หน้าหนังสือทั้งหมด

การแผ่มุทิตาในทิศต่างๆ
82
การแผ่มุทิตาในทิศต่างๆ
7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพร…
7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพร…
เรื่องราวของพระเถระวิสาขะ
92
เรื่องราวของพระเถระวิสาขะ
…ห่งหนึ่ง จึงได้นั่งเข้าสมาบัติอยู่ที่ใต้ต้นไม้ต้นหนึ่งในที่นั้น เมื่อออกจากสมาบัติแล้วได้ยืนพิจารณา ตรวจดูคุณธรรมของตนด้วยความปีติโสมนัส เมื่อจะบรรลือสีหนาทจึงได้กล่าวค่าภาษิตออกมาว่า “ตลอดระยะเวลาที่ได…
เมื่อพระอุปัชฌาย์พาเขาไปยังโบสถ์เพื่อจะบวชให้ เขาได้ทำห่อทรัพย์พันกหาปณะร่วง จากชายพกตกลงไปที่พื้น พระอุปัชฌาย์จึงถามว่านั้นอะไร เขาเรียนว่า ทรัพย์จำนวนหนึ่งพัน กหาปนะขอรับ พระอุปัชฌาย์จึงแนะนำว่า ทร
วิธีการเจริญกัมมัฏฐาน
129
วิธีการเจริญกัมมัฏฐาน
…ขจัดความเห็นว่าเป็นหญิง ชาย ฯลฯ ให้หายไป 5.3.1 วิธีพิจารณาโดยย่อ วิธีพิจารณาโดยย่อมาในมหาสติปัฏฐานสูตร พระพุทธองค์ทรงตรัสสอนให้พิจารณา โดยอุปมาเหมือนคนฆ่าโคขาย เมื่อฆ่าเสร็จแล้วย่อมต้องเชือดชำแหละแยกส่ว…
ธาตุทั้ง 4 นี้ เป็นส่วนที่ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย การที่เรียกว่า หญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล มนุษย์ เทวดา พรหม นั้น หาใช่อื่นไม่ แท้จริงก็ได้แก่ธาตุ 4 ที่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นกองปรากฏขึ้นเป็นรูปร่างสัณ
หลักการทำใจหยุด
19
หลักการทำใจหยุด
…ลภ เข้าเกิดขึ้น ใจมันจะพร่อง ความโกรธ ความพยาบาท เข้ามาตามลมแล้วก็มาอยู่ที่ฐานที่ 7 ประสานกับกิเลสในตระกูลโทสะหรือพยาบาท ก็จะทำให้ใจพล่าน ถ้าเป็นกิเลสตระกูลโมหะ ใจ ก็จะพร่ามัว จำง่ายๆ ดังนี้คือ ใจพร่องเ…
…ลภ เข้าเกิดขึ้น ใจมันจะพร่อง ความโกรธ ความพยาบาท เข้ามาตามลมแล้วก็มาอยู่ที่ฐานที่ 7 ประสานกับกิเลสในตระกูลโทสะหรือพยาบาท ก็จะทำให้ใจพล่าน ถ้าเป็นกิเลสตระกูลโมหะ ใจ ก็จะพร่ามัว จำง่ายๆ ดังนี้คือ ใจพร่องเ…
ความหมายของวิปัสสนา
21
ความหมายของวิปัสสนา
…จึงมีมากมายหลายอย่างตามสิ่งที่รู้นั้น กล่าวคือ ปัญญารู้วิชากฎหมายก็อย่างหนึ่ง ปัญญาที่รู้วิชาภูมิศาสตร์ก็อย่างหนึ่ง ปัญญาที่รู้ วิชาวิทยาศาสตร์ก็อย่างหนึ่ง อย่างนี้เป็นต้น ในบรรดาปัญญามากมายหลายอย่างเหล…
…จึงมีมากมายหลายอย่างตามสิ่งที่รู้นั้น กล่าวคือ ปัญญารู้วิชากฎหมายก็อย่างหนึ่ง ปัญญาที่รู้วิชาภูมิศาสตร์ก็อย่างหนึ่ง ปัญญาที่รู้ วิชาวิทยาศาสตร์ก็อย่างหนึ่ง อย่างนี้เป็นต้น ในบรรดาปัญญามากมายหลายอย่างเหล…
เครื่องประกอบและเครื่องร้อยรัดในวัฏฏะ
34
เครื่องประกอบและเครื่องร้อยรัดในวัฏฏะ
3) โยคะ คือ เครื่องประกอบเหล่าสัตว์เข้าในวัฏฏะ ไม่ให้หลุดพ้นไปได้ มี 4 อย่าง คือ 1. กามโยคะ ตริงให้ติดอยู่กับกามคุณ 2. ภวโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับความยินดีในอัตภาพของตน 3. ทิฏฐิโยคะ ตรึงให้ติดอยู่ก…
2. ภวโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับความยินดีในอัตภาพของตน 3. ทิฏฐิโยคะ ตรึงให้ติดอยู่กับความเห็นผิดจากความเป็นจริงของสภา…
จำนวนและตระกูลของกิเลส
37
จำนวนและตระกูลของกิเลส
… 62 และตัณหาวิปริต 108 หรือ โดยย่อได้ทรงหักมาร 5 คือ กิเลสมาร ขันธมาร อภิสังขารมาร มัจจุมาร และเทวบุตรมาร กิเลสต่าง ๆ ดังยกมาแสดงไว้ข้างต้น เมื่อพิจารณาเราจะเห็นได้ว่า คำสอนเรื่องกิเลสที่ ปรากฏอยู่ในพระ…
นอกจากนี้ พระอรรถกถาจารย์ ได้อธิบายขยายแสดงจำนวนกิเลสที่มีมากมายไว้ว่า “อนึ่ง เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ได้ทรงหักกิเลสเครื่องเร่าร้อน กระวนกระวายทุกอย่าง ตั้งแสนอย่าง มีประเภท คือ โลภะ โทสะ
ความอยากและวิธีการที่ไม่ชอบ
40
ความอยากและวิธีการที่ไม่ชอบ
…็นธรรมดาที่ว่าสรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่ในวังวนของ สังสารวัฏ ยังต้องมีการเวียนตายเวียนเกิดไม่มีวันจบสิ้น ตราบใดที่ยังไม่หมดกิเลส กิเลสก็จะ คอยบังคับให้ทำกรรม และเมื่อทำกรรมก็ย่อมทำให้เกิดวิบาก วิบากก็จะส่งผล…
ปาปิจฉา คือ ความอยากได้โดยวิธีวิธีสกปรก อยากได้โดยวิธีต่ำ ๆ เลว เป็นคน เห็นแก่ตัวอย่างแรง ใครจะดูถูกเหยียดหยามก็ไม่สนใจให้ตัวเองได้เป็นพอ เช่น อยากได้สตางค์เลย ไปเล่นการพนัน ไม่รักษาเกียรติ ไม่รักษาช
มิจฉาทิฏฐิและความเห็นผิด
44
มิจฉาทิฏฐิและความเห็นผิด
…ึดถือว่าเป็นของตัว เหง้ากลาง เป็นพวกความชั่วร้าย ที่มุ่งไปในทางล้างผลาญ ทำจิตให้วินาศวอดวาย นี่เป็น ตระกูลโทสะ เล็กกว่าทุกเหง้า แล้วถ้าดูตามลงไปถึงที่สุดของเหง้า พบว่า เหง้าโทสะนี้แยกออก จากเหง้าโลภะนั่…
3. มิจฉาทิฏฐิ ความเห็นผิดจากทํานองคลองธรรม เช่นเห็นว่า พ่อแม่ไม่มีพระคุณ เห็นว่า บุญบาปไม่มี เห็นว่าโลกนี้โลกหน้าไม่มี เป็นต้น ไม่เพียงแต่ไม่รู้เท่านั้น ยังคิดผิดเห็นผิดอีกด้วย เป็นขั้นกรรม คือ มโนกร
ระดับของกิเลส
45
ระดับของกิเลส
… ทำให้ เกิดเป็นตัวมานะ ตัวมานะ เมื่อไม่ยึดไม่ถือแล้วทำให้แตกออกเป็น 3 สาย สายแรกเรียกว่า สายโลภะ สายตรงกลางเรียกว่า โทสะ สายที่สามเรียกว่า สายโมหะ ทั้งสามสายนี้ก็มี ความแก่ความอ่อน เช่น โลภะ อยากได้ของผ…
… ทำให้ เกิดเป็นตัวมานะ ตัวมานะ เมื่อไม่ยึดไม่ถือแล้วทำให้แตกออกเป็น 3 สาย สายแรกเรียกว่า สายโลภะ สายตรงกลางเรียกว่า โทสะ สายที่สามเรียกว่า สายโมหะ ทั้งสามสายนี้ก็มี ความแก่ความอ่อน เช่น โลภะ อยากได้ของผ…
การครอบงำของกิเลส
51
การครอบงำของกิเลส
…ั้งปวง... ย่อมครอบงำ ปราบปราม กดขี่ ท่วมทับ กำจัด ย่ำยี บุคคล.... ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อม เพื่ออันตรธานไปแห่งกุศลธรรม.... สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้อยู่ร่วมกับกิเล…
