อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
…ำไทย ใช้ว่า อุทธัจจะ คือ ความฟุ้งซ่าน ความประหม่า ความขวยเขิน
หน้า 1384
กุกกุจจะ หมายถึงความรำคาญใจ ความวิตก กังวล ทำให้อึดอัด กลุ้มใจ
อุทธัจจะกุกกุจจะ แปลรวมกันว่า ความฟุ้งซ่านและรำคาญ
*อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิ…
บทที่ 5 ของหนังสือกล่าวถึงอุทธัจจกุกกุจจะ ซึ่งเป็นอุปสรรคหนึ่งสำคัญที่ทำให้ผู้ปฏิบัติไม่สามารถเข้าสู่สมาธิ ความฟุ้งซ่านเป็นอุปสรรคที่ทำให้จิตใจไม่สงบ โดยมีลักษณะการกระจายไปในอารมณ์ต่างๆ บทนี้จะอธิบายล