ขุ.ธ. : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 33 / 92

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 15 ยมหิ สัจจญา ธมฺโม จ อหิสา สญฺญโม ทโม เอตทริยา เสวนติ เอต โลเก อนามติ ฯ สัจจะ ความสัตย์ ๑ ธรรม ความดี ๑ อหิงสา ความไม่เบียดเบียน ๑ สัญญมะ ความสำรวมระวัง ๑ ทมะ ความข่มใจได้ ๑

บทความนี้นำเสนอคุณธรรมที่สำคัญในชาดก ได้แก่ สัจจะ (ความสัตย์), ธรรม (ความดี), อหิงสา (ความไม่เบียดเบียน), สัญญมะ (ความสำรวมระวัง), และทมะ (การควบคุมตนเอง) โดยกล่าวถึงว่า อารยชนย่อมคบหาผู้มีคุณธรรมเหล่

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 17 น หิ ชีวิต อาลย์ กุพฺพมาโน สูโร กยิรา ธุรกิจจ์ กุทาจิ ฯ แท้จริง คนเราไม่ควรเสียดายชีวิต บางครั้ง ก็ต้องกล้าหาญทำกิจที่ผู้กล้าจะพึงทำ (เมื่อยังเสียดายชีวิต ก็ไม่ควรหาญกล้าทำ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 19 ยญฺหิ กยิรา ตญฺหิ วเท ย น กยิรา น ตั วเท อกโรนต์ ภาสมานํ ปรีชานนฺติ ปณฺฑิตา ฯ ทำสิ่งใดได้ จึงค่อยพูดถึงสิ่งนั้น ทำสิ่งใดไม่ได้ อย่าพูดถึงสิ่งนั้น คนที่ทำไม่ได้ ดีแต่พูดนั้น

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 21 โมฆา ชาติ จ วณโณ จ สีลเมว กรุตฺตม์ สีเลน อนุเปต ส สุเตนตฺโถ น วิชฺชติ ฯ ชาติชั้นวรรณะก็เปล่าประโยชน์ ได้ยินมาว่า ศีลเท่านั้นประเสริฐสูงสุด เมื่อไม่ประกอบด้วยศีลเสียแล้ว วิช

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 23 ธมฺโม ราโท อกททโม ปาป์ เสมสันติ วุจจติ สีลญจ์ นว์ วิเลปน ตสฺส คนฺโธ น กทาจิ ฉิชชติ ฯ ธรรม ท่านกล่าวว่า เป็นห้วงน้ำที่ไร้ตม บาป ท่านกล่าวว่า เป็นเหงื่อไคลและมลทิน ศีล ท่านกล

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 25 กิจฉกาเล กิจฉสโห โย กิจน์ นาติวตฺตติ ส กิจฉนต์ สุข ธีโร โยค สมธิคจฉติ ฯ ถึงคราวลำาบาก ก็ทนลําบากได้ ไม่ย่อท้อต่อความลำบาก ผู้นั้นจัดว่าเป็นปราชญ์ ย่อมได้รับความสุข ซึ่งเป็น

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 27 ทีเนน พรหมจริเยน ชาติเย อุปปชฺชติ มชฺฌิเมน จ เทวาต์ อุตตเมน วิสุชฺฌติ ฯ เข้าถึงความเป็นกษัตริย์ได้ ด้วยพรหมจรรย์อย่างต่ำ เข้าถึงความเป็นเทวดาได้ ด้วยพรหมจรรย์อย่างกลาง ย่อม

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 29 ปาณาติปาตา วิรนาม สพเพ โลเก อทินน์ ปริวชฺชยาม อมชฺชปา โนปิ มุสา ภณาม ตสมา หิ อมห์ ทหรา น มิยุยเร ฯ พวกเราทุกคน เว้นจากการฆ่าสัตว์ เว้นจากการลักทรัพย์ ไม่ดื่มสุรา และไม่พูดเ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 31 น เว นินทา สุปริวชฺชยาถ นานา ชนา เสวิตพฺพา ชนินท เยเนว เอโก ลภเต ปส์ส เตเนว อญฺโญ ลภเต นินทิตาร์ ฯ อันการนินทา ใช่ว่าจะหลีกพ้นได้ง่ายเลย คนที่เราพอจะคบหาได้นั้น มีอัธยาศัยต

บทความนี้สอนให้เห็นว่า การนินทาเป็นปัญหาที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ และทุกคนมีอัธยาศัยที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะได้รับการยกย่องหรือนินทา ผลกระทบจึงอยู่ที่การมองและตัดสินกันของสังคม ที่มา: dmc.tv

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 33 โกธ วธิตวา น กทาจิ โสจติ ฯ ฆ่าความโกรธเสียได้ ย่อมไม่เศร้าโศกในกาลไหนๆ สพฺเพ วุตต์ ผรุส เมถ เอต์ ขนฺติ อุตฺตมมาหุ สนฺโต ฯ คำหยาบคายที่คนทั้งปวงพูด ใครทนได้ ความอดทนของผู้นั

