ขุ.ธ. : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 35 / 92

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 95 ยสุเสว ภีโต น ททาติ มจฉรี เทวาททโต ภย์ ฯ คนตระหนี่ กลัวจน จึงให้ทานไม่ได้ ความตระหนี่นั้นจึงเป็นภัยสำหรับคนที่ไม่ให้ ที่มา : พิลารโกสิยชาดก ขุ.ชา.๒๗/๑๔๗๕

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 97 อปปมเปเก ปเวจฉนฺติ พหุนาเก น ทิจนเร อปสมา ทักขิณา ทินนา สหสุเสน สม มิตา ฯ คนพวกหนึ่ง แม้จะมีของเล็กน้อย ก็ให้ทานได้ คนพวกหนึ่ง แม้จะมีของมาก ก็ให้ทานไม่ได้ ทานที่ให้ไปแล้ว

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 99 เนกาสี ลภเต สุข ฯ กินคนเดียว ไม่อร่อย ที่มา : โกสิยชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๑๗๒๒ อสวิภาคี จ สุข วินฺทติ ฯ ไม่แจก ก็ไม่เจอสุข ที่มา : สุธาโภชนชาดก ขุ.ชา. ๒๕/๗๒๙

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 101 อภิลาสุโน วณฺณุปเถ ขนตา อุทงคโณ ตตฺถ ปป์ อวินท์ ฯ เหล่าคนไม่เกียจคร้าน เมื่อช่วยกันขุดหลุมที่พื้นราบ ยังพบน้ำที่พื้นราบตรงนั้นได้เลย ที่มา : วัณณุปถชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๒

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 103 เทวา น อิสฺสนฺติ ปุริสปรกกมสฺส ฯ ความบากบั่นเยี่ยงชายชาญ แม้เทวดาก็กีดกันไม่ได้ ที่มา : จุลลกาลิงคชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๕๐๕

อุปปนฺโนปิ เจ โหติ ชาติยา วา วินเยน วา อถ ปจฺฉา กุรุเต โยค กิจเจ อาปาสุ สีทติ ฯ ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 105 ถึงแม้ว่าจะเพียบพร้อม ด้วยชาติตระกูลหรือกิริยามารยาท แต่มาเพียรประกอบการล้าหลัง ก็จะจ่อมจมอ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 107 ๗. การครองเรือน - ครอบครัว

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 109 นกฺขตต์ ปฏิมาเนนต์ อตฺโถ พาล อุปจฺจคา อตฺโถ อตฺถสฺส นกชาติ ก กริสฺสนฺติ ดารกา ฯ คนเขลาที่มัวคอยฤกษ์ยามอยู่ ประโยชน์ได้ผ่านเลยเขาไปแล้ว ฤกษ์ยามของประโยชน์ก็คือตัวประโยชน์เอ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 111 น วิสสเส อวิสฺสตฺเถ วิสฺสตฺเถ น วิสสเส วิสสาสา ภยมเนวติ สีหัว มิคมาตุกา ฯ ไม่ควรไว้วางใจผู้ที่ยังไม่คุ้นเคยกัน แม้ผู้ที่คุ้นเคยกันแล้ว ก็ไม่ควรไว้วางใจ ภัยอันตรายย่อมมีมาจ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 118 ปุพเพว สนนิวาเสน ปัจจุบันหิเตน วา เอวนต์ ชายเต เป อุปปลิว ยโถทเก ฯ ความรักนั้นย่อมเกิดขึ้นได้ด้วยเหตุ ๒ ประการ คือ เคยอยู่กินกันมาแต่ชาติก่อน ๑ ได้ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในชา

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 115 สุมา มตฺตญฺญุตา สาธุ โภชนสุมี อคิทธิตา อมฤตบุญ หิ สีทนติ มตฺตญฺญู ว น สีทเร ฯ ความรู้จักประมาณ คือไม่หลงติดอยู่แต่เรื่องกิน เป็นความดี เพราะว่า ผู้ไม่รู้จักประมาณในการกิน

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 117 เอวเมว ธน์ ฤทธา ปมตฺโต ปริภุญชติ ปุจฉา ตปติ ทุมเมโธ กูฏ ภิตวาว อุตตโก ฯ ได้ทรัพย์มาแล้ว กลับใช้สอยอย่างประมาท ก็มักเดือดร้อนในภายหลัง ดังนักเลงทุบหม้อวิเศษเสียฉะนั้น ที่มา

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 119 โย ทนุธกาเล ทนเธติ ตรณีเย จ ตาร สสว รตต วิภช ตสฺสตฺโถ ปริปูรติ ฯ ในเวลาที่ควรช้า ก็ช้า ในเวลาที่ควรรีบ ก็รีบ ผลประโยชน์ของผู้นั้นก็จะเต็มบริบูรณ์ เหมือนดวงจันทร์ที่ขึ้นเวล

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 121 เย อทิติยา น รมยุติ เอกิกา วิเวกช เย น ลภนฺติ ปีติ กิญจาปิ เต อินฺทสมานโภคา เต เว ปราจีนสุขา วรากา ฯ คนที่อยู่ตัวคนเดียว ไม่มีเพื่อน ย่อมไม่สำราญ ทั้งไม่ได้ความอิ่มใจที่เก

บทบทความนี้นำเสนอชาดกที่เน้นความสำคัญของการมีเพื่อนในการดำเนินชีวิต โดยชาดกนี้แสดงให้เห็นว่าคนที่อยู่ตัวคนเดียวย่อมไม่มีความสุข แม้จะมีสมบัติหรือชีวิตที่เหมือนองค์อินทร์ แต่ก็ขาดความสุขที่แท้จริง ที่เ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 1283 สงฺคเหตา จ มิตตาน สํวิภาคี วิธานวา ตปเปยย อนุนปาเนน สทา สมณพราหมเณ ฯ ผู้มีครอบครัว ควรช่วยเหลือมิตรสหาย ควรแบ่งปัน เข้าใจจัดการ บำรุงเลี้ยงสมณพราหมณ์ด้วยข้าวน้ำทุกเมื่อ ท

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 125 ๘. วาจา - คำพูด

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 127 กลยาณิเมว มุญเจยย น หิ มุญเจยฺย ปาปิก โมกโข กลยาณิยา สาธุ มุตฺวา ตปปติ ปาปิก ฯ ควรเปล่งแต่วาจางามเท่านั้น ไม่ควรเปล่งวาจาชั่วเลย เปล่งวาจางาม ให้ประโยชน์สำเร็จได้ เปล่งวาจ

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 129 อทุฏฐจิตโต ภาเสยย คิร์ สจจูปสญฺหิต คนเราไม่ควรคิดมุ่งร้ายกัน ควรพูดแต่คำที่ประกอบด้วยความจริง ที่มา : กุรุราชชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๒๗๖

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 131 สุมา กาเล อกาเล วาจ รกฺเขยุย ปณฺฑิโต นาติเวล ปภาเสยย อปิ อตฺตสมมุติ วา ฯ ดังนั้น ผู้ฉลาดจึงเก็บคำพูดไว้ให้ดี ทั้งในเวลาที่ควรและไม่ควร อย่าพูดให้เกินเลยไป แม้กับคนที่เสมอก

ขุมทรัพย์ทางปัญญาจากชาดก 138 เยน เกนจิ วณเณน ปโร ลภติ รูปปน มหตถิยมปิ เจ วาจ น ต์ ภาเสยย ปณฺฑิโต ฯ ถ้อยวาจาใด ทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหายได้ ถึงแม้ว่าจะมีประโยชน์มากมายก็ตาม บัณฑิตก็ไม่ควรกล่าวถ้อยว