม้ได้สำเร็จสมประสงค์ แต่ได้มาชักช้าไม่ร
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
79
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
…ว้มิให้เคลื่อนขยายออกไปได้เลย 5.1 ตัณหา 3 สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแบ่งตัณหาออกเป็น 3 ประการ คือ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา 1.กามตัณหา คือ ความทะยานอยากของจิตอันเต็มไปด้วยความโลภ เป็นความ ทะยานอยากในก…
กรุณาตรัสเทศนาทุกขสมุทัยอริยสัจสืบต่อไปว่า ตัณหาใด ๆ ก็ตามได้ชื่อว่าทุกขสมุทัยอริยสัจ อธิบายว่า ตัณหาอันใดที่จะเป็นต้นเหตุให้สัตว์ทั้งหลายปฏิสนธิถือกำเนิดในภพใหม่ ตัณหานั้น คือความกำหนัดยินดีในวัฏสงสา
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
80
ทุกขสมุทัยอริยสัจ
…พราหมณ์ในกลุ่มนี้มี ประสบการณ์สูงสุดอยู่ที่อรูปภพ คือภพของอรูปพรหม ไม่สามารถเห็นไปไกลกว่านั้น ผลจาก กามภพ โลกเป็นที่อยู่อาศัยของผู้เสพกาม ได้แก่ อบายภูมิ 4 มนุษยโลก และสวรรค์ 6 ชั้น ตั้งแต่ชั้นจาตุมหาราช…
2. ภวตัณหา คือ ความทะยานอยากได้ ภว หรือ ภพ เป็นความทะยานอยากของจิต บุคคลที่มีความเชื่อว่า การได้ไปบังเกิดเป็นพรหมจะไม่ต้องประสบกับความชราและมรณะ จะมี สภาวะคงที่เช่นนั้นตลอดไป จึงทุ่มเทชีวิตจิตใจพากเพ
การหลุดพ้นจากวัฏสงสาร
85
การหลุดพ้นจากวัฏสงสาร
…ยู่มาวันหนึ่งอุพพรีราชกัญญาได้เข้าไปสู่สถานที่ถ่ายวัจจะหรือส้วมหลุม ภพทั้งสาม (ภพ 3) ประกอบด้วย (1) กามภพ ที่อยู่ของผู้ที่ยังเสวยกามคุณ (2) รูปภพ ที่อยู่ของผู้เข้าถึงรูปฌาน (3) อรูปภพ ที่อยู่ของผู้เข้าถึ…
5.2 ต้องการหลุดพ้น ต้องดับตัณหา 3 อย่างไรก็ตาม โยคาวจรกุลบุตรทั้งหลายผู้ประกอบด้วยวิจารณปัญญาพิจารณาเห็น โทษภัยแห่งสังสารวัฏและอบายทุกข์โดยชัดแจ้ง จึงอุตสาหะพากเพียรบำเพ็ญกุศลนับตั้งแต่การ บริจาคทาน
ตัณหาเป็นบ่วงอันมั่นคง
89
ตัณหาเป็นบ่วงอันมั่นคง
…ีอยู่เพียงสิ่งเดียวคือ พระอรหัตมรรคญาณ บุคคลผู้แสวงหาดาบคือพระอรหัตมรรคญาณนั้น จึงจะต้องสละเสียซึ่ง กามสุข อย่าได้เอื้อเฟื้อมีใจอาลัยในกามราคะ พึงยินดีในการรักษาศีล ปฏิบัติธุดงค์ และเพียร พยายามในการเจริ…
ผู้มีปัญญาทั้งหลายพึงพิจารณาเถิดว่า ธรรมดาว่าบ่วง คือตัณหานี้ เป็นบ่วงอันมั่นคง บ่วงใด ๆ จะมั่นคงแน่นหนาเหมือนบ่วงตัณหานี้หามิได้เลย ถึงแม้เครื่องจองจำซึ่งทำด้วยเหล็ก เช่น โซ่ตรวนก็ดี ทำด้วยไม้ เช่น
มัชฌิมาปฏิปทา ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง
103
มัชฌิมาปฏิปทา ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง
…าตรัสเทศนาแก่พระปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 นั้น พระองค์ได้ตรัสเตือนพระภิกษุปัญจวัคคีย์มิให้ประกอบตนพัวพันด้วยกามสุขัลลิกานุโยค และอัตตกิลมถานุโยค แต่ทรงแนะนำข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง หรือมัชฌิมาปฏิปทา ซึ่งตถาคต ได้ตร…
…าตรัสเทศนาแก่พระปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 นั้น พระองค์ได้ตรัสเตือนพระภิกษุปัญจวัคคีย์มิให้ประกอบตนพัวพันด้วยกามสุขัลลิกานุโยค และอัตตกิลมถานุโยค แต่ทรงแนะนำข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง หรือมัชฌิมาปฏิปทา ซึ่งตถาคต ได้ตร…
การละกิเลสและการเข้าถึงธรรม
126
การละกิเลสและการเข้าถึงธรรม
…มื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจาก กิเลสในกายรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้าถึงกายอรูปพรหม กิเลสในกายอรูปพรหมนั้นประกอบด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย อวิชชานุสัย เมื่อ จิตพ้นจากกิเลสในกายอรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้าถึงกายธรรมหรือเรียกว่…
…มื่อจิตบริสุทธิ์พ้นจาก กิเลสในกายรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้าถึงกายอรูปพรหม กิเลสในกายอรูปพรหมนั้นประกอบด้วยกามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย อวิชชานุสัย เมื่อ จิตพ้นจากกิเลสในกายอรูปพรหมแล้ว ก็จะเข้
การรู้เท่าทันในสังขาร
165
การรู้เท่าทันในสังขาร
…ิฏฐิ กิเลสในกายทิพย์ คือ โลภะ โทสะ โมหะ กิเลสในกายรูปพรหม คือ ราคะ โทสะ โมหะ กิเลสในกายอรูปพรหม คือ กามราคานุสัย ปฏิฆานุสัย อวิชชานุสัย” ดังนั้น การปฏิบัติธรรมเพื่อการเข้าถึงกายที่ซ้อนกันอยู่ภายใน จึงเป็…
2. ปัญญาทางธรรม ในทางธรรมปฏิบัติ จะประเมินจากการ “เข้าถึงกายภายใน” เพราะ ปัญญาทางธรรม หมายถึงความรู้แจ้งเห็นแจ้งแทงตลอดในสังขาร ที่เกิดจากการเจริญสมาธิ ภาวนา ทำให้รู้เท่าทันกิเลสภายในตัว ซึ่งในทางธรรม