…ั้งปวง... ย่อมครอบงำ ปราบปราม กดขี่ ท่วมทับ กำจัด ย่ำยี บุคคล.... ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อม เพื่ออันตรธานไปแห่งกุศลธรรม.... สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้อยู่ร่วมกับกิเล…
กรรมให้ผลตามหน้าที่
61
กรรมให้ผลตามหน้าที่
…ชั่วไว้มากไปเกิดในภพที่ชั่ว กรรมที่ส่งให้เกิดนั้นเรียกว่า ชนกกรรม สมมติว่าชนกกรรมฝ่ายดี ส่งให้เกิดในตระกูลที่ดี มั่งคั่งด้วยทรัพย์สินสมบัติและบริวาร มีตระกูลสูง เขาเกิดเช่นนั้นแล้ว ไม่ประมาท หมั่นหาทรัพ…
…ชั่วไว้มากไปเกิดในภพที่ชั่ว กรรมที่ส่งให้เกิดนั้นเรียกว่า ชนกกรรม สมมติว่าชนกกรรมฝ่ายดี ส่งให้เกิดในตระกูลที่ดี มั่งคั่ง
ประเภทของกรรมและการบรรลุมรรคผลนิพพาน
71
ประเภทของกรรมและการบรรลุมรรคผลนิพพาน
…คือ ตัณหา ออกเสียได้ด้วยการปฏิบัติตนอยู่ในศีล สมาธิอันดีมาเป็น เวลานาน แล้วทำการเจริญวิปัสสนาจนถึงจิตระดับหนึ่งเรียกว่า ปฏิสังขาญาณ เห็นจิต เจตสิก ว่าเป็นของไม่เที่ยง บรรลุถึงพระนิพพานโดยมรรคญาณ ผลญาณตา…
กรรมอันเป็นเหตุให้ไปสู่กามสุคติภูมิ คือ กามกุศลกรรม 3 อย่าง ได้แก่ ทางกาย ทางวาจา และทางใจ ดังนี้ 1. โดยกรรมทวาร คือ การประกอบกุศลกรรมบถ 10 ทางกาย วาจา ใจ 2. โดยประเภทของกุศล มี 3 อย่างเหมือนกัน คือ
เอกภพและโลกธาตุในพระพุทธศาสนา
91
เอกภพและโลกธาตุในพระพุทธศาสนา
เอกภพ หรือ Universe นี้ในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่า โลกธาตุ ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์ พยายามค้นหาคําตอบ และสันนิษฐานว่า ในเอกภพหนึ่ง ๆ น่าจะมีจักรวาลมากกว่าแสนล้าน จักรวาล ซึ่งในทางพระ…
เอกภพ หรือ Universe นี้ในทางพระพุทธศาสนาเรียกว่า โลกธาตุ ซึ่งในทางวิทยาศาสตร์ พยายามค้นหาคําตอบ และสันนิษฐานว่า ในเอกภพหนึ่ง ๆ น่าจะมีจักรวาลมากกว่าแสนล้าน จักรวาล ซึ่งในทางพระ…
การปล่อยขันธ์ 5
118
การปล่อยขันธ์ 5
…อย่างไร แล้วก็ ดูความจริงของมันว่ายึดไว้จะเป็นทุกข์อย่างไร คือต้องทำใจหยุดนิ่งที่ศูนย์กลางกายมนุษย์ ตรงดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ หยุดนิ่ง เข้ากลางของกลาง เป็นลำดับไป เห็นดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงว…
กายมนุษย์ละเอียด 2.3 กายพรหม ผู้ที่รักษาศีลนั่งสมาธิมากๆ พรหมวิหาร 4 จะเกิดขึ้นเอง กายพรหมจะเกิดภายใน 2.4 กายธรรม รักษาศีล นั่งสมาธิ ใจผ่องใสมากๆ มรรค 8 ก็เริ่มเกิด ธรรมกาย จะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ยืน
องค์ประกอบของมรรคอริยสัจ
198
องค์ประกอบของมรรคอริยสัจ