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 35 อกโกธนสุส วิชิเต ฐิตธมฺมสฺส ราชิโน สุข มนุสสา อาเสถ สีตจฉายาย สงฺฆเร ฯ ในอาณาจักรของราชาผู้ทรงมีเมตตาและทรงธรรม ผู้คนย่อมอยู่กันอย่างเป็นสุข เหมือนอยู่ในบ้านตัวเองซึ่งมีร่ม

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 37 ทานญฺจ เปยยวชฺชญฺจ อตฺถจริยา จ ยา อิธ สมาน ต า จ ธมฺเมส ตตฺถ ตตฺถ ยถารห์ เอเต โข สงฺคหา โลเก รถสสาว ยายโต ฯ ธรรม ๔ ประการ คือ การแบ่งปันกัน ๑ การพูดคำน่ารัก ๑ การบำเพ็ญประโ

ในชาดก 37 นี้ได้พูดถึงสิ่งที่สำคัญในชีวิต ได้แก่ การแบ่งปัน การพูดดี การทำประโยชน์ และความเสมอต้นเสมอปลาย ซึ่งจะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวใจของมนุษย์ให้มีความสัมพันธ์ที่ดีในสังคม เสมือนกับลิ่มที่ยึดรถให้เค

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 39 โย เว ปิย์ เมติ ปิยานุรัก อตฺต์ นิรงฺกตัว ปิยาน เสวติ โสณโฑว ปิตวา วิสมิสสถา เตเนว โส โหติ ทุกข์ ปรตฺถ ฯ ผู้ใด มัวแต่รักษาของรักอยู่ด้วยถือว่าเรารักของเรา ทำตัวเหินห่างจากค

บทกวีนี้กล่าวถึงผู้ที่มักจะรักษาของรักเพื่อความรัก แต่ทอดทิ้งการทำความดี อาจส่งผลให้ได้รับทุกข์ในอนาคต เพราะเสพโดยไม่คิดถึงผลเสียเหมือนกับการดื่มสุราผสมยาพิษ การเข้าใจสัจธรรมจะช่วยให้เกิดปัญญาและความส

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 41 น ปณฺฑิตา ที่คุณมาหุ วากย์ สัจจปปฏิญญา ว ภวนฺติ สนฺโต ฯ ธรรมดาบัณฑิตย่อมไม่กล่าววาจาเป็นสอง เหล่าสัตว์บุรุษ ย่อมมีคำปฏิญญาเป็นสัจจะอย่างเดียว ที่มา : มหาสุตโสมชาดก ขุ.ชา. ๒

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 483 อตีต์ นานุโสจามิ นปปชปปามนาคต ปัจจุบันเนน ยาเปมิ เตน วณฺโณ ปสีทติ ฯ สิ่งที่ผ่านไปแล้ว ข้าฯ มิได้เศร้าสร้อยถึง สิ่งที่ยังไม่มีมา ข้าฯ ก็มิได้คาดหวัง ข้าฯ เป็นอยู่ด้วยสิ่งที

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 45 ปรทินเกน ปรนิฏฐิเตน ปิณฑาย ยาเปมิ ส ธีรธมฺโม ฯ การเลี้ยงชีพด้วยอาหารที่คนอื่นให้ ที่คนอื่นปรุงให้เสร็จ นี้เป็นธรรมเนียมของนักปราชญ์ ที่มา : มหาชนกชาดก ขุ.ชา.๒๘/๑๒๘๘

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 47 วิวาทปฺปตฺโต ทุติโย เกเนโก วิวทิสสติ ต ส เต สดุความสฺส เอกตฺตมุปโรจน์ ฯ มีคนที่สองอยู่ด้วย จึงทะเลาะกันได้ อยู่คนเดียว จะทะเลาะกับใคร ดังนั้น ผู้ปรารถนาสวรรค์ในโลกนี้ จงพอใ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 49 เอวเมว นโร ปาป่ โถ โถกมปิ อาจิน อติภาร์ สมาทาย นิรเย อวสีทติ ฯ นรชนผู้สะสมบาปกรรมไว้ทีละน้อยๆ ย่อมพาเอาบาปกรรมซึ่งเป็นภาระหนักนั้น จมลงไปในนรกด้วย ที่มา : มหานารทกัสสปชาดก

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 51 สาหุ ทสฺสนมริยาน สนฺนิวาโส สทา สุโข ฯ การได้พบเห็นอารยชน เป็นความดี การอยู่ร่วมกับอารยชน นำสุขมาให้ทุกเมื่อ ที่มา : เวสสันตรชาดก ขุ.ชา. ๒๘/๓๐๓๘

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 53 มติมตเมว โรทถ น หิ ต โรทา โย มริสสติ ฯ ท่านทั้งหลายเอาแต่ร้องไห้ถึงคนที่ตายๆ ไปแล้ว ไฉน จึงไม่ร้องไห้ถึงคนที่จักต้องตายบ้างเล่า ที่มา : มตโรทนชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๕๖๖