…ให้แก่ตนเองและผู้อื่น 6. สัมมาวายามะ หมายถึง ความเพียรชอบทุกรูปแบบ ที่กล่าวถึงในพระบาลีมัคควิภังค สูตร ตรัสถึงความเพียร 4 ประการ คือ 6.1 สังวรปธาน เพียรระวังบาปอกุศลที่ยังไม่เกิด ไม่ให้เกิดขึ้น 6.2 ปหาน…
2. สัมมาสังกัปปะ หมายถึง ความดำริชอบ อันประกอบด้วยลักษณะ 3 ประการ คือ 2.1 ดำริที่จะปลีกตัวออกจากอารมณ์ยั่วยวนต่าง ๆ (เนกขัมมสังกัปปะ) 2.2 ดำริในการไม่พยาบาท (อัพยาปาทสังกัปปะ) 2.3 ดำริในความไม่เบียดเ
พระธรรมจักร
202
พระธรรมจักร
…งออกเป็น 2 ประการ คือ 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร 2. เทศนาญาณธรรมจักร 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร ได้แก่ พระญาณอันตรัสรู้อริยสัจ 4 มีปริวัฏฏ 3 มีอาการ 12 ประหารข้าศึก คือ กิเลสเสียได้ เป็นสมุจเฉทปหาน ขาดจากสันดานแห่ง…
…งออกเป็น 2 ประการ คือ 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร 2. เทศนาญาณธรรมจักร 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร ได้แก่ พระญาณอันตรัสรู้อริยสัจ 4 มีปริวัฏฏ 3 มีอาการ 12 ประหารข้าศึก คือ กิเลสเสียได้ เป็นสมุจเฉทปหาน ขาดจากสันดานแห่ง…
วิปัสสนาภูมิและการศึกษา
237
วิปัสสนาภูมิและการศึกษา
…บการศึกษาในบทเรียนนี้ จะได้นำสิ่งที่เป็นวิปัสสนาภูมิ ที่เป็นความรู้ที่ลึกซึ้งมา ถ่ายทอด พอให้เห็นและตรองตามได้แต่อย่างไรก็ตาม การศึกษาวิปัสสนาภูมิให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ ด้วยการปฏิบัติให้เข้าถึงพระธรรมกาย…
…บการศึกษาในบทเรียนนี้ จะได้นำสิ่งที่เป็นวิปัสสนาภูมิ ที่เป็นความรู้ที่ลึกซึ้งมา ถ่ายทอด พอให้เห็นและตรองตามได้แต่อย่างไรก็ตาม การศึกษาวิปัสสนาภูมิให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ ด้วยการปฏิบัติให้เข้าถึงพระธรรมกาย…
อายตนะ 12
241
อายตนะ 12
…ดเหล่านี้ มีลักษณะสัณฐานเป็นดวงกลมใสดวงเล็ก ๆ ซ้อนกันอยู่เป็น ชั้นๆ ใส ละเอียดกว่ากันเข้าไปตามลำดับ ตรงกลางสฬายตนะที่ละเอียดนี้ ยังมีธาตุธรรม ละเอียดของธาตุทั้ง 18 ซ้อนอยู่อีก บ ท ที่ 11 วิ ปั ส ส น า ภ…
อายตนะ 12 หมายถึง แดนติดต่อให้จิตหรือวิญญาณกับอารมณ์คือสิ่งเร้าได้ติดต่อกัน แล้วสำเร็จ เป็นการเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น การลิ้มรส การสัมผัส การรับรู้ อายตนะนั้น มี 12 คือ แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ อายตนะ
การทำหน้าที่รับรู้
244
การทำหน้าที่รับรู้
การเห็นรูปก็เกิดขึ้นตั้งแต่ดวงกลมขาวใสบริสุทธิ์มาจรดที่กลางจักขุประสาทที่ตรงกลาง แววตาทั้งซ้ายขวานั้นเพราะกลางจักขุประสาทก็มีจักขุธาตุสําหรับเห็นรูปและมีจักขุวิญญาณธาตุ สําหรั…
การเห็นรูปก็เกิดขึ้นตั้งแต่ดวงกลมขาวใสบริสุทธิ์มาจรดที่กลางจักขุประสาทที่ตรงกลาง แววตาทั้งซ้ายขวานั้นเพราะกลางจักขุประสาทก็มีจักขุธาตุสําหรับเห็นรูปและมีจักขุวิญญาณธาตุ สําหรั…